Чемерге бла таукелге нюр жанар

 Тауча сёлеширге юйреннген, малкъар тилни сюйген Нарткъалада жашагъан италиялы Даниэле Проеттини бизни республикада кёпле таныйдыла. Ол атын жаланда иги бла айтдыргъанды. Аны жашаугъа кёз къарамы, бизни жерлерибизге да сюймеклиги манга сейир кёрюннгендиле. Даниэле Залина Карданова бла юйюр къурап, бери алай кёчгенди. 

Залина эгечи бла бирге Италиягъа жууукъларына солургъа баргъанды. Тыш къыралны табийгъаты эм маданияты бла шагъырейлене, анда бир жыл тургъанды. Артха къайтыргъа аз заман къалгъанда, шахар майданда ол жашау нёгери италиялы жаш бла таныш болгъанды. Бир бирлерин жаратып, аланы араларында алай бла сюймеклик жаратылгъанды. 

- Тыш къыраллы адам бла жашаууму байларма деп, эсимде да болмагъанды. Алай Даниэле ариу къылыгъы, намыс эте билиую бла да жюрегими бийлеген эди. Манга уа ол бек жууаплы атлам болгъанды, тилин да иги билмеген бир къыралда орналып къалыу. Мени оюмума кёре, сюймеклик ол не жаны бла да батырлыкъ, кюч да берген сезимди. Аны ючюн болур эди, бар къоркъууладан да тынч ётгеним. Аланы халкъны къылыгъы бизни жанына бек келишеди. Алада абаданнга намыс бериу магъаналыды. Кеслерини адетлерин тутуу, ала да бизникилеге ушайдыла, маданият жанына уллу эс буруу да кючлюдю, - деп, ышарады Залина бизни бла ушагъында. 

Тилге да къыйналмай юйрениуюню сылтауу да жан нёгерине сюймеклиги болур, бусагъатда ала бир бирлери бла италиян тилде бек ариу сёлешедиле. 

Даниэле эсибизни кесине не бла бургъанды десегиз а, аны таулу къонакълары бла тауча саламлашханы бла. Ушагъыбыздан бир юзюк:

- Хош келигиз! Къалайсыз?

- Иги, Аллах айтса. Сиз а къалайсыз?

- Аламат!

Терк окъуна бизни сыйларгъа къармашады. 

- Тамаша сууубуздан кёрсегиз эди, - деп, «Бабугент» суу бла шешаны ачып къуяды. Нек эсе да, ол бизни сууубузну алай багъалагъаны манга бютюн хычыуун кёрюнеди. Алай бла ушакъ байланады. 

Даниэлени анасы алгъадан ауушуп, атасы бла бирге жашай эди. Бир къарындашы да Испанияда орналгъанды. Сейири кёп жанына жетген ётгюр жашны анда кесини къурулуш бизнеси бар эди. Белгилегенибизча, юйюр да къурап, 2009 жылда насыплы жашап да башлагъанды. Къыралда экономика жаны бла къытлыкъ башланнганда, мени жигитим жашау этерге бла ишлерге жангы амалла излегенди. Сора юй бийчеси бла бирге Россейге, Залинаны туугъан жерине, кёчерге оноу этип, атасын да юйюрю бла бирге келтиргенди. Энди туугъан жеринден тышына кетсе адам, кеси къыралына тансыкъ да болады. Къалай-алай болса да, ушакъ нёгерим бери алгъадан келмегенине сокъураннганын бир да букъдурмай айтады. Бу жерлени кёргенлей, аланы жюреги бла сюйгенди. Табийгъатны ариулугъу бла жамауатыбызны жарашыулугъу аны кюн сайын насыплы этедиле. 

Мында юй-журт къурап, иш къайгъыгъа киргенинде, юйреннген, билген ишине – къурулушха – атланады. Тынгылы ремонт этерге фатар алады да, анда урунуп башлайды. Алай бираздан, юй бийчеси бла келишип, Нарткъалада ол заманда пицца этген жер болмагъанын кёрюп, ол жаны бла иш ачаргъа таукелленеди. 

- Алгъадан бир кесек ишекли да бола эдик, хар жангы затны башлай туруп, къоркъуу да сезиледи. Алай жууукъла бла танышла кёллендиргендиле. Андан сора да, хар тынгылы этилген зат жетишимге элтгенин билеме. Пицца этип башлар ючюн, бу ашны излемлерине кёре ишленнген печьни Италиядан келтиребиз. Социал сетьледе бизни кёллендиргенле кёп болгъандыла. Ма алай бла бу жерни ачабыз. Биринчи кюнледе окъуна заказларыбыз аслам эдиле. Кюннге жюзден артыкъ пицца биширебиз. Бирде ашап кёргенле къайтып келедиле, танышларына айта, бир бирлерине билдире, бек кёп къонакъ келеди, - дейди италиялы жаш.

Манга дагъыда бир хычыуун кёрюннген зат – печьде от жаланда отун бла этиледи. 

Бюгюнлюкде Даниэле бла Залина кеслери ишлейдиле. Пиццаланы 18 тюрлюсюн хазырлайдыла. Алагъа къошхан кереклени бир тюрлюлерин Италиядан келтиртедиле. Багъа тюшсе да, алларына келген къонакъланы ыразы болуп кетерлерин, этген пиццаларыны эм бийик качествосун излейдиле. 

Эрттенликде-эртте келип, печьге отун хазырлап, керекли затланы туурап жыядыла. Андан сора, заманы къалса, Даниэле татлы ашла да биширеди. Аланы къурамын да кеси жарашдырады, аны себепли татыулары аламат болады. Заказладан ингирге бир затлары да къалмайды. Келген къонакъладан сора да, тышына этилген заказладан ингир кечге дери тохтау болмайды. 

Ушагъыбызны чегинде ала бир пиццаны 50 такъыйкъагъа (секундха) биширип алгъанларын айтадыла. Мен анга ийнанмагъанымы кёрюп, сагъат бла сынарымы тилейдиле. Алагъа ишден сора ингир кеч баргъаным себепли, печьлери ёчюлюп эди.

Жангыдан от тиргизип башлагъанларында, мен сагъатха къарайма. Хазыр тылыны башын ачханлары бла хазыр пиццаны аламат ариу биширип, аллыма салгъанларына эки минут заман кетеди. Ол манга бек сейир кёрюннгенди. Татыуун айтып ангылатхан а къыйынды. Тылыны уа, жаланда керти, таза продуктладан эски къурам тасхала бла хайырланып, Даниэле кеси басады. Аны отузжыллыкъ сынамы болгъан уста юйретгенин да ёхтемленип айтады.

- Къакъсыгъан бадыражанла кеслерини соусларыны ичинде аламат татыу бередиле пиццалагъа. Аланы, дагъыда оливка жауну, оливкаланы кеслерин, артишокланы да Италияда – Сполетто шахардан, бишлакъланы Белоруссиядан келтиртебиз. Кёгет хансланы уа кесибиз ёсдюребиз, - дейди Залина.

Заказланы тышына ашырыр ючюн, керекли къагъыт орунланы эки жылдан бери алагъа пиццаларын сюйген бир алыучу саугъалайды. Аны кесини аллай заводу барды. Даниэлени чакъырып, ол сюйгенча жарашдыргъанды коробканы бийиклигин бла кенглигин, жасалгъанын да. 

Былайда бизни белгили хычинибиз келеди эсиме. Аны да кёп миллетни адамлары хазырлайдыла. Алай бири да таулу кёлюн, жюрегин да салып этгеннге уа жеталмайды. Пицца бла да болум алайды. 

Мени жигитими бек къууандыргъан бизни адамларыбызны ачыкъ жюреклиликлери бла болушлукъгъа хазырлыкъларыды. 

- Биринчи бери келген кюнюмден окъуна кесими туугъан жеримден узакъда болгъанымы бир да сезмегенме. Къайры чыкъсам да, жарыкъ бетли, таза кёллю адамла бла тюбетеди жашау. Мен да кесими жанымдан алагъа игилик этерге, татыулу аш биширип къууандырыргъа итинеме, -дегенди къонакъбайлыкъ эте билген, къонакъны сюйген Даниэле Проетти.

Энди ол юйюр бизнеслерин кенгертир муратдады. Келе тургъан къысха заманда ишчи жерлерин эркинирек да этерге сюедиле. Бизни жерлерибизни айбатлыкъларын кёргюзтген суратланы бла саугъаланы да тизип, нёгерлери Италиядан келтирген омакъ затланы да салып, ашханаларыны эм ачыкъ жеринде кёрмюч этерикдиле. Ишлери ариуча, юйюрлери да ариуду бу эки адамны – Даниэле бла Залина насыплы юйюрлеринде кеслерича ариу сабийчикле да ёсдюредиле.