Бу айда кюч алгъан законла, тюрлениуле эмда жорукъла

Ата-анала кеслерини сабийлерини бохчаларына кёз-къулакъ болаллыкъдыла, жеринден тепдирилмеген мюлк бла байламлы келишимлени биометрия бла этерге боллукъду, микрофинанс организацияланы ишлерине уа контроль кючленирикди. Аланы эмда быйыл июльда болгъан башха тюрлениулени бир кесегини юсюнден къысха айтайыкъ.

Сабийлени счётларына контроль

Акъылбалыкъ болмагъан сабийлерини счётларында эмда вкладларында неллай бир ахча жыйылгъаныны юсюнден аланы ата-аналарына справка берилликди. Бу жорукъну кючю 14-18- жыллыкълагъа жетеди. Финанс организацияла аллай справка излегенлени юслеринден информацияны (аланы эркинликлери болгъанын билирча) къырал электрон базаладан аллыкъдыла. Алада тапмасала уа,  къагъыт документлеге (сабий туугъанны юсюнден справка, анга осуйлукъ этиуню юсюнден акт эм башхалары) тийишлиликде берирге боллукъдула.

Мюлкню эсепге биометрия бла

Жангы жорукъну кючю сатыу-алыу эмда саугъагъа бериу келишимлеге жетеди. Бу жумушланы эки жаны да тюбешип айланмай,  узакъдан тамамларгъа боллукъдула. Аны этер ючюн а, экиси да Бир биометрия системада (ЕБС) кеслерин танытып, «Госуслуги» бла заявление жиберип, анга электрон халда (УКЭП бла) къол салыргъа керекдиле. Алай бла быллай келишимлени этгенде, шёндюча МФЦ, Росреестр эмда нотариус бла бирге биометрия энтта да бир жангы амал болгъанды.

Ток, газ, суу ючюн компенсация

Жашау журт-коммунал жумушла ючюн тёленнгенни бир кесегин адамгъа къайтарыу амалгъа тюрлениуле кийирилгендиле. Ары дери къоранчланы газ, суу, ток счётчиклени кёргюзтюулерине кёре тергей эдиле. Башхача айтханда, адам не къадар кёп къоратса, анга ол къадар кёп къайтарыла эди. Энди уа регионлада тарифлеге эмда быллай ресурсланы хайырланыуда мардалагъа кёре санарыкъдыла компенсацияны. Ол кеси да экиге бёлюнюрюкдю: жашау журтха къарау эмда коммунал жумушла ючюн.

Микрофинанс организациялагъа контроль

Адамны атындан анга къошакъ жумушла берирге ыразылыкъ (къол салыу) белгини салыргъа жарарыкъ тюйюлдю энди. Хайырланыучугъа ахчаны берирден алгъа микрофинанс организация анга хар нени да жик-жиги бла айтып ангылатыргъа керекди. Дагъыда келишимде адамны эсин, къарамын да кеслерине тартхан, бир-бир затланы уа жашыргъан амалланы (тюрсюнлю харфла, аланы уллулугъу) хайырланыргъа жарарыкъ тюйюлдю, деп айтылады РФ-ни Ара Банкыны билдириуюнде.

Билет сатыучу саудюгерчилеге - жууаплылыкъ

Сёз темир жол транспортха билетлени багъасына къошуп сатханланы юсюнден барады. Ол адамла огъесе компанияла болсунла - башхасы жокъду.

Алгъын ала бир-бир маршрутлагъа билетлени аллындан окъуна алып, артда уа пассажирлеге иги да багъа сатып,  файда этип болгъандыла. Энди уа быллай саудюгерчилени тазирле сакълайдыла: инсанлагъа 5-10 минг, энчи предпринимательлеге эмда компаниялагъа уа 400-500 минг сом.