ЭДЕЛЬВЕЙС

Эдельвейс – эм тамашалы, тауланы ариулукъларын кёргюзтген битимледен бириди. Бу гитче, кюмюш бетли чапыракълары болгъан гюл Европада, Кавказда да таурухлада айтыла келеди. Адамла аны тазалыкъны, кертичиликни эм жигитликни белгисине сынайдыла. Нек дегенде ол кёп адам ёрлерге базынмагъан тикледе ёседи.

Малкъар миллетледе «Кёк бла бирге къошулгъан жерде» ёсген гюллени юсюнден таурух жюрюгенди. Аланы табып юзалгъан кишилигин кёргюзталгъан жигитге саналгъанды. Жашла ол гюлню сюйгенлерине саугъа этгендиле. Къызла уа эдельвейс гюл насып келтиргенине эм юйню палахладан сакълагъанына ийнаннгандыла.

Бу гюл Элбрус бла Чегем районланы тауларында 2000 метрден бийикликде ёседи. Кёбюсюнде аны чыранлагъа жууукъда тишли, зыгъырлы жерледе кёрюрге боллукъду. Узункъол бла Шаукам ыфчыклагъа ёрлеп баргъан заманда иги эслеп къарагъан ол гюлчюкню кёрюрге боллукъду.

Былайда бир затны эсге салыргъа керекди: эдельвейс табийгъатда тас болуп баргъан битимлени къызыл китабына жазылгъанды эм аны юзерге эркин этмейдиле.

Илму жаны бла айтханда, эдельвейс къыйын хауа болумлада бек чыдамлыды: аны жумушакъ чапыракълары сууукъгъа, кюннге да тёзедиле. Кавказда аны кесекледен сакълагъан дарманча хайырланнгандыла, алай башында айтханыбызча, бюгюнлюкде ол къызыл китапха кирилипди, аны юзгеннге тазир салыныргъа боллукъду.

Къабарты-Малкъарда эдельвейс тау туризмни, тазалыкъны белгисича шартланады. Халкъ усталаны, суратчыланы ишлеринде, суратлау чыгъармалада да аны суратын кёрюрге боллукъбуз.