Сууукъ шорпа – игими, огъесе хаталымы?

Сууукъ шорпа (окрошка) жылы кюнледе кёпле сюйген азыкъды: жемишле битип, тынч жарашдырылады. Суусаплыкъны, ачлыкъны да кетереди. Алай анга къошулгъан затла саулукъгъа иги, хаталы да болургъа боллукъдула.

Быллай шорпагъа квас, майонез, сют баш неда кефир къошулады, аладан эм игиси кефирди. Анда болгъан пробиотикле чегилени, аш-азыкъ эритген органланы саулайда ишлеулерин игилендиредиле. Ол ачы болмагъаныны дагъыда бир ахшылыгъы, газлы квасха неда майонездеги уксусха ушамай, аш орунну ичин жара этмегениндеди. Квасда, бютюнда уа тюкенде сатылгъанда, газ, бал туз эм жалгъан къошакъ затла кёпдюле, ала къарынны кёпдюредиле, ашны эритирге къоймайдыла. Сют баш бла майонез асыры жаулудула, бауургъа бла аш орунну тюбюнде безге ауур келедиле. Сора, ашны эритиуню акъыртын этдирип, панкреатитни неда холециститни  къозгъаргъа боладыла. Тюкенден алыннган майонезде консервантла бла татыуун кючлендирген затла аслам болгъанларын да унутмагъыз. Кефирни уа 1-2,5 процентлисин сайласагъыз  игиди.

Хар затдача, мында да марда керекди. Алай бла саулукълу адам окрошканы бир кереге 350-500 граммын ашаргъа боллукъду, кюннге эки кере андан ауузланса, ёлчеми 800 граммдан озмазгъа керекди. Андан кёп ашау къарынны ауур этдирирге, кёпдюрюрге, ётдюрюрге да боллукъду. Аш эритиу органларында хроникалы аурууладан къыйналгъанла 350-500 грамм, аны биринчи кере ашагъанла уа 200-250 грамм бла чекленселе игиди.

Сууукъ шорпаны ашаргъа арталлыда жарамагъан кезиуле да бардыла. Сёз ючюн, аш эритген системаларында ауруула къозгъалып тургъан заман: язвала, холецистит, панкреатит, энтероколит эм башхала. Окрошка халны бютюн аманнга айландырыргъа, ачытдырыргъа боллукъду.

Окрошка терк бузулмазча этерге быллай жорукълагъа эс буругъуз: бузула тургъан кёгетлени арталлыда къошмагъыз, биширилген кёгетле холодильникде 2-3 кюнден кёпню турмасынла. Бузула тургъанларын эслеген эсегиз, бютюнда уа нашаланы, турманы, кёк соханны, хайырланмагъыз, аладан ууланырыгъызгъа къоркъуу уллуду. Туурарны аллында биширилген кёгетле сууугъунчугъа дери сакълагъыз. Алыкъа жылы картофну неда гаккыланы сууукъ кефирге (сют башха, квасха) къошханыгъызлай, азыкъ терк окъуна ачырыкъды. Аланы тынгылы жууаргъа кереклисин да унутмагъыз.