Маданият

Малны хар сюегини энчилиги

Бизни ата-бабаларыбыз ёмюрлени теренинден бери ёз жашауларын малчылыкъ бла байламлы этип келгендиле. Малны сютюнден ала жау, бишлакъ, айран этип болгъандыла, этинден а тюрлю-тюрлю татымлы ашла хазырлагъандыла. Сёз ючюн, шишликни  алып айтсакъ окъуна, ол къарачай-малкъар халкъдан чыкъгъан затды, не ючюн десенг, ол шишлеген деген сёзден къуралып айтылады эм башха бир миллетде да жокъду ол сёз.

БИРИНЧИ БОЛУУНУ ЖАРЫГЪЫ

Геляланы Рамазанны аты малкъар драматургия, малкъар театр бла байламлыды. Къайда да аланы къуралыу эм айныу жоллары бирге келеди. Тарыхлары узакъ бурундан башлана эсе да, анга театр искусство деп аталгъан кезиу узакъ тюйюлдю. Алгъын ол оюн болгъанды. Сёз ючюн, тойда гяпчини оюну да гитче театрды. Аны жигитлери – тойну бардыргъан адамла, айтыр сёзлерин алгъадан хазырламасала да, бек ахшы билгендиле орналгъан тёрелеге кере не заманда не айтыргъа, не этерге керек болгъанын. Алай башланнганды малкъар драматургия, театр да.

Сейирсиндирме сёзлюк

(баргъаны)

КЪ

Къабакъ – дарбаза, арбаз бурууну эшиги.

Къабыргъа – юйню тыш бегими.

Китапха сюймекликни гитчеликден юйрете

Хасания элни китапханасы  Маданият юйде орналыпды. Аны таматасы Улбашланы Асиятды. Бу ишде ол кёпден бери урунады.  Ол айтханнга кёре,  библиотекада алты мингден артыкъ китап барды. Ала темаларына кёре тапкалагъа тап жыйылыпдыла, излеген адам терк табарча.

Жаяу жолчукъ

Гуляланы Башир 1936 жылда Кёнделенде туугъанды. Атасы Локъман иш кёллю, жарыкъ адам болгъанды. Элде намысы жюрюген, таза ниетли Локъман сабийлерин да алай юйретгенди.

Сейирсиндирме сёзлюк (баргъаны)

Залыкъылды, чийтуруш – ёмюрюнде да кёгергенлей тургъан къаты сабакълы къотур ёсюмлюк, гюл.

«Анам, жамауатым, табийгъатым – мени илхамларым»

Салпагъарланы Абукеримни жашы Муссаны Къарачайда кибик, бизни республикада да фахмулу назмучунуча, жырчыныча таныйдыла, аланы  кёпле жаратадыла, тынгыларгъа сюедиле.  Бир кюн а  ол редакцияны къонагъы болгъанды.

«Живопись – ол терен магъаналы музыкачады»

КъМР-ни Художниклерини союзуну члени, Ингушетия Республиканы искусстволарыны сыйлы къуллукъчусу Баккуланы Владимир Къулийланы Къайсын атлы Малкъар къырал драма театрны  тамата художник-постановщигиди. Андан сора да, «Къайсыннга жюз атлам» проектни алчыларындан бири, жамауат жашаугъа тири къатышхан, миллетине жюреги бла жарсыгъан тынгысыз адам.

«Сизни жеригизге, адамларыгъызгъа сюймеклик, хурмет да жюрегимде бютюн кючленнгендиле»

Нальчикде бардырылгъан Халкъла аралы кинофестивальгъа Къыргъызстандан Тынчтык Абылкасымов да келген эди. Ол кеслеринде Искусстволаны къырал институтуну режиссёрла хазырлагъан бёлюмюн тауусханды. Бюгюнлюкде Бишкекде «Киргизфильм» киностудияда ишлейди.

Нарт сёзле -акъылманлыкъны жарыгъы

Таулуланы бла къабартылыланы нарт сёзлерин акъылманлыкъны жарыгъына санагъанды Къули Къайсын. Керти да: «Даулаш урушха жетсе, жаланда терсни къаны тёгюлмез». Ким айтхан болур  бу терен магъаналы сёзлени? Къошдагъы сюрюучюмю  огъесе мирзеу битдириучюмю? Къалай алай болса да,  ала аууздан чыкъгъан халкъ чыгъармачылыкъны китабында жазылгъандыла. Мынга ушагъан акъыллы сёзле таулулада энтта да бардыла: «Ахшы тамата халкъгъа тынчлыкъ келтирир, осал тамата аны  тынчлыгъын къурутур». Нечик кертиди  бу оюм.

Страницы

Подписка на RSS - Маданият