Жюрегинде жарыкъ умутланы сакълайды

Черек районда Огъары Жемталадан Забакъланы Роза бюгюнлюкде элде Тиширыуланы советини башчысыды. Жамауат иш бла тири кюреше, эллилеринден ыразылыкъ да табады. Алгъадан белгилесек, ол «Вера сильнее огня» атлы регион жамауат организация бла байламлыкъда СВО-да тургъан жашларыбызгъа гуманитар болушлукъгъа  эмда жашырыу ауланы хазырлаугъа себеплик этгенлей турады. Бу жумушу ючюн а кёп болмай сагъынылгъан организацияны атындан ыразылыкъ къагъытха тийишли болгъанды. Алай эсе да, анга эм уллу саугъа жаш адамланы саулукъларыды, аланы юйлерине, ата-аналарына къууанч бла къайтханларыды.

Розаны кесини сабийлиги да Огъары Жемталада озгъанды. Ол атасы Цораланы Орусбийни бла анасы Мелюхаланы  Забийни уллу юйюрлеринде, ала уа беш эгеч бла бир къарындаш боладыла, ёсгенди. Таматала аланы окъуу, билим  алырларын сюйгенлери бла бирге,  ишден къачмазгъа, ишни эбин билген эмда ангылагъан адамны хурметине да тюшюндюргендиле. Айхай да, эрттеледен да таулу юйюрледе бола келгенича, хар неге  да ёз юлгюлеринде юйретгендиле.

Орусбий «Сукан-Суу» колхозда ишлегенди, юй бийчеси уа юйде сабийлеге къарагъанды. Хар таулу анача, къызланы  жюн иш бла кюреширге юйретгенди.

- Биз заманны излемине кёре жаулукъ, жыйрыкъчыкъла, габарала да эшгенбиз. Кесими айтсам, урчукъ ийирирге бек сюйгенме. «Бир ишден арысагъыз, экинчисине узалыгъыз, сёз ючюн, эшиуден эриксегиз, аш-суугъа къарагъыз»,-деучю эди анабыз. Ала бизни тау намысха, адетге да юйретгендиле, таматагъа, гитчеге да хурмет бере билиуге да. Ол заманда иги ангыламагъанлыкъгъа, бюгюнлюкде тюшюнеме ата-анабыз айтып юйретген затла  ала барысы да бизни халкъ педагогикабызны ышанлары болгъанларына, - деп эсгереди сабий жылларын ушакъ нёгерим.

Эсли къызчыкъ мектепде да иги окъугъанды. Ол заманда окъуна анда ахшы иш къураучуну ышанлары барлыгъын а элде школда Дюгерден келип ишлеген устаз эмда Розаны класс башчысы Эдуард Беликов эслегенди. Ол математикадан окъутханды, аны бла чекленмей, окъуучуларыны юйлерине кеси барып, аланы ата-аналарына  сабийлерини неге хунерлери барлыкъларын да айтханды. Ма аллай бир кюнде Эдуард Георгиевич Цораланы къызчыкъларыны юсюнден да аны педагогикагъа эмда къурау ишге жараулу ышанлары барлыгъын, ол бу жаны бла окъуугъа барса сюеригин билдиргенди.

Ол кезиуде мектепни директору уа Занибекланы Мухадин болгъанды. Ол да, Розаны физикадан окъута, аны хунерин эслегенди. Къыз школну бошагъанлай окъуна, аны мында пионер отрядны таматасы болуп ишлерге чакъыргъанды. Алай бла башланнганды Роза Орусбиевнаны ёсюп келген тёлюлеге билим бериуге жолу. Белгилесек, ол бу бёлюмге къошхан юлюшю ючюн «КъМР-ни билим бериуюню сыйлы ишчиси» (2005 ж.) деген даражалы атха тийишли болгъанды.

Ол мектепде ишлей тургъанлай, элде биринчи кере 1987 жылда сабий сад да ачылады. Ол кезиуде садик колхозну бойсунууунда болгъанды, аны ачылырына уа колхозну таматасы Маммеланы Харун къыйын салгъан эди. Алай бла Огъары Жемталадан биринчи садикни  башчысы, анга «Насып» деген атны берген да Забакъланы Розады. Ол, сабий садха 32 жылны ичинде таматалыкъ эте, элни жамауатындан дайым да ыспасха тийишли болгъанды. Мында ишлеген юйретиучюле усталыкъ жаны бла эришиулени район эмда республика даражалы урумларында юч-тёрт жылны ичинде биринчиле болгъанлай тургъан кезиуле да асламдыла. Роза Орусбиевна уа анда сюйюп ишлегенин айтханы бла бирге, саулайда коллективни, эллилерин да махтайды. «Жангыз терекден бау болмаз дегенлей, мени башчылыгъымда ишлегенле манга не кезиуде да тутхучлулукъ этгендиле, таянчакъ болгъандыла. Спонсор болушлукъ этип тургъанла да кёпдюле, барысына да ыразылыгъым уллуду», - дейди.

Саулай алып айтханда, билим бериуде Цораланы къызлары 40 жылдан асламны уруннганды. Биз ол мектепни бошагъанлай окъуна мында ишде тохташханын айтханбыз. Билимин а Роза ишлей тургъанлай ёсдюргенди. КъМКъУ-ну орус тил эмда литература бёлюмюне заочно кирип, аны айырмалы бошагъанды. Окъуй тургъан кезиуюнде уа аны энди юйюрю, сабийчиклери да бар эдиле.

Баям, адамгъа юйюрю таянчакълыкъ этмесе, анга окъууда, ишде да жетишимли болгъан  тынч жумуш тюйюлдю. Аны алайлыгъын ушакъ нёгерим да белгилейди. Роза  къайын атасы-анасы Абука эмда Аминат бла бирге тургъан келин болгъан эсе да, къартланы адамлыкъ ышанлары аны жетишимлеге да келтиргендиле. Ол аллай жюрек ыразылыкъ бла, болмагъанча уллу хурмет бла эсгереди аланы. Сабийлеге аны кесинден эсе сакъ бола, адет-къылыкъгъа тюшюндюргенлерин да.

Баш иеси Забакъланы Мухтар бла ала юч сабийни ёсдюргендиле, айхай да, хар къайсы ата-анача, жарыкъ умутлада. Болсада  жашауну жоллары жаланда сыйдам болуп, къууанчдан толуп да турмайдыла, жарсыугъа. Къадар, сунмай тургъанлай, кесини оноуун этип да къояды. Тунгучлары Борис къыйын аурууну хатасындан дуниядан замансыз кетип, юйюрге мудах болургъа да тюшгенди.  Алай эсе да, ала бир бирге кёл тапдыра, жашаугъа огъурсузланмагъандыла. Дунияларын алышханланы жарыкъ сыфатларын жюреклеринде сакълай, жашауларын андан ары бардырадыла.

Кёпле эшитгендиле врач Забакъланы Фархадны юсюнден. Роза Орусбиевна аны анасыды. Фархад бюгюнлюкде ахшы реаниматологду, андан сора да, Къабарты-Малкъарда  Катастрофала медицина эмда терк болушлукъ берген араны таматасыны орунбасарыды.

Медицинаны уа ол къарындашыны ауругъанын, анасы врачладан къалай умут сакълагъанын кёргенинден  сора сайлагъанды, бютюнда реанимацияны. Ол аны юсюнден мектепде окъугъан кезиуюнде орус тилден «Жашау халал ишле этер ючюн бериледи» деген темагъа жазгъан кёлден жазмасында да айтханды. Кертиси бла да, жашауунда халал ишни бардыра, ол да, анасыча, СВО-да болгъанлагъа болушлукъ эте, КъМР-ден врачланы къауумунда Херсон областьда больницада ишлегенди.

Эгешчиги Жамиляны юсюнден айтсакъ, ол а юристди. КъМКъУ-ну айырмалы бошап, бюгюнлюкде КъМР-ни Башчысында инсанланы жарсыулары бла байламлы бёлюмде ишлеп турады. Ана бла ата уа юйюрге туудукъла да къошулурла деген жарыкъ умутха бёлене жашайдыла.

Биз Роза Орусбиевна, элде Тиширыула советге башчылыкъ эте, СВО-да болгъанлагъа болушлугъун да аямагъанын билдиргенбиз. Бу жумуш бла уа ол газетде жашырыу ауланы хазырлагъан адамланы юслеринден окъугъанлы бери кюрешеди. Аны элде  къалай башларгъа боллугъун билир умут бла Черек районну Тиширыула советини таматасы  Бёзюланы Залинагъа сёлешип, андан да соргъанды. Ала уа, анга «Вера сильнее огня» биригиуню юсюнден билдирип, аны келечилеринден бири Эндрейланы Аминатны телефонун да бергендиле.

Алай бла, Забакъланы келинлери,  элде администрацияны башчысы Занкишиланы Мариям бла да келишип, мекямны экинчи къатысында жер къурагъандыла. Анда сагъынылгъан организациядан адамла келтирген станокну орнатхандыла. Эндрейланы Аминат а ауланы къалай тюз эмда  тап эшерге кереклисине да тюшюндюргенди. Андан бери уа керек кезиуде тиширыуланы чакъырып, ала  да бу жумушха тири болушадыла. Элден аллай ауланы эндиге дери иги кесегин волонтёрла алып, керек жерлеге ийип тургъандыла. Белгилегенибизча, бу жумушха эл саулай тири къатышады, бирин айтып, башхасын къояр кибик да тюйюлдю. Къурау  ишлеге уа Роза Орусбиевнагъа женсоветни башчысыны орунбасары Жангоразланы Роза болушлукъ этгенлей турады.

Эллиле, ауланы эшгенлеринден тышында да, СВО-да тургъанлагъа гуманитар болушлукъну да дайым этедиле. Не кереклисин жашланы  кеслеринден соруп, сора ол тизмени  женсоветни келечилери телефонларында статуслагъа саладыла, алай бла уа жамауат аны билгенлей турады. Жыйылгъан затланы администрациягъа келтиредиле эмда отпускга келип тургъанланы машиналарына сыйыннганы къадар саладыла аланы. Бюгюнлюкде да мында жылы затланы эмда биринчи болушлукъда керекли аберилени жыядыла. Кёп болмай аллай болушлукъ декабрьде жиберилгенди.

Жаланда элни кесинде жыйгъанлары бла чекленмей, Огъары Жемталаны адамлары аш-суу жаны бла болушлукъну район даражада этилген болушлугъуна да къошуладыла. «Бизни кючюбюз бирликдеди»,-деп, биргеме ишлеген тиширыулагъа да алай айтханлай турама. Не жумушда да биригиулюк кесини хайырын къалай бергенин а жашау кёргюзте, ачыкълай келеди», - дейди Роза.

Айхай да, адам улу къачан да мамырлыкъны багъалай, анга талпына, урушлагъа-къаугъалагъа налат бергенлей жашайды. Роза Орусбиевна бла ушагъыбызны бардыра уа, аллай адамларыбыз бар къадарда, эллерибизде биригиулюк, къатындагъына билеклик этиу дегенча ышанла жашагъанлай, болгъанлай да тургъанларына кёлленнгенбиз. «Биз кесибиз барып,  урушда сюелмегенликге, анда адамларыбызгъа не аз да себеплигибиз тийсе, къазауат да теркирек бошалыр эсе уа. Биз аз зат эте эсек да, ол жюрек ыразылыгъыбыз бла, талпыныуубуз бла этиледи», - дей,  таулу халкъына мамырлыкъ, жюрек тынчлыкъ тилей, алгъыш этеди.

Барыбыз да билгенликден, элледе СВО-гъа къатышханлагъа аталгъан жыйылыула мектепледе, бирси жерледе да къуралгъанлай турадыла. Бу ишге да Забакъланы Роза тири къатышады. Бардыргъан жумушу бла бирге уа ол жюрегинде аны кёз аллында ёсген, юйреннген да жашла юйюрлерине сау-саламат къайтырлары, къууанчлы къурманлыкъла болурлары бла байламлы жарыкъ умутланы сакълайды.