Сиз билемисиз жашауну узакъгъа созгъан шартланы

Алгъаракълада Японияда  белгили алим эмда психолог Хадеки Вадны «Преодоление барьера восьмидесятилетия» деген ат бла китабы чыкъгъанды. Ол кёплени эсин кесине бурдургъанды. Китап тюкеннге тюшгенлей,  аны 500 000  асламысы  ол сагъат сатылгъанды эмда экспертле айтханнга кёре,  жууукъ айланы ичинде аны миллиону  сатылып, бестселлер боллукъду.

Доктор Видени кесине 61  жыл болады, ол жашаулары келген адамланы юсю бла белгили специалистди.  Китабында кесини бай сынауундан тынчлыкълы, тап жашау этерча, алтмыш жылны ичинде жыйышдыргъан  къыркъ тёрт  жорукъну жашырынлыгъын ачыкълайды. Ол жорукъла кесиликлери бла бир бош затча кёрюнедиле, болсада алада терен магъана барды:

Кюн сайын хауада солуп айлан.

Ачыуланнган заманынгда терен солу.

Не къадар кёп къымылда, санларынгы тохтатып турма.

Жайда юйде кондиционер ишлей эсе да, суу ичгенлей тур.

Ашагъан ашынгы тынгылы чайна, нек дегенде акъылынг да аны бла бирге ишлейди.

Адамны эси, акъылы кёп жыл сандан угъай,  ишлетмегенден тас болады.

Дарманланы кереклиге, керексизге да кёп хайырланма.

Керек болмаса, къанынгда бал тузну, къан кётюрюлюуню да  энишге этерге ёч болма.

Бир кесекге жангыз къалыу ол кесин асламладан бегитиу угъай, тынчлыкълы халда солууду.

Эринчеклик этиу - айыплы  тюйюлдю.

Къартлыкъда машина жюрютюрге эркинлик бериу къагъыт керек тюйюлдю.

Сюйген затынгы эт, бюсюремеген затны уа къой да къой.

Кесинги юйде бегитиу бла чекленме.

Сени насыплы этген ашынг, сууунг бар эсе аша, бир кесек этинге къошулса да хата жокъду.

Бош заманынгы сюймеген адамларынгы къатында ётдюрме.

Кюнню, кечени да  узунуна телевизоргъа аралып турма.

Санга тийген ауруу бла дайым да кюреш бардыргъанны къоюп, аны бла жашаргъа юйрен.

Таукеллик бек иги дарманды.

Кёгетле, жемишле, кюнню таякълары, таза хауа – насыпны шауданларыдыла.

Ичингде болгъанны  тунчукъдурмай, тышына айта тур.

Керек болса, оюмунгу тюрлендир, ол аман тюйюлдю.

Окъууну, юйрениуню къоюу - къартлыкъны башланыууду.

Игилик этгеннге  ышарсанг да - ол хайыр келтирликди.

Къартлыкъ ол ауур жюк угъай - саугъады.

Доктор Вада  алтмыш жыл, ол жашауну ахырыны башланыууду деп айтмайды, ол тынчлыкълы жашауну башланыууду, дегенлигиди. Ол, бизни жашаугъа  ачыкъ кёзден къарауубузду эмда  кеси кесибизге кертичиликди.

Къысха айтханда: кюн сайын санларыбызны къымылдата, хар затха да керексиз къайгъы этмей, ышара жашаргъа кереклисиди. Кеси чархыбызгъа, жыл саныбызгъа да сюймеклик кёзден къарасакъ – ол заманда насып, биз суннганча узакъда болмагъанын ангылатады. Аны юсюнден сюйген адамларыбызгъа да айтайыкъ. Нек дегенде, ауур акъыллылыкъ, эслилик жыл санны билмейди.

Дагъыда японлу доктор айтханнга кёре, жаш тёлюге сукъланыр кереклиси жокъду, нек дегенде  барыбыз да жаш болгъанбыз. Къартлагъа  сукъланыгъыз - ала дунияны кёргендиле, жашауну биледиле. Эртденликде эртте туруп, къаллай да жумуш этерге къолундан келген тири къартлагъа сукъланыгъыз. Жашауу келгенине да къарамай, чачын ариу жыйгъан, тап чурукъла, бетине, санына жарашхан кийимлени кийген къартлагъа сукъланыгъыз. Жашаугъа къууана билгенлеге, сабийлерин, туудукъларын жанлары кибик сюйгенлеге, къыйын жашау болумланы ётгенине да къарамай, алгъа итиннген, жашаргъа сюйгенлеге сукъланыгъыз,-дейди, белгили алим.