Жол нёгерими къайгъылы сагъатлары

Болгъан иш

Бир жол ишден чыгъып, юйге бара, остановкада, шинтикге олтуруп, автобусну сакълайма. Къатыма мен эрттеден бери таныгъан, иги билген, бир жашаулу эр киши келип олтургъанды. Жетмиш жылдан аз атлагъанды. Ол да адамгъа алай кёп тюйюлдю. Алай тойлада, дууалада ол жыл санда арт кезиуде хазна адам тюбемейди.

Бу адам шахаргъа жумушха келип, энди уа юйюне барады.  Экибизни да жолубуз бир жанынады, бир улоу  бла барлыкъбыз. Аны да сакълай, аны келир заманын да къысхарта ушакъ бардырабыз. Сёз сёзню  айтдыргъан заманда, бу адам кесини энчи жашаууна кёчеди. Юйюнде болумну юсюнден айтады.

Аны толу, огъурлу юйюрю  бар эди: юй бийчеси,  жашы, къызы, малы, мюлкю, тюплю-башлы юйлери, жашауда керекли затдан юлюшлю эди. Арбазда уа хар заманда ариу кюлкю тауушла чыгъа.

Ушакъ нёгерим къармашыулу, юйюм-кюнюм деген адамды. Ол мажаргъан затны юй бийчеси да жарата билгенди. Арада хал да иги эди. Сен не айтаса да, мен не этеме деп, бир бири ауузларына къарап жашагъандыла. Насып деген ол болур.

Сабийле да ата, ана айтханны эшите, ариу къылыкълыла болуп юйрендиле. Элде школну бошадыла, андан  сора да бирер жерде окъуп, усталыкъла алып, алагъа кёре ишлейдиле. Къысха айтханда,  адам сукъланырча юйюрдю.

Алай жашауда хар зат да кесинг сюйгенча сыйдам барып турмайды. Билмей, сунмай тургъанлай былагъа уллу бушуу сынаргъа тюшдю. Кюнлени биринде бу адамны юй бийчесине къыйын ауруу тиеди. Аны саулугъуна бакъдыра, кёп жерлеге элтедиле, доктор, уста дегенден атлары айтылып, ала аны элтип кёргюзтмеген хазна адам къалмады. Кёп къоранч да этдиле. Анга болушлукъ болса, юйлерин сатып, къуру журтха окъуна чыгъарыкъ эдиле. Алай не медет, ала сюйгенча болмады. Къадар кесича буйрукъ этди. Юй бийче къыйын ауруудан иги болмай, дуниядан кетди,  къыз бла жаш да  ёсдюрюп, алай биринчи  къууанчын  окъуна кёралмай.

- Аллах ючюн, алай айтханыма айып этме, юй бийчем бир да болмагъанча огъурлу адам эди,- дейди шуёхум, къарамын да жерге ие. -Бир заманда сёзю неда  иши бла жанымы  къыйнамагъанды, жюрегими къатдырмагъанды. Ол ауушханда, бек уллу бушуу этген эдим. Дунияда аллай тёре болса, жаным саулай аны бла бирге басдыртыр эдим. Ма  аллай бир жылыу бар эди арабызда. Алай берген да Аллах, алгъан да Аллах, оноуну да ол этеди. Къаргъышда айтылгъанлай,  къартлыгъыма къатынсыз къалдым.

Жашау жолумда ахшы нёгерим бла кёп къууанч да сынадым. Къыйналгъан кюнлерибизни бир бирге билеклик эте алай ётдюрдюк. Бир уллу жарсыуум, сабийлеринден бири окъуна юйдегили болуп, бир туудукъчугъун окъуна къоюнуна къысаргъа термиле кетгени эди.

Энди бюгюнлюкде жаш юйдегили болгъанды. Жашчыгъы, къызчыгъы да бардыла. Къыз а алыкъа юйдеди. Тилегенле да кёп, алай ол да къадар кюнюн сакълай болур. Бар,  деп мен да къысмайма.

Сау болсунла сабийле, иги къарайдыла, уллу кёллю болмайдыла, келиними да хатасы жокъду,  ашыма, сууума аман тюйюлдю. Барысы да бир бирлерине ышанмай къарайдыла.

Мен да бош турмайма. Кюн узуну кеси кесиме жумушла  чыгъарып, ала бла жубаныргъа кюрешеме. Къырал да пенсия береди, ол да бал тузума, гыржыныма жетеди.

Жанымдан къарагъан, муну уа не кереклиси барды дерге боллукъду. Алай  менича  къартлыкъларына къатынсыз къалгъанла жарсыусуз болмазла. Тышыбыздан тап кёрюнюрге кюрешгенликге,   ичибизден а  кюйюп окъуна барабыз. Кесинг сагъыш эт, айла, жылла бла сау кюнлени жангызлай, сёз нёгеринг болмай, маллагъа, тауукълагъа сёлеширге кюрешеме. Тутмакъда олтургъанча не тюрлюдю бу жашау.

Хау, ингир ала жыйыладыла къыз, жаш, келин да.  Алай аланы да кеслерини жашаулары,  акъыллары, кёз  къарамлары. Барыбыз да бирге жыйышхандан сора, ушхууур этебиз. Андан сора  олтуруп, телевизоргъа къарайбыз. Оллахий, аны да эталмайма.  Шендю ата, ана сабийи бла бирге  олтуруп телевизоргъа къарарчамыды?

Нек айтханымы кесинг да ангылагъан болурса. Анда кёргюзтген сылыкъланы адам тюшюнде да кёрмейди. Сора, жукъум келеди, дейсе да, отоуунга киресе, эрттеден окъуна ундуругъунга жатаса. Жукъу сени жыкъгъынчы, юй башха къарайса да тураса. Кечеле уа алай узунла, тауусуламы биледиле.

Бу неди? Юй бийчемден айырылдым эсе энди мындан ары жашауум жангызлаймы ётерге  керекди? Сен жамауат иш бла айланаса. Ишинг бла байламлы кёп эллеге, журтлагъа бара тураса. Адамлагъа тюбейсе. Айтчы, башха жерледе манга ушаш  къартлыкъларында къатынсыз къалгъан кишиле бармыдыла? Алагъа ким, къаллай оноу этеди? Огъесе биз ёлюр кюнюбюзнюмю  сакълап турургъа керекбиз, жашаудан тюнгюлюп?

Ахыры 25 августа чыгъарыкъды.