«Сабийни жюрек ачыкълыгъын тунчукъдурургъа жарамайды»

 Усталыгъын да ёсдюрюп, кесини тининде сабийни къалай сакъларгъа боллугъуну юсюнден «Машук» форумгъа къатышханлагъа Билим бериуню россейли академиясыны лабораториясыны башчысы, педагогика илмуланы доктору доцент Елена Илалтдинова айтханды.

 Лекциясын ол айтхылыкъ педагог Янун Корчакны: «Сабийле жокъдула – инсанла бардыла», - деген сёзлеринден башлагъанды эмда жыйылгъанланы сабийледе къаллай абадан ышанланы эслегенлерин, аланы кеслеринден уа гитче заманларындан къаллай шартла сакъланнганларыны юсюнден сагъышланыргъа чакъыргъанды. Докладчы белгилегенича, хар абадан адамны ичинде алыкъа гитче сабий жашайды, ол жамауатны излемлерине келишмезге да болады, алай анда аны ючюн терслик жокъду.

 - Кеси айтханны этдириу, кимге да терк ийнанып къалыу, не зат сюйгенинги да билмегенлей, абери этерге термилиу, биреу жазыкъсынырын излеу – была барысы да абадан, акъыл жыйгъан адамгъа келишмеген ышанладыла. Болсада, ала бизде жокъмудула? Ол а ичибизде сабий жашагъаныны белгисиди, - дегенди.

Елена Илалтдинова бу ышанланы эки къауумгъа юлешгенди: дуниягъа ышаныудан, жюрекден келгенле эмда менсиниулюкден, жаланда кесин багъалаудан, сюеме да-алама демекликден чыкъгъанла. Аны бла бирге, сабийледе абадан ышанланы да кёрюрге болады, сёз ючюн жууаплылыкъны, сабырлыкъны, муратына итинмекликни, башхагъа жан аурута билиуню. Бу шартлагъа Антон Макаренкону инсан кесин тёгерекде болумлагъа кёре жюрюте билгенини юсюнден оюмлары келишедиле.

Лектор устаз сабийледе, кесинде да сакъларгъа тийишли жети халны белгилегенди: биреуге кёлкъалды этмеу, ачыкъ жюреклилик, огъурлулукъ, жангы билимге итинмеклик, кёзге кёрюнмеген затланы жюрек бла сезиу, арт акъыл этмеу, хыйласызлыкъ, бюгюннгю кюнде жашай билиу: «Адам сезимли болургъа, сагъыш этерге, ойларгъа керекди. Биз жангыз да бу такъыйкъада жашамайбыз, бираздан сагъышларыбызда озгъан болумлагъа къайтып, алагъа жангы кёзден къарайбыз, тинтебиз. Алай, хар энчи бир гитче кезиучюкню багъалап жашай билиу - ол сабийлени ышанларыды, адам ёсе баргъаны бла аны тас этеди».

 Гитчеле, айтханыбызча, ачыкъдыла, азатдыла, дуниядан къоркъмайдыла. Алагъа ушамай, абаданла ич дунияларын жашырынлыкъда тутадыла, тамбла не этериклерин тергейдиле, сезимлерин букъдурадыла, билмей тургъанлай чыгъарыкъ аманлыкъны сакълайдыла.

- Бусагъатдагъы жашау тамблабызны юсюнден сагъыш этерибизни, жерибизни-даражабызны билирибизни излейди, алай ол жорукъла инсанны ышаныулугъун, жюрек тынчлыгъын тамыры бла къурутадыла, - дейди докладчы. – Барыбыз да аллай болумдабыз, дуния бизден жорукъланы тутарыбызны, иш кёллю болурубузну, сабий женгилликден къутулурубузну излейди. Анга кёре уа гитчелени юйретирге, не тюрлю къоркъуудан да сакъларгъа, юслеринде бусагъатда керекли ышанланы айнытыргъа борч салынады. Сора къайсы ышанланы сакъларгъа эмда кючлерге керекди? Мен оюм этгенден, сабий, абадан ышанланы барысын да. Инсаннга толу жашау этерге аланы эки къаууму да керекдиле. Ол бек къыйын жумушду, аны толурургъа онг болмагъанча да кёрюнюр. Алай эсе да, биз бу борчну тамамларгъа кюн сайын керекбиз.

Елена Илалтдинованы сёзлери жаш устазланы, насийхатчыланы кертиси бла да сагъышландыргъанды. Ахырында ала адамны ичинде сабий ышанланы сакълауну магъанасы гитчеле, акъылбалыкъ болмагъанла бла ишлегенде бютюн ёсгенин белгилегендиле.