Маданият

Атларын эсибизде тутабыз, ёхтемлик бла сагъынабыз

Баргъаны. Аллы  20 январьда басмаланнганды.

Ханифа Меликованы - Абайланы тауушлукъ къызларыны жамауат-политика эм культура ишини юсюнден тынгылы айтыргъа сюеме. Азербайджанны жарыкъландырыуда аны от жюрекли тиширыугъа санагъандыла. Бакуда мен Ханифа Меликова окъутхан кёпле бла танышханма. 

Экибетли киши

Бизни Шохай деп бир шагъырейибиз барды. Бизни десем да, аны кёпле таныйдыла. Алай аны керти сырын, къылыгъын а хазна адам билмейди. Ол сёзюнде турмагъан, экибетлиди. Мен сизни аны бла шагъырей этейим.

Къолуна сауут алып чыкъгъанны жолу - Сыйрат кёпюр

Озгъан ёмюрню 70-80-чы жылларында малкъар проза иги да алгъа атлагъанын, аны темалары, суратлау мадарлары да кенгере баргъанын эслеген къыйын тюйюлдю. Уллу Ата журт уруш бошалып, кёчгюнчюлюк азабы да артда къалып, малкъар халкъ туугъан жерине къайтып, жангыдан тириле башлагъанда, малкъар жазыучула, художникле, композиторла да уллу жетишимле болдургъанлары баямды. Аланы кёллендирир ахшылыкъла кёп эдиле: малкъарлыла кёп жылланы тансыкъ болуп тургъан тау эллени къуршалагъан таула, элни ичи бла жырлап баргъан черекле, кече сайын айны тебиретген шауданла, ишлене тургъан жангы журтла...

Бий-Мырзаны къаласы

Экинчи кесеги.

Бий-Мырза, Салал айтхан ырандан къутулуп, ол бекленип тургъан жерге къарагъанды. Алайдан огъарыда экеу олтуруп солурча бир тырхыкны эслегенди. Салал  тургъан жерге ётерге уа онг жокъ. Кёнделени эки къулач, бийиклиги тёрт къулач болгъан сыйдам бетден Салалны къалай ётгени сейир эди.

Атларын эсибизде тутабыз, ёхтемлик бла сагъынабыз

Бу материалны биз бюгюн, малкъар халкъны айтхылыкъ инсанларыны хурметлерине жоралап, жангыдан окъуучуларыбызны эслерине салыргъа излегенбиз. Абайланы тукъумларыны ахшы келечилерини юсюнден тинтиулени 2009 жылда философия илмуланы доктору, профессор Эфендиланы Салих басмалагъанды, кесини энчи излемлерини, оюмларыны мурдорунда.  Аны себепли бу тарых магъаналы материал бютюн сейирди, ол жаны бла аслам соруулагъа жууапды.  

 

Елена Образцова: «Малкъаргъа жолоучулукъ эсимден кетмезлик, кёлюмю кётюрген сейирлик сагъатладыла».

СССР-ни халкъ артисти, Социалист  Урунууну Жигити, Ленин  атлы саугъаны лауреаты, битеу  дунияда да бек иги меццо-сопрано, операны жулдузу Елена Образцова ауушханлы быйыл 6 жыл толгъанды. Ол 2015 жылда январьда жашаууну 76-чы жылында Германияда саулукъ сакълау учрежденияладан биринде ёлген эди. 

 

«Палах келгенде»

Уллу Ата журт урушда Къулийланы Къайсын десантник-парашютист, аскер  журналист болуп тургъанды. Ол Москва, Орёл, Ростов шахарлада, Украинада, Кърымда, Прибалтикада да уруш этгенди. Тамам ол заманлада назмуларыны юсю бла аты да уллу къыралыбызда белгили болгъанды.

Алмостула жокъ эселе, аланы юслеринден хапарла халкъда нек жюрюйдюле?

Алмосту жаныуармыды, адаммыды? Аны юсюнден даулашла бюгюн да барадыла. Кёп тюрлю миллет  литературада, артыгъыракъда фольклорда, анга тюберге боллукъду. Аны барлыгъына малкъар халкъ да ийнаннганды. Биз анга шагъатлыкъны аны таурухларында  табабыз. Журтубайланы Махти жарашдыргъан «Къарачай-малкъар мифле» деген китапда алмостуланы юслеринден толу окъургъа боллукъду. 

БЕК КЪУУАНЧЛЫ КЮНЛЕРИ

Салимни бек къууанчлы кезиую эгечи босагъадан атлагъан кюню болгъанды. Аны жарыкъ кёзлерин кёрсе, дуния жарсыуларын унутханды. Хау, жаланда эки адам киргендиле аны кенг жюрегине – жашы бла эгечи. Аладан жууукъ да, татлы да болмагъанды анга дунияда.

Бий-Мырзаны къаласы

Ахыр кесеги

Кече Къазан къая башында, шыякылада къалгъандыла да, уяннганда уа:

- Бир аман тюш кёрдюм, - дегенди Салал, - Сизни къалагъыз кюе, ичинде адамла тышына чыгъалмай жиляй, аланы къутхарыргъа уа киши да жокъ. Къоркъуп уяндым.

Страницы

Подписка на RSS - Маданият