Саулукъ

Жюрек-тамыр аурууладан къыйналгъанланы саны жылдан-жылгъа ёсе барады. Ол кёп сылтау бла байламлыды, ол санда хауаны тюрленнгени, аш-азыкъ, адамны жашау халы, аз тепгени, жыл саны эм башхала. Аладан къалай къутулургъа боллугъуну, къозгъалгъан эселе уа, багъыуну юсюнден бизге врач-хирург Гюлюйланы Фозия айтханды.

Адамны саны-чархы кеси энчи бир дунияды. Алай бусагъатда адамла аны кеслерине бойсундуруп, арыкъ болургъа дарманла ичип, уколла этип, аны бла чекленмей, операциялагъа жетип, ариу болургъа итиниу жолларында кеслерин тыялмай, алай жашайдыла. Нальчикде окъуна ненча адам  замансыз ёлюп кетдиле.

Къалай сейирликди жашау: толусунлай бир бирлерине ушагъан экеулен жокъду. Биреу акъыллы, башха уа – акъылсыз, ючюнчю ойнаргъа – кюлюрге сюйген адам, тёртюнчю уа – тунтуйгъан. Инсанны энчилигини тамырлары къайдадыла? Аны юсюнден психолог Муртазланы Фаризат бла ушакъ этгенбиз.

«Дунияны башында саулукъдан багъалы зат жокъду, ол сабийинг бла байламлы болса уа,  бютюнда. Къызчыкъ ауруп, бек къыйналады. Терк болушлукъ берген службаны да чакъырабыз. Ол да укол этип, участка врачха барыгъыз деп кетеди. Участка врач юйге да келеди. 

Адам саулугъу, санлары берген белгилеге сансыз болуучуду, нек эсе да. Жюреги чанчса, жётел этсе, башы ауруса, охо да, дарман ичсем тохтар, деп къояды. Алай адамны чархы уллу заводха ушайды – хар  саны да бири бири бла байламлыды. 

 «Миллетни саулугъуну лигасыны» Къабарты–Малкъарда бёлюмю республиканы Саулукъ сакълау министерствосу бла бирге «Жашаугъа он минг атлам» деген битеуроссей проектни  талай жылны  бардырады. Озгъан ыйых кюн да ол Нальчикде "Хар кимге саулукъ" деген чакъырыу бла ётгенди.

Жер башына жаз башы  келгенди. Аны бла бирге уа бир къауум ауруула да къозгъала, адамланы къыйнайдыла. Саулукъну бир кесек окъуна да тап халда тутар ючюн къаллай амалла, мадарла этерге боллукъду? 

Бизни ёмюрюбюз техниканы ёмюрюдю. Биз жашагъан дуния машиналадан, тюрлю – тюрлю аппаратурадан толуду. Шёндюгю  юй  жашауда керек бола тургъан техникасыз жашау  этерге  хазна онг  жокъду.  Алай  ол затла къаллай  бирге   къоркъуусузладыла?

«Жашаугъа 10 000 атлам» деген Битеуроссей акциягъа Элбрус район да къатышханды. Аны мураты тири жашау бардырыуну хайыры бла ауруулагъа къажау турууду, саулукълу жашау этиудю.

30 мартдан 5 апрельге дери РФ-ни Саулукъ сакълау министерствосу ананы бла сабийни саулукъларыны ыйыгъын бардыргъанды. Аны чеклеринде КъМР-ни Психиатрияны бла наркологияны республикалы клиника асарыны келечилери тиширыулагъа саулукълу жашауну жорукъларын эсгертедиле.