Гитлерчилеге, японлулагъа да къажау тургъан аскер башчы

Родион Малиновский Уллу Ата журт урушну тарыхында къураучу хунери, аскерчи фахмусу болгъан, терк эм тюз оноула этген, душманны муратларын алгъадан да ангылап, аланы  тохтата билген аскер башчыча къалгъанды.   

Родион  Яковлевич аскер къуллукъну  къыйынлыгъын 16 жылында окъуна сынагъанды. Биринчи дуния урушда аны 64-чю жаяу аскер дивизияны Елисаветград полкуну пулемёт ротасыны окъла келтириучюсю этип аладыла. Ол къазауатда кёргюзтген жигитлиги ючюн Георгийни Жоруну 4-чю даражасы бла саугъаланып, ефрейтор чыннга тийишли кёрюледи. 

Родион Яковлевич  Уллу Ата журт урушха дери Шимал Кавказ, Белорус аскер округлада жууаплы къуллукълада ишлегенди, атлы аскер корпусну штабына башчылыкъ этгенди.  

1937 жылда   полковник Малиновскийни  аскерчи сынауу, тактика, аскер искусство жаны бла билими артыкъ да уллу болгъанын  белгилеп, аны Испаниягъа жибередиле. Малино деген жалгъан атны да алып, ол республиканы аскерлерине болушуп тургъанды. 

1941 жылда март айда Родион Яковлевич  Одесса аскер округда 48-чи стрелковый корпусну командующисине салынады. Уллу Ата журт урушха да ол бу къуллукъда тюбегенди. Малиновский башчылыкъ этген аскер бир ненча кюнню ичинде душманны Прут черекни тийресинден ётерге къоймай, къанлы уруш бардыргъанды. Алай аскерлени кючю жетмеди немислилени артха къачдырыргъа: ала душманны къоршоууна тюшедиле. Болсада генерал Малиновский, тюз оноула этип, аланы жесирликден къутултады.  

Малиновскийни жашауунда артыкъда магъаналы эм къыйын сынауладан бири Сталинград ючюн къазауат болгъанды. 1942 жылда августда Сталинградны душманны къолуна бермез мурат бла 66-чы аскер къуралады. Ол танкла, артиллерия бёлюмле бла кючленеди. Анга  башчылыкъны  Родион Малиновскийге ышанадыла.   Сентябрь-октябрь айлада  66-чы, 24-чю эм 1-чи аскерле,  Сталинградны шимал жанында душманны ууатып,   гитлерчилени 6-чы  аскерин жеринден теберге, шахаргъа кирирге къоймайдыла. 

1943 жылда февральда Родион Яковлевич   Юг, мартда уа Юг-Запад фронтланы командующисине салынады. Аны башчылыгъында совет аскерчиле бир ненча магъаналы хорламны болдурадыла.  Аланы арасында уа Запорожск операция энчи жерни алады. Совет аскерле, тёрт кюнню ичинде гитлерчилени къорууланыу ызларын чачып, Запорожьени тийресине чыгъадыла. Фронтну командующиси, немислилеге солургъа,  къарыу  жыяргъа къоймай,   200-ден аслам танкны, артиллерияны да къошуп, танг атаргъа шахарны къоруулайды. 

1944 жылда майда генерал Малиновский СССР-ни маршалы Коневни орунуна  2-чи Украин фронтну командующиси болады. Бу къуллукъда уа анга  Ясско-Кишиневск жанында  гитлерчилени уллу къауумун жокъ этерге, Молдова ССР-ни къорууларгъа, Румынияны урушдан чыгъарыргъа тюшгенди. 
1944 жылда Родион Яковлевичге аскерлеге башчылыкъ этиуде жетишимлери ючюн Совет Союзну Маршалы деген бийик аскер чын бериледи. 

Урушну ахырына дери уа анга энтта кёп сермешлеге, операциялагъа къатышыргъа тюшгенди. Ол Дебреценск, Будапешт, Братиславско-Брновск эм Вен операцияланы бардырады, онла бла гитлерчи дивизияланы жокъ этеди.   Вен операцияда душман аскерлени жокъ этгени ючюн а Малиновскийге совет къырал саугъаланы арасында бек даражалы орден «Победа» бериледи.  

Родион Малиновский Уллу Хорламгъа Австрияда тюбейди. Алай анга уруш аны бла бошалмайды. Ол кезиуде Узакъ Востокда болум да къыйындан-къыйын бола барады. 2-чи Украин фронту аскерлерини  бир къаууму ары кёчюрюлюп, Забайкал фронтха къошулады. Анга башчылыкъны уа  маршал Малиновский этеди. Бу къуллукъда Маньчжур операцияны бардырыргъа, япон аскерлени тохтатыргъа тюшгенди. Квантун аскерлени жокъ этгени ючюн   Родион Малиновскийге Совет Союзну Жигити деген ат аталады. 

Урушдан сора маршал Забайкал-Амур, Узакъ Восток  аскер округлагъа башчылыкъ этгенди. Ол СССР-ни къоруулау министрине да сайланнганды.  Анга 60 жыл толгъанында уа СССР-ни Жигитини алтын жулдузу экинчи кере бериледи. 

Родион Малиновский 1967 жылда ауушханды. 

 

Тикаланы Фатима хазырлагъанды.
Поделиться: