Ариу тилли Зухура

Биринчи устазыбызны къайсыбыз эсибизде тутмайбыз?! Башыбызны жумушакъ къолу бла сылай, ариу айтханын, жапсаргъанын, сора школну босагъасындан атлатып, биринчи харфланы айтыргъа,жазаргъа юйретгенин унутхан къыйынды.     

Ма Аналаны Ашуканы къызы Зухураны да окъуучулары эсде тутадыла. Ол Бызынгыны орта школунда ишлеген  отуз жылдан аслам заманны ичинде ненча сабийни окъутханды, ненчасына билим бергенди  аланы санап чыкъгъан окъуна къыйынды.

- Ол сабийлеге тюз да анача къайгъырады, устаз болургъа деп туугъанчады. Зухураны классына тюшгенлени ичлеринде осал къылыкълы неда къарыусуз окъуучусу болмагъанына хар заманда да сейир этебиз. Ол бошдан да болмагъанын  билебиз. Биринчи кюнден окъуна сабийлени билимге итинирге юйретеди,окъургъа кёллендиреди. Ал кезиуде дерслени оюн халда бардырады.Осал белгиле да салмайды. Окъууда бир кесек артха къалгъан болса уа, ишчи кюнюм бошалды деп, юйюне ашыгъып, кетип къалмайды, аны бла олтуруп, билмеген затын ангылатыр, юйретир, -дейдиле аны биргесине уруннганла.

Ата-анала да анга ма аны ючюн ыразыдыла эмда хурмет этедиле. Мен Зухура Ашукаевнаны уллу, жарыкъ классына кирип, сабийлени ёсюмлерине кёре салыннган гитче столчукъланы хар биринде къалам, карандаш да салырча кирпи суратлы орунчукъланы кёреме. Аладан жаланда бирчиги жашил болгъанын эслеп, устазгъа соруулу къарадым. Ол а: «Классда онеки сабий барды да, аланы биринден къалгъанлары къызчыкъладыла. Ма ол бир жашчыгъыбыз олтургъан столну юсюнде кирпичик жашил аны ючюндю»,-деп ангылатды. Кабинетде компьютер да барды. Бызынгылы сабийле аны бла башланнган класслада шагъырей боладыла. Къабыргъалада уа харфла бла тюрсюнлю суратчыкъла. Ала алфавитни терк билирге эмда эсде тутаргъа болушадыла.

- Аланы Зухура Ашукаевна кеси жарашдырады. Окъутуугъа, юйретиуге ишден бош заманын да аямайды. Аны бла бирге ол школну жамауат жашаууна да тири къатышады - профсоюз организациягъа башчылыкъ этеди. «Заманым жокъду, къолумдан келлик тюйюлдю, ол ишни этеригим келмейди» деген сёзлени андан эшитирик тюйюлсе,-дейди школну директору Хапаланы Тахир. Зухура кеси да мында окъугъанды, элли къызды. Онунчу классдан сора Нальчикде педагогика училищеге киргенди. Юйде жангыз анасы, эгечи, малла, юй жумушла… Аланы юйдегилерини юслерине атып къоймаз ючюн, окъуп,  терен билим алыргъа сюйген къыз Къабарты-Малкъар къырал университетни малкъар тил бла литература бёлюмюне заочно кирип, аны жетишимли бошагъанды. Устаз кеси окъутхан сабийлени, сюйген ишини да юслеринден сагъатла бла айтып турургъа боллукъду. Хар бири да эсиндеди, аланы хар бирини да атларын биледи. Ала да анга иги боладыла. Байрамлада телефон бла сёлешип, юйюне келип да алгъышлайдыла, аскерден алгъын письмола жиберип да тургъандыла, бусагъатда уа телефон бла сёлешмей къоймайдыла. Аны окъутуугъа, юйретиуге салгъан къыйынына,школну, районну, Билим бериу эм илму министерствону оноучулары да бийик багъа бичедиле. Сыйлы грамоталары, махтау къагъытлары да кёпдюле. Ала бирге тап жыйышдырылып, кёрюнюрча жерге салыныпдыла. Бусагъатда Зухура Ашукаевна ючюнчю классда дерсле береди. Аланы араларында да къарыусуз сабий жокъду. Олду устазны ёхтемлиги.

Элде да Зухура башхаладан артха къалмай, бахча этеди, урлукъ салады, тирлигин жыйып, башына хайыр этеди. Аны бош олтуруп киши кёрмегенди. Элден тышында жууукъларыны къууанчларына, бушууларына да Зухура биринчилени санында болуп жетер. Аны айтханым, ол бир гитче затха да уллу кёллюлюк этмеген, огъурлу, ариу тилли тиширыуду.