Илму

Сюймеклик: алимле не зат айтадыла аны юсюнден?

Биз жашауубузда бек сыйлы сезимледен бирине сюймекликни санайбыз. Жашлыгъыбызны да аны терк - терк сагъынабыз: аны сюймекликни жарыгъы жарытханы ючюн. Алай алимлени оюмлары уа къалайды, тинтиуле не зат кёргюзтедиле? Аны юсюнден медицина илмуланы доктору, психиатр, КъМКъУ- ну профессору Теммоланы Лейла бла ушакъ этгенбиз.

- Бир адам башхагъа бюсюреп, сюймекликни дуниясына атласа, тёгерегиндегилеге тюрленнгени баям болуп къалады. Угъай, ол акъылдан шашмайды, алай бир – бирде акъылсыз ишле этеди. Алимле бу ишге къалай къарайдыла?

Конференцияла, мастер-классла, ушакъла

РФ-ни Президенти Владимир Путинни буйругъу бла быйылгъы жыл Илмуну эмда технологияланы жылына саналады. Анга жораланнган тёрели «Илмуну ыйыгъы» бу кюнледе Къабарты-Малкъар къырал аграр университетде бардырылып бошалгъанды. Беш кюнню ичинде агровузда окъугъанла, преподавательле да алагъа къошулуп, жыйырмадан артыкъ конкурсла, тюрлю-тюрлю кёрмючле, мастер-классла эмда башха жумушла бардырылгъандыла.

«Бизде алыкъа тинтилмеген тема бла кюрешеме»

Россейни Илмула академиясыны Къабарты-Малкъарда арасында башха-башха профильлеге кёре ишлеген алты институт бла бир бёлюм (география) бардыла. Алада не бла кюрешгенлери, не темаланы тинтгенлери уа, айхай да, сейирди.

Гепард

Гепард дунияны башында бек ариу жыртхыч жаныуаргъа саналады. Кеси да бек женгил затды. Уугъа айланнганында, кийиклени ызларындан сагъатны ичинде жюз километр терклик бла къууады. Бу орта азиялы таз деген уучу итлеге ушашлы иничке узунаякъ «киштик» Африканы къуу ёзенлеринде, Юг-запад Азияда тюбейди. Гитчелигинде адам къолуна тюшсе, бек женгил юйюрсюнеди. Ол себепден эртте заманладан бери да байланы бла бийлени юйлеринде аланы киштикленича, ариу жаныуарланыча тутхандан сора да, къалауур итленича да хайырланнгандыла, ала бла Африкада антилоп уулагъа, Азияда уа эчки уулагъа жюрюп  болгъандыла.

Бийик билим адамны акъылын, сынауун, кёз къарамын кенгертеди, жамауатны айнытыуну баш амалыды

Бийик-тау геофизика институт бек эрттегили илму учрежденияладан бириди. Аны къабыргъаларындан Россейни илмуларыны  академиги Залийханланы Михаил, РФ-ни Илмула  Академиясыны член-корреспонденти Беккиланы Азрет, профессорла, илмуланы докторлары чыкъгъандыла. 

 

Илмусуз айныу болмазлыгъына, алимлеге эс бурмагъан къырал артха къаллыгъына тюшюннгендиле

Россейни илмула академиясыны Къабарты-Малкъарда илму арасы къуралгъанлы   25 жылдан аслам болады.  Бу къысха заманны ичинде республиканы алимлери магъаналы тинтиуле бардырып, къыралда кеслерине тийишли жер алгъандыла. Филология илмуланы доктору, профессор, РФ-ни Естестволу илмуларыны академиясыны академиги, КъМР-ни бла КъЧР-ни илмусуну сыйлы къуллукъчусу Улакъланы Махти бла араны тарых жолуну, жаш алимлени хазырлауну, мындан ары илмуну айнытыуну жолларыны юслеринден ушакъ этгенбиз.

Тюшлени юсюнден уяннганлай айтыу игиди

Аман тюшле 5-7 кюнден сора жангыдан кёрюнюрге боладыла. Алимле айтханнга кёре, ол мыйыны ишлеуюню энчиликлери бла байламлыды. Ала анга къайтарылып кёрюннген тюшлени ышаны  дейдиле.

«Компания битеудуния даражагъа чыкъгъанды, энди уа сабийлеге болушуругъум келеди»

ITV/AxxonSoft  компания Россейде угъай, битеу дунияда да белгили фирмады, ол къоркъуусузлукъ системаланы жарашдырыу бла кюрешеди. Аны башламчысы, иеси да таулу жашды – Алтууланы Къазийни жашы Мурат.

«Биз бардыргъан жангы тинтиуле жамауатны айныууна къошумчулукъ этедиле

Химия илмуланы кандидаты, КъМКъУ-ну «Прогрессив материалла эмда аддитив технологияла» арасыны полимерлени синтезлери бла байламлы бёлюмюню башчысы, тамата илму къуллукъчу Курданланы Жанна алимлик жолунда алыкъа жаш специалистге санала эсе да, ол бардыргъан тинтиуле  бюгюнлюкде бу жаны бла кюрешген кёплеге сейирдиле. Ол РФ-ни Правительствосуну  стипендиясына тийишли кёрюлгенди, жети патентни эмда «Скопус», «Weв at Science» базалагъа кирген изданиялада басмаланнган онюч статьяны авторуду. ВАК-ны илму журналларында да аны отуздан аслам иши чыкъгъанды.

«Бу илму айныр ючюн жамауатны ниет байлыгъы тутхучлу болургъа керекди»

Филология илмуланы кандидаты, КъМР-ни Гуманитар тинтиуле бардыргъан институтуну къарачай-малкъар адабият бёлюмюню тамата илму къуллукъчусу, КъМКъУ-ну къарачай-малкъар филология кафедрасыны доценти Ёзденланы Тауланны къызы Фатима танг кесек ишни авторуду, аланы санында юч даражалы монография да барды.

Страницы

Подписка на RSS - Илму