Билим

«Жюрегинг жаратхан ишни къолгъа алсанг, аны женгил тамамлайса»

Ахметланы Баширни жашы Расулну, 2020 жылны бек иги студентинча,  Россей Федерацияны Правительствосуну стипендиясына кёргюзтгендиле.  Бюгюнлюкде Расул Къабарты-Малкъар къырал университетни медицина факультетини 4-чю курсуну студентиди. Курсну башчысыды, кёп ведомстволу саугъалагъа, вузну грамоталарына да тийишли болгъанды. Бюгюн ол бизни къонагъыбызды.

Буруннгулуланы къаллай ахчалары болгъанды?

Адам улу жаратылгъанлы аны жашауунда ахча не заманда да уллу магъана тутханды. Шёндюгю дунияда къагъыт неда темир ахчала жюрютюледиле. Буруннгулу ёмюрледе уа аны кёп тюрлюлери болгъанды. Кеси да бирде бек сейирли затладан этилген аллай.

Хайырлы байламлыкъланы айныта

Кёп  болмай Къабарты - Малкъар къырал университетни болжаллы  халда  ректоруну борчун толтургъан  Юрий Альтудов бла   Сбербанкны республикада  бёлюмюню таматасы Залина Бейтуганова арада байламлыкъны айнытырча   келишим къурагъандыла.  Аны чеклеринде билим бериу, илму –излем программаланы бирге бардырырча,  выпускниклеге урунургъа болушурча  эм  банкны цифралы  продуктларын вуз тири  хайырланырча  проектле къабыл этилгендиле.

Гидроэнергетиканы энчиликлерине тюшюне

Суу байлыкъланы битеудуния кюнюн белгилеген кезиуде РусГидро компанияны республикада бёлюмю Огъары Малкъарда гитче ГЭС-де къонакъланы алгъанды. Станциягъа экскурсиягъа КъМКъАУ-ну энергия бла жалчытыу факультетини окъуучулары баргъан эдиле, деп билдиргендиле компаниядан.

Жерде да жюрюйдюле, суда да аламат жюзедиле

   Тюленьле-къалакъ аякълы суу жаныуарладыла. Эки тукъумгъа юлешинедиле: керти тюленьлеге бла тюленьлеге. Север Бузлу океандан башлап, югда Антарктиданы бузларына дери да ала болмагъан океанны не тенгизни табарыкъ тюйюлсюз. Керти тюленьле 19 юйюрге, тюленьле уа -14 юйюрге юлешинедиле. Артыкъда ала полярный къуршоуладан огъары эм тёбен жанларында кёп тюбейдиле. Россей Федерацияны тенгиз (океан) сууларында керти тюленьледен 9 тюрлюсю, тюленьледен а 4 тюрлюсю тюбейдиле. Тюленьлени этлери, жаулары эм терилери ючюн тутадыла. Ол жаны бла алгъанда аланы промысел магъаналары бек уллуду. 

Терилери бла чатырланы, жабадыла, мюйюзлери уа - ариулукъгъа

 Бизни ангылауубузгъа кёре, буула эки тукъумдан кёп тюйюлдюле. Кертисин айтханда уа, ала тогъуз тукъумгъа юлешинедиле, алай бла хар уллу территорияны кесини бир неда эки-юч тюрлю буулары бардыла. Бууланы бек сейирлиги, уллу жашау магъанасы болгъаны Север къыралланы жерлеринде, тундрада, полярный къуршоуну огъары жанында аз агъачлы, кырдыклы жерледе жашайдыла. Аны кесине да север буу дейдиле. Кеслери да къолгъа иги юйренедиле, кийик сюрюулери да кёпдюле.

Дугъумну хар тюрлюсюне да энчи къараргъа керекди

Кёпле биле да болмазла, алай къызыл эмда къара дугъумгъа башха-башха къараргъа керекди. Алайды да, аланы къалайгъа салыргъа, не бла багъаргъа, не халда къараргъа тийишли болгъаныны юсюнден айтайыкъ.

Уча билмеген къанатлы

     Эртте заманладан бери пингвинлени  къанатлары аз-аздан тюрлене кетип, къалакъла болуп, сууда иги жюзерге жарарча тюрленнгендиле. Бир-бир тюрлюлерини узунлукълары 40 сантиметр (Галапагос айрыкамдагъыла), бир  бирлерини уа 1,2 метр (император пингвинле) боладыла. Император пингвинлени араларында 42-45 килограмм тартханла тюбейдиле.

Африканы узунбоюн жаныуары

Дунияны башында бек ариу жаныуарладан бири - жирафды. Кеси да жаланда Африкада тюбейди. Эки къауумгъа (тукъумгъа) юлешинедиле: керти жирафлагъа эм окапи  жирафлагьа. Керти жирафланы, орталыкъ эсеп бла алгъанда, бийикликлери 5-6 метр, ауурлукълары уа 1500 килограмм боладыла, 1800  килограмм ауурлукълары болгъанла да тюбейдиле. Быланы башха жаныуарладан  айырмалылыкълары: къылыкъсыз узун боюнлары эм арт аякъларындан эсе ал аякъларыны узун болгъанлары, ариу къолан терилеридиле.

Ахчаны жюрютюуню юсюнден билим

Россейни Банкы финанс окъуулулукъну юсюнден аудиолекцияла жарашдыргъанды. Анда ахчаны жюрютюуню, финанс жумушланы юсюнден бла айтылады. Жыйырма лекцияда гражданла тийишли рынокга къалай къатышханларыны, хыйлачылагъа сакъ болургъа кереклисини, кредитлени, займланы, банк карточкаланы, финанс пирамидаланы, ломбардланы, хайырланыучуланы эркинликлерини эмда кёп башха  затланы юсюнден айтылады.

Страницы

Подписка на RSS - Билим