Жашырын айлыкъны хатасы недеди?

Налогланы, тёлеулени этмез мурат бла бир-бир иш бериучюле айлыкъны жашырын тёлерге излейдиле. Бу кезиуде ишчиге ахчаны къолгъа бередиле, налог органла уа файданы кёрмейдиле. Бу статьяда аллай амалны кемчиликлерини эмда ишчиге ол къаллай хата келтирирге боллугъуну юслеринден билдирирге сюебиз.

Жашырын айлыкъ 

Бек алгъа жашырын айлыкъ къалай къуралгъанын ангылатыргъа сюебиз. Ол эки кесекден къуралады: биринчисинден иш бериучю подоходный налог бла страховой тёлеуле этеди. Экинчисин а къыралдан букъдуруп, ишчиге жашырын береди. Сёзге, айлыкъны компанияны счётундан тёлейдиле, саугъа ахчаны уа - къолгъа. Неда айлыкъны бир жартысын картагъа ётдюредиле (МРОТ тенгли ёлчемин), къалгъанын а - конвертде.

 Ахчагъызны налог органладан букъдуруп бергенлерин къалай ангыларгъа боллукъду? Сёзге, айлыкъ берилген кюн бухгалтер ахчаны ишчилеге кеси юлеше эсе, ол касса бёлюм бла ётдюрюлмегенине, андан налог тёленмегенине шагъат этеди.

Дагъыда, айлыкъны эмда авансны берген кезиуде, хакъ къалай къуралгъаны, къошакъ тёлеуле жазылып, квитанция хазырланады. Алай къолгъа тюшген ахча андан кёп эсе, артыгъы жашырын тёленеди.

 Хатасы

Жашырын айлыкъны  хатасы недеди, деп сорургъа боллукъсуз. Иш бериучю налогланы аягъаны баямды, алай ол законланы бузгъаны ючюн жууап тутарыгъын билирге керекди. Бирде тазир тёлеп къутулургъа онг бар эсе, башха кезиуде уголовный иш ачылыргъа да боллукъду. 

Алай ишчиге да барды жууаплылыкъ. Хау, бир жаныдан, жашырын айлыкъны ёлчеми кёбюрекди, андан налог тёленмегени ючюн. Алай, законлагъа тийишлиликде, ишчи анга айлыкъ жашырын тёленнгени биле эсе, налог органлагъа декларация берип, аны кеси къайтарыргъа борчлуду. Налог орган ишчи хакъы бузукълукъла бла берилгенин билгенин тозхташдырса, тазир салынырыкъды.   

Налогла бла страховой тёлеуле этилмеселе, уголовный жууаплылыкъ да барды. Бу статьягъа кёре, тазирни ёлчеми 100 минг сомгъа жетеди, алай бузукъчуну эркинлиги 3 жылгъа дери сыйырылыргъа да болады.

Хакъны конвертде бере эселе, башха къоркъуула да бардыла. Сёзге кредит неда виза алгъанда. Банк, виза арала файдаланы юсюнден документлени излеучюдюле. Алада уа хакъ аз кёрюнсе, бермезге оноу чыгъарыргъа боллукъдула.

Солуу кезиуде, сабийден ауругъан тиширыугъа, адам саулугъуна бакъдыргъанда этилген тёлеуле, пенсия да айлыкъгъа кёре саналадыла. Бу заманда ахчасыз къалыргъа боллукъсуз. Дагъыда хакъыгъызны хар заманда да берип турлукъларына ышаныу жокъду. Сёзге, бир тюрлю къаугъа болуп, ишинден кетгенде, ишлеген ахчасыз къалырыгъына къоркъуу барды.  

 Мадарла

Иш бериучю хакъны законлу мурдорда тёлерге унамаса, къаллай мадарла бардыла? Ишден кетип къалыргъа боллукъду, алай ол тюз оноу тюйюлдю.

Законну аллында таза болургъа сюе эсегиз, къолгъа берилген ахчадан кесигиз налог тёлерге боллукъсуз. Ол кезиуде налог органлагъа 3-НДФЛ декларация бериледи. Аны вудомствону сайтында неда Госуслуги порталда этерге, МФЦ-ны онглары бла хайырланыргъа боллукъду.

 Иш бериучюге налог органлагъа тарыгъыргъа да боллукъду. Бузукълукъла тохташдырылсала, букъдурулгъан ахчаны ол кеси тёлерикди.