Саулукъ

Он жылгъа жашыракъ кёрюнюрча амалла

Жыл саныбыздан таматаракъ кёрюнюрге жаланда тютюн, ичги, кёп ашау сылтауду деген оюм ол терсди. Бир-бирде таматаракъ кёрюнюрге былай къарагъанда бош къылыкъла да себеплик этип къояргъа боладыла. Аланы къурутсагъыз, билине -билине жашыракъча боллукъсуз.

Сау бюртюклю макаронла саулукъгъа игидиле

Геронтодиетология - ашны тюз хайырланыуну болушлугъу бла къартайыуну профилактикасы бла кюрешген илмуду. Ол азыкъны аяулу эмда тюрлю-тюрлюлери болурча, аз-аздан  тап файдаланыугъа тынгылы эс бурууну белгилейди. Адамны жыл саныны ёсе барыуу бла аш орун-чеги трактны амаллары азаяды, ичге баргъан ашны уллу ёлчеми, калориясыны кючлюлюгю адамны чархында тюрлю-тюрлю процесслени къыйыннга айландырады эмда бузады.

Диеталаны хаталары аз тюйюлдю

Рахайланы Аслижан бизни республикада бек билимли гастроэнтерологладан бириди, Нальчик шахарны ючюнчю номерли поликлиникасында ишлейди. Биз  Аслижан Далиевнагъа тюбеп, газет окъуучула жиберген бир талай соруугъа жууап беририн тилегенбиз.

Профилактиканы сансыз этиу игиликге келтирмез

Россельхознадзорну Къабарты-Малкъарда Управлениясында бизни республикада маллада, жаныуарлада да къутургъан ауруу бла байламлы болум кимден да бек уллу сакълыкъ излейди, деп эсгергендиле. Ведомствону специалистлери айтханларына кёре, бу ауруу бек къоркъуулугъа, адамны, жаныуарланы да ёлюмге келтирирге боллукъгъа саналады. Вирус къаннга ырахын хайыуанны шытысы бла тюшеди, ызы бла нерва системагъа ётюп, анда жайылады, сырт сюегине бла мыйысына уллу заран салады.

Мыйыны амаллары чексизмидиле?

Адамны мыйысында болгъан онгла жаланда 5 процентге хайырланыладыла, деген оюм жюрюйдю. Алай ол да жетеди сейирге къалдырырча жангылыкъла этерге, бек уллу жетишимлеге жетерге. Мыйы 100 процентге хайырланылса уа не боллукъ эди? Аллай заман а келирми? Адам улу  къалай айнырыкъ эди? Аны юсюнденди  биология илмуланы доктору, Адамны морфологиясыны институтуну нервала системаны айнытыуну лабораториясыны башчысы Сергей Савельев бла ушагъыбыз.

Алимле юйретедиле: китап окъуу жашауугъузну узун этеди

               Кафканы «Метаморфозаларын, окъуп, Габриэль Гарсия Маркес жазыучулукъ ишни сайлагъанды. Хемингуэй илхамны Лев Толстойну «Война и мир» романындан алгъанды. Хар инсанда да китапла башха-башха сезимле туудурадыла, алай ала кёбюрек жашаргъа уа болушамыдыла? Бу соруугъа жууапны Йельск университетни алимлери излегендиле. Ала энчи тинтиу да бардыргъандыла: онеки жылны ичинде ала китап окъуу бла узакъ ёмюрлюлюкню байламлыкъларын тохташдырыр муратда, абадан адамланы жашау халларын сюзгендиле, деп билдиредиле «Комсомольская правда» газетде.

Къаныгъызны басымын чёкдюрюр амалла

Жаз башы, жауунла, кюн, къан басымны терк тюрленнгени, табийгъатда кибик, адамны башында да… Врачла хар биригиз къаныгъызны басымын  билирге керексиз деп, бек къаты айтадыла. Ол бийигирек эсе (130/85), аны чёкдюрюрге тийишлиди. Бек биринчи уа  аш-азыкъны юсю бла. Гипертониклеге бу жорукъла жараргъа  боллукъдула:

«Хар адамны сыфаты жашау халыны кюзгюсюдю»

Ариулукъ  кюнден кюннге  тюрлене тургъан затды. Ариу тиширыудан сейирлик, кёзню къууандыргъан зат дунияда жокъду. Алай учуп баргъан кюнле, айла, жылла чырайлы бетде кетмезлик ызла къоядыла, аны алгъын сыфатын тынч-тынч къурута. Абаданланы жаш заманларында тюшген суратларына къарагъанынгда, бир-бирде «Бу сизмисиз?»-деп къояса. О, заман, заман! Заманны бир кесекчикге окъуна алдаргъа бармыды амал? Аны юсюнден косметолог Гайыланы Света бла  ушакъ бардыргъанбыз.

 

Къайнар керек тюйюлдю…

Къайнар суусап ёнгечде (пищевод) рак аурууну къозгъаргъа боллукъду. Аллай билдириуню бу аурууну тинтген халкъла аралы агентство этгенди (МАИР). Бу бек магъаналы организацияды, Саулукъ сакълау жаны бла битеудуния организацияны (ВОЗ) къауумуна киреди, канцерогенлени тизмесин да ол жарашдырады. 

Гепатитден кесинги сакъла!

Жазны, солуу кюнлени, кюч-къарыу алгъан, иммунитетни кючлендирген, тахта кёгетле, жемишле бишген кезиуню сюймеген, баям, бир жан да болмаз!  Жарсыугъа, вируслу Гепатит А эмда чеги ауруула да  жай айлада аслам жайыладыла.

Страницы

Подписка на RSS - Саулукъ