Тарых

Чыдамлыкъгъа элтген жол

Къарыулу адам эм белгили уучу Жаппуланы Жатчыны Бахсан ауузунда танымагъан, аны къарыулулугъуну, уста уучу болгъаныны юсюнден билмеген адам жокъ эди. Ол Килар Хашировдан иги да алгъа кеси аллына Минги тауну эки тёппесине да ёрлеген эди.

Жерине кёре мекямы

Дуния жаратылгъанлы бери адам улусу жашаргъа юй-журт, малына халжар, къора, орун, бау, ашын-сууун тутаргъа гуму, тийресин бегитирге хуна ишлегенди. Ол тёре бюгюнлюкде да барады. Шахарлада, элледе кёре турабыз бири биринден ариу юйлени. Сейирлик табийгъатыбызгъа ариу накъышлача къошуладыла ала, къууат бере тийреге. Бирлерини тышлары тюрлю-тюрлю боялып, башхалары къызыл-сары кирпич бла жасалып. Хар бири да кесича ариу.

Жер-суу атланы буруннгуда айтылгъанларыча сакълайыкъ

Биз кесибиз окъуна иги билалмайбыз ансы  таулада, тау элле тийрелеринде атсыз  хазна таш, агъач окъуна жокъду. Аланы хар бирине,  халларына кёре неда бир затха ушатып, бир иш бла байламлы атла аталып къалгъандыла.

Аны жигитлигини бла батырлыгъыны юсюнден «Правда» газетде да жазылгъанды

Белоруссия фашист ууучлаучуладан азатланнганлы – 75 жыл
Бир ненча жыл мындан алгъа  Уллу Ата журт урушну жылларында Белоруссияны агъачларында душманнга кюреш бардыргъан  партизанланы юслеринден кёп сериялы фильм кёргюзтюлген эди. Ма анда таулу жашны юсюнден да хапар барады. 

Батыр лётчик жашны ачыулу къадары

Лётчик жашыбыз Малкъондуланы Хашимни ачыулу къадарыны юсюнден, редакциягъа келип, аны туугъан къарындашы Харун айтханды. Ахыр кере ол аны 1940 жылда Львов шахардан бери къысха отпускун ётдюрюрге келгенинде кёрген эди. Ёлгенини юсюнден республикагъа биринчи извещение аны юсюнден келгенди. Хашим 21 жылында Латвияны къоруулай жоюлгъанды - душман огъу аны тюз да тюз жюрегине тийген эди. Юйюр къурамагъанды, къабыры да тыш къыралдады, дегенди бизге Харун.  

Жюреклерини тазалыкълары, акъылларыны теренликлери эм тукъумларына сакълыкълары бийик даражададыла

Малкъар Россейге къошулгъандан сора таулуланы башха халкъла бла экономика, политика, культура байламлыкъланы   бютюнда  кенгертирге онглары  болгъанды. XVIII—XIX ёмюрледе Малкъарны географиясына, тарыхына, халкъны жашау турмушуна, культурасына сейир ёсгени эсленеди. Бери тыш къыраллы, Россейли экспедицияла къуралып, тинтиуле бардырылып башлайдыла. Гюльденштедт, Рейнеггс, Паллас, Потоцкий, Клапрот, Боссе, Шаховской, Бларамберг эм кёп башха  алимле кеслерини китапларында таулуланы юслеринден сейир шартланы басмалайдыла.  

Сиз а билемисиз?

Жангы жыл бла алгъышлауну ахшы тёреси – Брежневден

Къыралыбызны башчылары Жангы жылны кечесинде халкъны байрам бла алгъышлагъанлары тёре болгъанды. Бек биринчи уа алай ЦК КПСС-ни Генеральный секретары Леонид Брежнев 1970 жылны 31октябринде этген эди.

Чегем тарым, Чегемим…

Москвадагъы архивледеги документлеге кёре, миллетибизни юсюнден «балкарцы» деп жазыу биринчи кере 1629 жылда белгиленеди. Беш тау обществогъа кирген Чегем тарыны юсюнден а аллай жазылыу 1718 жылда этилгенди. Ол кезиуде анда 700 юйюр жашагъанды. 

«Озай» - биринчи халкъ театр

Эрттеден бери жюрюп келген адет-тёрелени ёсе келген тёлюге юйретирге борчлубуз. Ол санда халкъны къууанчын, жарыкълыгъын, лакъырда сёзюн, оюннга, жыргъа да усталыгъын ачыкълагъан аламат тепсеулени да унутургъа жарамаз. Аланы  бизни белгили балетмейстерибиз Къудайланы Мухтар терен тинтгенди. Бюгюн аны «Озайны» юсюнден билгени, эшитгени бла окъуучуларыбызны шагъырей этерге сюебиз. 

Огъурлу ыз къойгъанды

Бабаланы Магомет Уллу Ата журт урушну кезиуюнде фронтха аскер училищени бошагъандан сора 1944 жылны ахырында тюшеди. Совет армия фашистлени артха кеси куркаларына къыстау къууа эди.

Страницы

Подписка на RSS - Тарых