Жюрекни учундургъан макъамланы сейир дуниялары

Симфония оркестрни концертлери шахарыбызны маданият жашаууна энчи къууат бередиле. Айтхылыкъ композиторланы чыгъармаларыны инсанны жюрегин учундургъан сейир кючлери барды. Бу материалыбызда алгъаракълада болгъан маданият байрамны эсгертирге сюебиз. Алай бла Музыка театрда  Россейни халкъ артисти Мариин театрны директору - художестволу башчысы, Большой театрны генеральный директору, Россейни Президентинде Культура эм санат жаны бла советни келечиси Валерий Гергиевни башчылыгъында Жаш тёлю симфония оркестр концерт берген эди, ол айтхылыкъ дирижёр Юрий Темиркановну хурметине аталгъанды.

Жаш тёлю симфония оркестр Владивостокдан Калининградха дери къыралыбызны кёп шахарында жюзле бла саналгъан концертле бергенди, бийик усталыгъын кёргюзте, эм уллу, даражалы да фестивальлагъа дайым къатышады. Оркестр къуралгъан биринчи кюнледен да аны къадары маэстро Валерий Гергиев бла байламлыды, аны башчылыгъында кёп маданият жумушланы тамамлаугъа юлюшюн къошханды.

Концертни программасында белгили россейли композитор Родион Щедринни чыгъармалары – «Озорные частушки», фортепианода оркестрге 1-чи концерт -  эшитилгендиле. Валерий Абисалович аны бла шуёхлукъ жюрютгенди, эндиге дери, бюгюнлюкде да дуния сахналада аны макъамларын эм иги билген, аланы къараучулагъа жетдирген инсанды. Нальчикдеги концертде автор биринчи жазгъан чыгъармала согъулгъандыла, алада алыкъа жаш, жигер композитор ата журтлу маданият тёрелени кесича кёреди, ангылайды эмда макъамлагъа кёчюреди. Бу чыгъармалада частушкала академия программа бла аламат келишедиле, анга дери профессионал сахнада ала бирге салынмагъандыла. Биринчи кере ала Щедринни, ол кезиуде Родион Москваны консерваториясыны выпускниги эди, биринчи фортепиано концертинде согъулгъандыла.

1954 жылда частушкаланы бийик симфониялагъа къошуу арталлыда сакъланмагъан, эсде болмагъан бийик симфониялы санатны ниетлерине аз да келишмеген жангычылыкъ эди. Концертде Щедрин кеси солист халда пианинода ойнагъанды. Жаш адамны быллай жютюлюгю, жигерлиги къараучуланы сейир этдиргенди, 10 жылдан а оркестрге «Озорные частушки» концерт жазылгъанды, анда халкъ тартыула оркестр музыкагъа мурдорлукъ этедиле. Андан бери 50 жыл чакълы бир заманны битеу дунияда да ол орус симфония оркестрни 20-чы ёмюрде музыкасыны энчилигине саналады.

Концертде фортепианода согъууда солист халкъла аралы эришиулени лауреаты Абисал Гергиев болгъанды. Абисал, атасыны ызы бла бара, маданият ишни сайлагъанды, хунерин айныта, жангыз Россейде угъай, кёп тыш къыраллада да атын айтдыргъанды. Ол сокъгъан макъамладан бири Гюстав Малерни 8-чи симфониясындан «Мистика хору» болгъанды, ол авторну эм уллу ишлеринден бириди, анда жашаугъа, жер жюзюне, адамлагъа сюймеклик жырланадыла. Фахмулу пианистни усталыгъына бийик багъа биче, культураны бла искусствону айнытыугъа салгъан уллу къыйыны ючюн республиканы башчысы Казбек Коков анга «Къабарты-Малкъарны сыйлы артисти» деген атны бергенди.

Ызы бла оркестр Морис Равельни «Болеро» партитурасын ойнагъанды. Аны Равель 1928 жылда тепсеучю эм меценат Ида Рубинштейнни тилеги бла жазгъан эди, къараучула аны биринчи кере Парижни «Гранд-Операсында» эшитгендиле. Автор алгъа терк испан тепсеуню – фандангону - ритмин хайырланыргъа сюйгенди, алай артда тепсеучюлени ариу кийимлерин, атлетикаларын бла сюзюле къымылдагъанларын кёргюзтюр муратда акъыртын, сабыр макъамланы сайлагъанды. Партитура бир бирлерине сингнген эки теманы ачыкълайды: тынч «акъ» эм терк, тири «къарангы», ала ал кезиуледе бир бирлерин алышындыра келселе да, ызы бла бир бирлерине сингнгенча бола, тынгылагъанлада да сезимлени терк алышындырадыла.

Къараучула уа дирижёргъа, оркестрге да жарыкъ ингир ючюн ыразылыкъларын, сюелип, кёпге созулгъан къарсла бла билдиргендиле. Музыка театрны фойесинде уа Юрий Темиркановну, Валерий Гергиевни шуёхлукъларыны, айтхылыкъ чыгъармачылыкъ жолларыны юсюнден кёрмюч къуралгъанды.