Къурлушну къайсы тюрлюсю да женгил тюйюлдю

Жай кезиу къурулуш бла кюреширге тийишли заманды. Аны къайсы тюрлюсю да женгил тюйюлдю, кеси да саулукъгъа кёбюсюнде къуру ауур деген бла къалмай, таууш, букъу, ийисле бла заран салады.

Тергеулеге кёре, хар алтынчы къурулушчу ишде хайырланылгъан химия затладан хата кёреди, хар бешинчи уа саулугъуна къоркъууланы башха тюрлюлерин сынайды. Заран жылла бла жыйылып турса, адам ауруулу боллугъуна сёз да жокъду. Аны юсюнден оюмун врач-кардиолог Сергей Аникеев билдиргенди.

Къурулуш баргъан жерде адамны къаллай къоркъуула сакълайдыла эмда ала аны къалайына заран саладыла?

• Ёпкеле. Цемент, агъач эмда таш букъу ёпкеледе кюн сайын жыйыла кетип, аз-аздан ауруу къозгъап башлайдыла. Аны ичинде ууакъ жара табла къуралып, адамны солуууна чырмау салып тебирейдиле. Эм къоркъуулу – таш букъуду. Ол силикоз деген аурууну къозгъайды. Анга бетон булгъаучула, таш къалаучула, къабыргъаланы сюртюучюле тюберге боллукъдула.

• Къулакъла. Къабыргъаны тешген неда бетонну къатышдыргъан техниканы тауушу къулакълагъа олсагъат хата салмагъанлыкъгъа, аз-аздан осал эшитирча этерикди. Къурулушчулада бу ауруу да тюбей туруучуду.

• Сырт эмда сыгынла. Ауур затланы кётюрюп, тапсыз олтуруп неда бюгюлюп ишлеп тургъан адамны сырт сюеги бузулуп башлайды. Ахыры - радикулит, грыжала, ауруулу сыгынла.

• Нервала эмда тамырла. Бетонну неда ташны тюйюп тешген техника бла ишлеучюлеге «къалтырауукъ ауруу» жетеди. Аланы тамырлары, нервалары, бууунлары, жингириклери къыйнап башлайдыла.

• Тери. Цемент, бояула, эритиучю химия затла бла дайым ишлеп тургъанлада терилеринде тюрлю-тюрлю ауруула къозгъаладыла.

• Ич органла. Бояуланы эмда аланы жукъа этген затланы ийислери бла солуп тургъан ишчиле ууланыргъа боллукъдула. Ол затла аланы бауурларына бла нерваларына заран саладыла. Темирни электрокюч бла бишириучюлеге уа газла бла ультрафиолет хаталыдыла.

Дагъыда эр киши аякъ юсюнде кёп сюелип турса, сууукъсураса, сыгъынып ишлесе, анда узакъгъа созулгъан ауруула къозгъаладыла. Асбест къатышы болгъан материалладан а ёпкеледе рак окъуна чыгъаргъа боллукъду.

Къорууланыр амалла

Ишчи кеси угъай, аны таматасы да тийишли жорукълагъа уллу эс бурургъа керекдиле. Таматаны борчлары:

1. Къоруулагъан затла бла жалчытыргъа: заранлы букъудан респиратор, къулакъланы жапхан затла - тауушдан, къол къапла, кёзлюкле.
2. Медицина къараугъа жиберирге: ишге алырдан алгъа адамны саулугъуна къаратыргъа, ишлеген кезиуюнде да анга сакъ болургъа.
3. Адамны ишлеген жерин тинтирге: таууш, букъу бар эселе, аланы кетерирча мадар этерге.
4. Солургъа заман берирге: кюнню ичинде жорукъла бла белгиленнген сагъатланы анга бёлюрге.

Ишчи кеси уа ма бу затланы этерге керекди:

1. Анга берилген маскаланы, кёзлюклени, къулакъгъа салгъан (тауушну тыйгъан) затланы хайырланыргъа.
2. Тютюнню къояргъа (ол къурулуш букъуну заранлыгъын бир ненча кереге кючлейди). 
3. Врачха заманында бара турургъа, кесини саулугъуна сакъ болургъа.
4. Сырты эмда сыгынлары къарыулуракъ болурча физкультура бла кюреширге.

Къурулуш не заманда да къыйын ишге саналгъанды. Алай адам кесине сакъ болуп, къоруулагъан затланы хайырлана, врачлагъа да къарата турса, саулугъун тас этмез неда сакъат болмаз.