«Терроризмге къажау бирикдирилген система къуралгъанды»

РФ-ни Терроризмге къажау миллет комитетине – 20 жыл

 Москвада бла Волгодонскда кёп къатлы юйледе чачдырыула, Дубровкада театр арада жесирлени алыу, Бесланда школда дуния башында эм кюйсюз теракт…  XX ёмюрню ахыры бла XXI ёмюрню ал жыллары Россейде террор башын кётюрген заман болгъанды.

Мурдорун салгъандыла

Сёзсюз, Ич ишле министерство, ФСБ, Сауутланнган кючле аманлыкъчылыкъгъа, бандитлеге къажау ишни, низамлыкъны сакълау жумушланы бардыргъандыла. Алай аланы  хар бири кесини борчун энчи толтургъанды, право низамны сакълаучуланы, федерал эм регион властьны, жамауат институтланы бирикдирген, терроризмге къажаулукъгъа бурулгъан ишлерин бирге тийишдирген орган болмагъанды.  Бу магъаналы жумушлагъа жууаплы  къырал орган  - Терроризмге къажау миллет комитет -  2006 жылда 10 мартда къуралгъанды.

Ол жыл февральда Россейни Президенти  «Терроризмге къажаулукъну мадарларыны юсюнден» 116-чы номерли Указны эмда «Терроризмге къажаулукъну юсюнден» федерал законну къабыл кёргенди. Ала  Терроризмге къажау миллет комитетни къуралыууну мурдорун салгъандыла. Дуния башында бир жерде да болмагъан жангы битеукъырал система  2006 жылда 10 мартда ишлеп башлагъанды.

 Анга башчылыкъны Россейни ФСБ-сыны таматасы Николай Патрушев этгенди. Бюгюнлюкде федерал, регион эм жер-жерли власть органланы, кюч структураланы терроризмге къажау ишлерин бирге тийишдирген ведомствола аралы органнга башчылыкъны аскерни генералы Александр Бортников этеди.

   НАК-ны къауумуна кюч структураланы, энчи службаланы, министерстволаны бла ведомстволаны эмда Россейни Парламентини эки палатасыны да башчылары киредиле. Терроризмге къажау операцияланы бардырыр мурат бла уа Федерал оператив штаб къуралады.

Жангы система кесини хайырлылыгъын къысха заманны ичинде кёргюзтгенди. Сёзге, 2006-2007 жыллада 750-ден аслам бандит,  сауутларын атып, аманлыкъчы ишлерин къояргъа оноу этгенлери да анга шагъатдыла.

Хайырлы болгъанды

НАК-ны байрамы бла алгъышлай, РФ-ни Президенти Владимир Путин  терроризмге къажау битеукъырал системада НАК баш магъананы тутханын белгилегенди.  

- Комитетни келечилери эм аны бёлюмлерини къуллукъчулары къыйын, жууаплы  жумушланы тамамларгъа хазыр болгъанларын кёп кере кёргюзтгендиле. Профессионал сынауугъузну хайырындан   энчи службаланы эм право низаны сакълаучу ведомстволаны араларында байламлыкъла кючленнгендиле, федерал эм регион власть органланы   терроризм бла байламлы аманлыкъланы профилактикасы жаны бла ишлери бирге келишдирилгендиле,-дегенди къыралны башчысы.

 РФ-ни Президенти шёндюгю заманда, энчи аскер операция бардырылгъан кезиуде, комитет тамамлагъан иш бютюнда магъаналы болгъанына эс бургъанды. Мындан ары да кадрланы кючлей, тийишли законланы жарашдыра, терроризмге къажау жангы мадарла кийирилликлерине ышаннганын белгилегенди. «Алай бла инсанланы бла инфраструктураны къоркъуусузлугъу жалчытылынырыгъына ишексизме»,-деп айтылады алгъышлау телеграммада.

Душман умутун юзмегенди

Бюгюнлюкде жангы къоркъуула бардыла, душман жукъламайды, ол амалларын, мадарларын да алышханды. Киевни оноучулары террорну къырал политикагъа бургъандыла. Запад къыралланы айтханларын этип, украинлы  энчи службала Россейге къажау диверсия иш бардырадыла: чеклени бузуп, къыралны ичине кирирге кюрешедиле, мамыр адамлагъа атдырадыла, БПЛА-ны учдуруп, отлукъ-энергетика комплексни объектлерин чачдырыргъа умутларын тохтатмайдыла.

 «Крокус Сити Холл» комплексле терактны хазырлаугъа украинлы аскер разведка къатышханы ачыкъланнганын белгили этгенди НАК-ны башчысы   Александр Бортников.

Жангы чакъырыулагъа къажау турургъа Россейни кючю, амаллары, мадарлары да бардыла. НАК ачыкъ этген шартлагъа кёре, 2024 жылда РФ-де 190 теракт хазырланнган заманда тохтатылгъандыла, 2025 жылда – 273. Эки мингден аслам бандит тутулгъанды, 24 террорист жокъ этилгенди. Террористлеге ахча ётдюргенлени, ала уа 6 мингден асламдыла, счётлары жабылгъанды, алада 230 миллион сомдан аслам барды. Интернетден терроризм бла байламлы 120 минг материал кетерилгенди.

Регионлада иш

 Терроризмге къажау ишни кючлер мурат бла Россейни субъектлеринде терроризмге къажау комиссияла къуралгъандыла (АТК), алагъа таматалыкъны регионну башчысы этеди. Дагъыда оператив штабла да ишлейдиле. Къабарты-Малкъарда Терроризмге къажау комиссиягъа (АТК) республиканы Башчысы Казбек Коков таматалыкъ этеди. Аны къауумуна кюч, федерал эм регион власть органланы оноучулары киредиле.

АТК-ны былтыр бардырылгъан жыйылыуларындан биринде  уа КъМР-ни Башчысы Казбек Коков республикада терроризмге къажау бирикдирилген система къуралгъанын айтхан эди. «Бизге этилген информация  басыулукъну, терроризм баш кётюргени бла байрамлы власть органла, билим бериу организацияла бла бирге жаш тёлюню арасында ангылатыу ишни кючлерге,   терроризмни  бла неонацизмни   кёрюп болмау ниетлени жаяргъа керекди»,-деген эди.   

Терроризмге къажау ишни бютюнда хайырлы бардырырча комиссияла муниципал  къуралыулада да ишлейдиле. Ала уа жеринде терроризмни профилактикасы жаны бла программаланы къураргъа эм жашауда бардырыргъа, информация-ангылатыу ишни тамамларгъа, муниципал къуралыуда объектлени къоркъуусузлукъларын жалчытыргъа эм алача магъаналы жумушланы  толтурадыла. Быллай комиссияла КъМР-де биреу муниципал къуралыулада бардыла.

Бюгюнлюкде  аланы баш борчлары – ангылатыу ишди. Жер-жерледе комиссияланы келечилери жаш адамла бла тюбешедиле, алада терроризм  бла экстремизм  келтирген хатаны ангылатадыла. Аны бла бирге наркотиклени, ичгини, тютюнню хайырланыу дегенча осал къылыкъладан сакълау, республиканы халкъларыны миллет адет-тёрелерин жангыртыу дегенча магъаналы сорууланы да сюзедиле.

Ангылатыу жумушланы чеклеринде билим бериу организациялада конкурсла, акцияла да къураладыла, аланы арасында «Мы разные, но мы все против террора», плакатланы  «Терроризму и экстремизму нет места на земле…» конкурсу эм башхала.