Илму

Тюшюнде эм кёп кёрюнюучю тогъуз затны магъаналары

А  дам тюшюнде кёрген затла аны мыйысыны солумагъаныны угъай, анга бир тюрлю жумушну толтурургъа неда бир ышаннга эс бурдурургъа кюрешген шартладыла дерни аллында, британлы сомнолог (тюшню тинтген илму) Ян Уоллес отуз жылны ичинде 150 мингден аслам тюшню сюзгенди. Башхача айтханда, ала инсаннга терк-терк кёрюне эселе, анга хайыр келтирлик бир затны билдиредиле, сёз ючюн, къаллай ишни сайларгъа неда кредитни алгъаракъ тёлерге кереклисин. Алай бла алим магъаналары болгъан тюшлени тогъуз къауумгъа юлешгенди.

Тюшлени юсюнден уяннганлай айтыу игиди

Аман тюшле 5-7 кюнден сора жангыдан кёрюнюрге боладыла. Алимле айтханнга кёре, ол мыйыны ишлеуюню энчиликлери бла байламлыды. Ала анга къайтарылып кёрюннген тюшлени синдрому дейдиле. Бу шарт адамланы барысында да болмагъанлыкъла, тюбеген а аслам этеди. Инсан тюшюнде озгъан кюнледе сынагъан затларын кёреди. Алимле оюм этгенден, адамны жукълагъан кезиуюнде мыйы кюндюз алгъан информациясын сюзгенлей турады. Аман тюшле уа ауур сезимлени хатасындан келирге боладыла, сёз ючюн стрессден неда къоркъуулу киногъа къарагъандан сора. Уяннганлай, биз аны унутабыз. Алай бир ыйыкъдан а биягъы кёребиз.

Жер башында климат нек тюрленеди

Росгидрометде бизни къыралда хауа болумлада къоркъууланы юсюнден доклад хазырлагъандыла. Битеудуния экономика форум кюнню халында  болгъан тюрлениулени  жер башында эм уллу къоркъууланы тизмесинде биринчи жерге салгъанды, террорчулукъдан окъуна алгъа чыгъарып. Анга былай уллу  эс бурурча хауагъа  не болгъанды? Биз андан нени сакълайыкъ? Аны юсюнден белгили  россейли экспертле хапарлайдыла.

Саулай жашауун илмугъа жоралагъан

Малкъар халкъны кеси заманларында атларын айтдырып, бюгюнлюкде уа унутула баргъанлары кёпдюле. Анда-санда биреу билгенликге, аланы ким болгъанларын, не иш бла кюрешгенлерин, миллетине да къаллай хайыр келтиргенлерин эшитгенле окъуна аздыла. Биз аллай инсанларыбызны эсибизде тутаргъа, ёсюп келген жаш тёлюге ала башлагъан жумушну андан ары бардырырча онгла, мадарла къураргъа керек болгъаныбыз а баямды.

«Къарачай-малкъар фразеология сёзлюк»

(Баргъаны)

Бу тюрлю тил байлыгъыбыз ата-бабаларыбызны кёп жылланы ичинде тенглешдириу, тинтиу амаллары бла къуралгъанды. Аланы магъаналары алай теренди, сёз-сёз кёчюрюп, кишиге ангылатырча чыгъараллыкъ тюйюлсе магъаналарын. Аланы билгенни тили бай болады. Ариу сёлешгеннге уа ким да сюйюп тынгылайды.

«Адамлыкъ - манга неден да багъалыды»

Филология илмуланы доктору, КъМКъУ-ну орус эм тыш къыраллы литератураланы кафедрасыны профессору Кучукланы Ахметни къызы Зухураны биз университетде окъугъан кезиуюбюзде биринчи  лекциясы бла келгени, А.Экзюперини жашау эм чыгъармачылыкъ жолуну юсюнден айтханы кёз юсюмдеди. Алыкъа ол уллу илмугъа энди атламла эте башлагъан алим эди, кандидат диссертациясын  хазырлагъан кезиу. Аны ол жетишими бла курсубуз жюрекден алгъышлагъаны да эсимдеди.

Иги урлукъ бай тирлик бла къууандырыр

Эл мюлк продукцияны тирликлилигин кёбейтиу амалладан бири битимлени жангы гибридлерин эмда сортларын хайырланыуду, дейдиле Къабарты-Малкъар Республикада ветеринария эмда фитосанитария жаны бла Федерал надзор службаны специалистлери.

Туугъан элингде къалып, даражалы компаниягъа ишге кирирге, уллу хакъ алыргъа онгла бардыла

ITV/AxxonSoft  халкъла аралы компания «Мен программистме» деген программаны Къабарты-Малкъарда толтургъанлы ючюнчю жыл барады. Проектни башламчысы эмда информация технологиялада къоркъуусузлукъну жалчытыу видео системала бла кюрешген  фирманы таматасы Алтууланы Муратды. Аны бизге айтханына кёре, быйылдан башлап, информация технологиялагъа юйретиу жаны бла курсла элледе да ачылгъандыла. Окъутуу хакъсызды, программа кеси да тёрт жылгъа созулупду.

Фразеология сёзлюк

Фразеология айланчла ана тилибизни кенг онгларын белгилейдиле. Аланы хар бирини магъанасы башха сёзле бла ачыкъланады. Алай а халны, болумну толу суратлар ючюн, ата-бабаларыбыз бу айтылыуланы къурагъанды. Ол тюрлю жюрютюлюулеринде ала бизни тил байлыгъыбызны чексиз кенгликлерин, миллетибизни оюм эте,тенглешдире билиуде бийик хунерин ачадыла.

Тинтиулери Сибирьни гитче халкъларыны миллет энчиликлерин айнытыргъа себеп болгъандыла

Россейни илму академиясы чыгъаргъан «Этнографическое обозрение» журналны 2006 жылда басмаланнган экинчи  номеринде белгили алим, этнограф Гемуланы Нухну жашы Исмайылны юсюнден А.В. Баулону эсгериую басмаланнганды.

Страницы

Подписка на RSS - Илму