Ит юч айдан юйюне къайтып келгенди

Болгъан иш

Артур бла Айшат юйюр къурайдыла. Ариу той. Ариу алгъышла. Хар зат да ариу эди ол той кюнледе, артда уа...башха соруула чыкъдыла: къайда жашаргъа, фатаргъа къайда ахча излерге, иш къайда сураргъа...

- Асыры кёп «къайда» бар кёреме жашауда...- деп, ахтына эди Айшат.

- Къоркъма, къоркъакъ. Жолну баргъан хорлар. Мен билеме, биз бирге болгъан къадарда, хар зат да тап боллукъду, - деди Артур.

Кертиси бла да, ипотека алдыла, фатаргъа кёчдюле, экиси да ишле тапдыла: жаш къурулушда, къыз а тюкенде. Къызчыкъ тууду -Лейля. Орамгъа чыкъгъанлай,  Лейля  битеу итлени бла киштиклени эслей эди.

- Башха сабийле бир бирлери бла ойнайдыла, бизники уа киштикле, итле бла...къаллай къызчыкъды бу?- дей эди анасы. Атасы уа: «Аламат, хар зат да аламатды, баям, биолог неда эколог боллукъ болур, - деп, ышара эди.

Къызчыкъ школгъа барып башлагъанлай, «бешле» алса, атасы - анасы не саугъа сюйгенин сорсала, Лейля : «Ит!»- дей эди. Алдыла туугъан кюнюне ит. Алтын атадыла. Къалай къууана эди къызчыкъ! Кеси чыгъара эди арбазгъа, кеси элте эди паркгъа. Анасындан ахча алып, битеу ит ашланы да заманында жыйышдыра эди юйге.

Эки жыл барды насып. Ючюнчю жыл а хар зат да тюрленди. Айшат тюкенде ишин тас этди. Ары - бери барып, сурай эди жангы иш, зат да табалмады. Ол заманда Артургъа: «Мени бу итге аллергиям барды», - деди. Артур а биле эди ол ётюрюк болгъанын. Бир ыйыкъдан: «Артур, кесибизни ашыбызны да тюрлендиргенбиз, башыбызны къытлыкъ басып. Бу итни ашына жокъду ахчабыз. Эт бир оноу», - деди. Артур жууап бермеди. Бир жол а танг эрттен туруп, Алтынны шахар къыйырына чыгъарып, кир-кипчик жыйылгъан жерде столбагъа къысып кетди. Юйге къайтса,  къызы жиляй: «Ата, къайдады Алтын? Мама ёлгенди, дейди» - деди. Артур: «Ауругъанды да, ветклиникада укол этгендиле да, къыйналмай ёлгенди. Асырагъанма», - деп, жууаплады. «Алтын бизге келгенли бир кере да аурумагъанды! Тюнене да алай чаба эди паркда! Бир кечеге къыйын ауруп, эрттенликде уа асырагъанмы этгенсе? Ётюрюкдю ол! Айтма манга ётюрюклени!» - деп, къычырды Лейля.

 Сора, отоууна кетип, киритин этди. Ол бир заманда жапмаучу эди киритге эшигин. Ол кюнден башлап, «хау», «угъай» деген болмаса, башха хапар бардырмай эди атасы - анасы бла. Юй сууукъ болду. Кюлкю да жокъ, оюн да жокъ. Эки айдан Айшат жангы иш тапды. Сора бир кюн Артургъа: «Бу къыз  бизники угъай, къоншу  сабийча болуп къалгъанды. Кёзлериме къарамайды. Школну юсюнден алгъынча хапар айтмайды. Бек жюрегим къыйналады», - деди. Артур а тынгылап къойду.

Кюнлени бир кюнюнде машинасына олтуруп, шахар къыйырына барды, ол кир - кипчик жыйылгъан жерде столбаны къатына. Алайладан узакъ болмай тюкенчикни кёрюп, сорду сатыучугъа: «Былайда ит эслегенмисиз, къап - къара, акъ тамгъалары бла? Юч ай болады ол тас болгъанлы». Ол: «Бир иймансыз,  сен айтханча бир къап-къара акъ тамгъалары бла итни столбагъа  тагъып кетген эди, ол хариб а юч кюн жиляп, сакълап турду. Болмазлыгъын ангылагъандан сора, бауун юзюп, къачып  кетгенди. Ким билсин, къайры кетгенин а», - деди.

Ол ингирде Артур да юйде бир сёз айтмады. «Энди сен да бегитилдингми? Нек тил тутасыз экигиз да? Не хата этгенме? Алтын ючюн тунтуйгъан эсегиз, айлана болур эркинликде», - деди Лейля: «Мама, юйде ёсген ит орамда къалай сау къалыр? Сени жюрегинг ташды», - деп, аш ашамай, отоууна кетди. Артур  тангнга жукъламай чыкъды. Не зат этерге, болумну къалай тюзетирге билмей эди. Эрттенликде уа эшикни ким эсе да тырнагъанча эшитилди. Чыкъса Артур, босагъада уа Алтын: арыкъ да болуп, тозурап. Артур итни къолларына алып, кийирди юйге, сора къызыны эшигин къакъды. Ол Алтынны кёргенде, жиляп къалды. Артур бла Лейля  итни ветклиникагъа элтдиле.  Бакъдырдыла.  Артур къызына: «Кеч мени. Алтын да кечсин, тилейме. Сатхычлыкъ кир ишди. Мен абыннган, жангылгъан эдим. Хар инсан да жангылады. Энди биз барыбыз да юйдебиз, Аллахха шукур», - деди. Сора къолун узатды Алтыннга. Ит саламын алды. Кечди. Оля уа бир сёз да айтмады. Алтын бир бирге къууанч, оюн, кюлкю  къайтадыла. Юй да жылынды.