Маданият

Сейирсиндирме сёзлюк

(баргъаны)

У

Узада – юч жылдан тёрт жылгъа жетген къой.

Узгъа – сау тёнгерекден ичи терен къазылып, ичинде мирзеу тюерча этилген адыр, кели.

Улузгъур, эргенек – къой къозугъа сютюн эмерге къоймаса, экисин да ары жыйгъан чалыдан не ташдан тар орунчукъ.

Къургъакълыкъ къысханда

Буруннгу заманладан келген хапар. Ёзен элледен биринде гудучулукъ къаты жюрюгенди дейдиле. Эрттенликде отлаугъа кетген мал, къатында иеси неда малчы болмаса, тас болуп, ызына къайтмагъанды. Элде уллу жарсыуладан бири эди ол.
Кёп кере адамла, жыйылып,  анга амал излегендиле. Эл ортасында налат таш орнатып, гудучуланы анга байлап да тургъандыла. Ол да бир кесекге себеплик болгъанды. Болсада гудучулукъ толусунлай къурумагъанды.

ЖЕРЛЕШЛЕРИ ХАПАРЛАЙДЫЛА

Аналаны Хамит:
– Кязим, туугъанындан акъсакъ болса да, женгил къымылдагъан, таукел адам  эди. Бир-бирледе жашчыкъланы ызларындан къуууп ойнагъанды, ким алгъа болса да деп. Адамлагъа да иги болгъанды. Къыйынлыгъы болгъаннга болушургъа ашыкъгъанды. 
Аны гюрбежисинде от бир заманда да ёчюлмегенди, кёп ишлегенди, анга алгъан хакъындан а жарлылагъа юлюш этгенди. Башхалагъа ушамагъан жюреги бар эди ол адамны. Гюрбежиде жыйылыула да болгъандыла. Анда айта эди ол Россейни халкъыны  кётюрюлгенин. 

Огъурлу кючге ийнандырады

Мен Мечиланы Кязимни 1907 жылда жазгъан «Жаралы жугъутур» поэмасын бек жаратама. Бу чыгъармада хар тизгин кеси аллына бир сурат болуп келеди. Анда автор хапар айтыу бла угъай, тенглешдириулени, тюрлю-тюрлю суратлау амалла бла жашау тенгсизликни темасын уста ачыкълайды. Керти сёзню ажайып кючю бла, суратлаулукъну сенгмез бояулары бла ишленеди анда дуния. 

Аны жарыгъы бюгюн да къатыбыздады

Бу айда бизни республикабыз малкъар литератураны мурдорун салгъан фахмулу поэтни эм акъылманны Мечиланы Кязим туугъанлы 160- жыллыгъын белгилерикди. Барыбыз да билгенден, ол Шыкъыда туугъанды эм Къазахстанны Талды-Курган областында ауушханды,1999 жылда уа Кязимни къабыры Нальчикге кёчюрюлгенди. 

 

Сейирсиндирме сёзлюк

(баргъаны)

П

Пай - ашыкъ не башха оюн ойнагъанда, къытхан алыучу ёч.

Педагы - тауусулгъан сабан агъачны жамауу.

Сахнада хычыуун кёрюннген эгешчикле

Нальчикде жашагъан эгешчиклени - Бёзюланы Лейланы, Жамиляны, Аминаны хунерлиликлерин кёпле биледиле эм  жаратадыла. Алыкъа жыл санларына  кёре  гитче  болгъанларына да  къарамай, жетишимлери бла  ата-аналарын, жууукъларын, устазларын да къууандыргъанлай келедиле. Алгъаракълада биз ала Сочиде «Мисс мира» брендни мурдорунда «Горный бриллиант» коллекцияны кёргюзтюуге къатышып,  сахнагъа миллет жыйрыкълада, кямарлада чыкъгъанларын билдирген эдик.

Акъ гюллю жазыучу

Гюлюйланы Саматны жашы Мажит 1932 жылда Огъары Бахсанда туугъанды. Анда жомакъны, жырны, халкъ чыгьармачылыкъны не тюрлюсюн да багьалагьан, тил усталыкъгъа юйретген адамла жашагъандыла. Мажит да сабийлигинден аланы эшите ёсгенди. Аны юсюнден ол «Жаханим жолну жесирлери» деген автобиографиялы повестинде тынгылы айтады.

Сейирсиндирме сёзлюк

        (баргъаны)
М
Магърип - кюнбатышда юч къыралны бирикген аты - Алжир, Марокко, Эфиопия.
 
Мадюу, мыкау - бир затха къайгъы этип, тюзюне келишалмай, шургу болмакълыкъ. Акъылын башына жыялмай жюрюу.
 
Мажар - бийик чархлы арба.
 
Маза - адамны къарыуу, борбай кючю.
 

Мамырлыкъны ыйыгъы жети кюн бла чекленип къаллыкъ тюйюлдю

Алгъаракълада «Къабарты-Малкъар къырал аграр университетде мамырлыкъны ыйыгъы» деген проектге тийишлиликде эмда Жаш тёлюню ишлери жаны бла федерал агентствону ахча себеплиги бла Шимал Кавказны халкъларыны лирикасына жораланнган адабият ингир болгъанды. Ол кеси да Огъары Малкъарда «Къуш уясы» къонакъ юй-кафеде бардырылгъанды. Анга къуру Къабарты-Малкъардан угъай, Москвадан, Санкт-Петербургдан жаш адамла тири къатышхандыла.

Страницы

Подписка на RSS - Маданият