Маданият

«Бу жашауда жазыучу хар затны билирге, кеси кёзю бла кёрюрге тийишлиди, ол болумланы ичинде бишерге да»

Шауаланы Хасан бюгюннгю адабиятда бек фахмулу, айтхылы, энчи кёз къарамы, энчи жашау сынауу болгъан,  энчи хатлы прозачыларыбызданды.

 

Ата-ана келишип, тюз жолгъа салсала

Къудуретни ахшылыгъындан, миллетибиз ёсюп келген жаш тёлюню ариу къылыкъда, таза ниетде юйретиуге, адет-тёрелени сакълаугъа эс бургъанлай, ол затлагъа энчи магъана бергенлей келеди. Бюгюнлюкде да жашларын, къызларын ариу ёсдюрюп, хурметге тийишли жаш юйюрлерибизни барлыгъы, айхай да, къууандырады.

Сейирсиндирме сёзлюк

Багъымчакъ – дарман этерге усталыгъы болгъан, багъыучу адам.

Багъымлы – ырысхылы, ашаулу (жер, къуллукъ). 

Багъыш – биреуге не да бир тюрлю къууумгъа аталып этилген иш, айтылгъан сёз, саугъа.

Багъышла – анга къара, анга бер, аны сыйла деген магъанада жюрюйдю.

Бажа неда киеу къарындаш – эки туугъан эгечни алгъан эр кишиле. 

Баз, базым, базгъынлыкъ – таукеллик; кеси къарыууна, акъылына ышаныу; тенгликге, тюзлюкге ийнаныу. 

Бирикдирген, жарыкълыкъ къошхан, кюч берген поэзия

Кёп болмай Къабарты-Малкъар къырал университетде «Точка кипения» деген аты бла назму жыйымдыкъ китапны презентациясы болгъанды. Анга  студентле, преподавательле эмда башхала къатышхандыла.

Сейирсиндирме сёзлюк

Къабарты-Малкъарны халкъ жазыучусу Тёппеланы Алим кёп жылланы ичинде тилибизде аз жюрюген, унутула баргъан эмда жангыдан кирген сёзлени жыйып, аланы магъаналарын ангылатханды. Ол уллу ишине «Сейирсиндирме сёзлюк» деп атагъанды.

Деу фахмугъа уллу хурмет эте

Малкъар халкъны айтхылыкъ шайыры Мечиланы Кязим хажи туугъанлы быйыл 160 жыл толады.  Ол датагъа жоралап газетибизде энчи цикл ачылгъанды. Ол материалланы авторлары белгили алимледиле, кесаматчыладыла, адабиятчыладыла. Хар бирини кесини энчи оюму, фикири, акъылы.  Бюгюн биз басмагъа хазырлагъан  магъанлы материал  философия илмуланы доктору, профессор Эфендиланы Салихни поэтни чыгъармачылыгъына жоралагъан статьясындан юзюкдю. 

Акъ жарда Къайсынны сураты

Къашхатаугъа жете баргъан жерде, Жемтала кёпюрню онг жанында, бийик акъ жар барды. Аны баш жаны къалын агъачды. Алайда эмен терекле, башха юлкюле ёседиле. Тюп жаны Къашхатаугъа эм андан ары тарлагъа баргъан жолгъа къаршыды. Акъ жарны юсюнде Къайсынны суратын  эм аны «Мамырлыкъ эм къууанч сизге, саула»,- деген ёмюрлюк сёзлерин кёребиз.

Тилим, диним да бир

Къарачай-малкъарны ниет байлыгъы
Миллетни миллетлигини эм биринчи шарты аны тилиди. Тилибиз а бек байды. Халкъыбызны тарыхы, ниет хазнасы да узакъ ёмюрледен келеди. Алай алгъаракъ жыл¬лада ол затланы юсюнден сагъыныргъа мадар болмагъанды. Жанынгы бек къыйнагъан неди десенг - кертини юсюнден учхара айтханла миллетибизни ичинде да асыры кёп тюбегендиле.

Жюрегимде – сиз бла туугъан жерим

Малкъар поэт, драматург Боташланы Жарахматны жашы Исса 1925 жылда 20-чы сентябрьде Кёнделенде туугъанды. Аны жашау жолу кеси тёлюсюнден энчи тюйюл эди. Ишчи адам эди атасы Жарахмат. Аны уллу юйюрю, башха эллилерича, малчылыкъ бла, жерчилик бла баш тутханды. Жангы власть келтирген эркинликле Жарахматны, аны юй бийчесин да къууандыргъандыла. Энди аланы алты жашлары,  юч къызлары да жангы жашау къураргъа боллукъ эдиле. Ишлерге, билим алыргъа. Ала анга итиннгендиле. Жарсыугъа, Жарахмат дуниядан замансыз кетип, сабийлени аналары ёсдюргенди. Таматалары кичилеге сакъ болуу юйюрде адет эди.

«Таулу хычинни жарашдырыуну рецептин бийчеме элтип барама»

Бир ненча жыл мындан алгъа  бизни республикада   «HALCHIK-2016» халкъла аралы  биринчи  кинофестиваль  бийик даражада  бардырылгъан эди. Киноискусствону сюйгенле беш кюнню ичинде  белгили артистле, режиссёрла, продюсерле бла да тюбешгендиле, ала алгъан эмда  ойнагъан  фильмлеге да  къараргъа онг тапхандыла.  

 

Страницы

Подписка на RSS - Маданият