Маданият

Кертиликни тынгысызлыгъы бла хыйлалыкъны, аман акъылны учхалауукълукълары

Хапарны, повестьни жазыу юлгюлерине тюшюннгенден сора Шауаланы Хасан кесин уллу хапарлау жанрда сынагъанды. Аны «Ит жыйын» романы жашау чюйреликлеге аталады. Чыгъарманы психология теренлиги кёп затха эс бурдурады. Адамны ниети аны тыш дуниясыны кюзгюсю болуп келеди. Мардадан чыгъыу аланы экисин да бузады.

Жашау-бир такъыйкъа, ийнаныу-ёмюрлюк

Хапар

    Хамитни он  жылы болгъанда, атасы ауушады. Эл таныгъан хажи, ауругъаны да болмай тургъанлай, ёлюп къалды. Инфарктмы болду, инсультму – ким билсин... Халимат, аны юй бийчеси, намазлыгъына, Къуранына да тиймеди. «Бу юй болгъан къадарда, ала жерлеринден кетерик тюйюлдюле», -  деди.

Миллет аш-азыкъларыбыз – тин байлыгъыбызны бир магъаналы кесеги

Таулу ашланы кёп тюрлюсюню юслеринден Толгъурланы Бекмырзаны кеси заманында жазгъанларын басмалагъанлай турабыз. Ала бизни тин байлыгъыбызны бир магъаналы кесеги болгъанлары себепли, ол затланы унутмазгъа тийшлиди. Къатлап айтханда хата болмаз, жаланда хайыр эм юйретиу магъана уа сакъланыр дейбиз.  «Биз алай этмесек, баям, миллетде жюрюген алтын аш хазнабыз тас, гунч болуп кетерге къоркъуу барды», - деп тургъанды Бекмырза кеси да жазгъанларында. Ол оюм бла кёлленип, тамата бизге къойгъан къыйматлы материалланы хайырланып, аш-азыкъларыбызны бир тюрлюлерин бюгюн энтта да эсибизге тюшюрейик.

Къызындырадыла эмда не затла сагъышландырадыла бюгюн кинематографмстлени?

Бу кюнледе республикада «Къабарты-Малкъар–100» деген  Битеуроссей кинофестиваль ётгенди. Аны чегинде тюрлю-тюрлю жанрлы фильмле  кёргюзтгендиле. Нени юсюнден эдиле ала? Не зат къайгъы этдиреди бюгюннгю кинематографияны?

Къыйын табылгъан къууанч

 1943 жыл ноябрьде къарачай халкъ ёмюрледен бери жашагъан жерлеринден зор бла къыстала эди. Хар студебеккерге юч-тёрт юйюрню миндирип, къарачайлыланы алай элте эдиле шахарлада темир жол станциялагъа дери. 

Сюймеклик аны бла сатыу этгенни жаратмайды

Дарина бла Асхат бир бирлерин сабийликден окъуна таныгъандыла. Бирге ёсгендиле, окъугъандыла. Школну бошап, экиси да шахаргъа бирге келгендиле. Асхат жангыз жаш болгъаны бла байламлы, аны юйюрю олсагъат ызындан келип, шахар тийресине кёчгенди. Да, хау, сюргюнден сора мында тохтагъан ахлулары да кёп эдиле да, алагъа жууукъ болургъа да къарагъан болур кёзлери.

Атларын эсибизде тутабыз, ёхтемлик бла сагъынабыз

Битеу архив материалланы бла Ханифа Меликованы окъуучуларыны эсгериулерин жыйгъанымдан сора мен «Таулу къызны сейирлик жашауу» деген ат бла уллу статья жазгъан эдим, деп хапарлайды андан ары Эфендиланы Салих Абайланы Ханифаны юсюнден 2009 жылда басмалагъан тинтиу материалында. 

Гитче тау элледе баргъан къазауатланы юслеринден

Шауаланы Хасанны «Дуния жаханими» деген романы малкъар адабиятда энчи жерни алады. Мында жазыучу халкъыбызны жашауун, 30-чу жылланы башындан башлап, кёчгюнчюлюк кезиуге дери суратлайды. Ол затлагъа жангы кёз бла къарауну юлгюсюн да кёргюзтеди.

Атларын эсибизде тутабыз, ёхтемлик бла сагъынабыз

Азербайджанны къырал архивинде тюрлю-тюрлю вопросла бла байламлы Ханифа Меликованы Тагиев Гаджиге бла Баку шахарны губернаторунa жазгъан обращениялары бардыла. Аны хаты бек ариуду. 

Ата юйге къайтып тансыкълау

Хапар

Тау  эллерибизден биринде  уллу кенг арбазда, къалпагъын да сол къолуна алып, кюмюшбет чачын да жел тарай, узун бойлу бир эр киши сюеледи. Энишге къарайды, ёрге къарайды. Ёнчелеген этгенча, арбазны энине, узунлугъуна да барады. Сора юй аллына келди. Аны эшиги къаты этилип, уллу кирит салынып. Терезелери уа уалып.

Страницы

Подписка на RSS - Маданият