Тарых

Политрукну дерслери

Къабарты-Малкъарны халкъ жазыучусу, суратлау сёзню устасы Гуртуланы Берт  1941-1942 жыллада Краснодарда миномёт-пулемёт училищеде курсантланы окъутуп тургъанды. Бертни политикадан дерслерине тынгылагъанланы араларында бизни жерли жашла да болгъандыла.

Басхан тау жамауат

Бахсан тау жамауат  Бахсан сууну жагъасында орналгъанды, аны  къыбыладан къоншусу Сванетияды, шималдан – Къабарты, кюнбатышдан -  Чегем, кюнчыгъышдан – Къарачай. Аны тарыхыны юсюнден философия илмуланы кандидаты Жангуразланы Мухаммат тинтиуле бардыргъанды.

Миллет тутушууну жорукълары бла амаллары

Фольклорчубуз Таумырзаланы Далхат къарачайлы къалам къарындашы Байрамкъулланы Хамит бла биригип жарашдыргъан «Къарачай-малкъар халкъ оюнла» деген аламат китапны магъанасы бюгюнлюкде бек уллуду. Миллетде унутулургъа аз къалгъан оюнланы ала соруп, излеп алай жыйышдыргъандыла бизге саугъагъа.

Ата журтха - сюймеклик, душманнга - къажаулукъ

Совет аскерни солдатлары бла бирге бизни жерлешлерибиз, Къабарты-Малкъарны махтаулу жашлары, немисли ууучлаучула бла къаты сермешгендиле.  Жер юйчюкледе, индекледе ашыгъышлы жазгъан письмоларында ала Ата журтларын къалай къаты сюйгенлери, аны ючюн жанларын да берирге хазыр болгъанлары сезилип турады. «Социалист Къабарты-Малкъар» газет 1943 жылда фронтдан келген письмоланы бир-бирлерин къысхартып басмалагъанды.

Парашютчу таулу къыз

Бегийланы Шерифат 1918 жылда Огъары Малкъарда туугъанды. Таулу тиширыуланы араларында биринчи парашютист эди. «Парашютист СССР» эм «Ворошиловский стрелок»  белгилеге тийишли болгъанды. Аны дагъыда башха  хунерлери да бар эдиле. Бюгюн бу жигит тиширыуну юсюнден Къулбайланы Алийни эсгериулерин басмалайбыз.                    

Узакъ сюргюнден къайтханда

Алгъыннгы къыралыбызны бир-бир къуллукъчуларыны терс оноуларыны хаталарындан 1944 жылда мартда малкъар халкъ Орта Азиягъа бла Къазахстаннга кёчюрюлгенди. Анда адамларыбыз шахарлада, элледе жашагъандыла. Заводлада, фабрикалада, къурулуш майданлада, колхозлада ишлегендиле.

Рейхстагны къабыргъасында атын жазгъанды

Уллу Хорламны 75-жыллыгъына
Аны республикада кёпле таный эдиле (дуниясын алышханды, жаннет ахлусу болсун). Педагогика илмуланы кандидаты, бир талай жылны КъМАССР-ни жарыкъландырыу министерствогъа башчылыкъ этгенди. Урушну ветеранларыны Нальчик шахар советини таматасы болуп да ишлегенди. Жамауатны арасында намысы-сыйы жюрюген адам эди. Нальчик шахарны сыйлы инсаны деген атны да бош атамагъан эдиле анга.

Москва эм сталинград ючюн сермешледе кеслерин аямагъандыла

Уллу Хорламны 75-жыллыгъына

1941 жылны кюзюнде фашист аскерле Москвагъа къаршы жууукълашхандыла. Гитлерчи командование ара шахарыбызгъа уллу кюч бургъан эди. Душманны танк колонналары, болалсала, Москвагъа кирлик эдиле. Алай аланы алларында къурч къала болуп сюелген совет аскерле Вермахтны планларын ойгъан эдиле. Белгилисича, танкланы душманы артиллерияды. Жаяу аскерлеге – «ёзенлени бийчеси», артиллериягъа уа «урушну Аллахы» деп болгъандыла солдатла.

Терк боюнунда кюн ариу, къызыу тийгенде…

«Бешинчи председатель» деген документли повестьден юзюк

Минги тауча ёхтем, жигитлиги, адамлыгъы, намысы да анга тенг, къоншулагъа, башха миллетлеге тутхан ниети да Европаны тауларыны бек бийигини къарыча таза халкъым! Онюч жылны киши жеринде учузлукь сынап, зарауатлыкъ кёрюп, бар къыйынлыкъланы да хорлап, аталарыбызны махтаулу жеринде жыйышабыз. Заманны кюйсюз жели бузгъан эллерибизге келип, жангыдан жашау отун тиргизебиз.

Кишиликге, батырлыкъгъа баш урууну белгиси

Уллу Хорламны 75-жыллыгъына  

Къайсы кезиуледе эмда болумлада жашагъанларына да къарамай, хар кимге да тёре болуп къалмагъан батырлыкъ, жигитлик этгенле, къырал, бир жерлилери, ахлулары, тюзлюк, азатлыкъ ючюн жанларын окъуна аямагъанла болгъандыла. Ма ала бизни хар бирибизни да эсибизде къалыр, ёсюп келген тёлю да  халкъны жигитлерин билир ючюн къуралгъанды бу энчи россейли байрам – Ата журтну жигитлерини кюню.

Страницы

Подписка на RSS - Тарых