Ахыр солуууна дери сермешгенди

1943 жылда 3 апрельде «Комсомольская правда» газетге 052-чи номерли аскер бёлюмден капитан Михаил Иляхинскийден письмо келеди. Анда ол былай жазады: «…Душманны тылында аскер операцияны бошап, бизни отряд артха кетип башлагъанды. Ызыбыздан сюргенле болсала, аланы тыяргъа  солдатланы къауумун къойгъанбыз. Батыр пулемётчу Макытланы Магомет да аланы араларында болгъанды.

Немислиле бизникилени ызларындан сайлама егерьледен эки къауумну жибергендиле – 120 адамны. Командир аскерчилерине къорууланыугъа гюрен тохтаргъа буюргъанды. Алай бла, гитлерчи егерьле, къуршоугъа тюшюп, къысха сермешде жокъ этилгендиле.ъ

Аланы экинчи къаууму уа артха кетерге бек ашыкъгъандыла. Бизни солдатла аланы тёрт жюз метрни къуугъандыла. Болсада немислиле уллу болмагъан дуппурладан биринде бегинирге онг тапхандыла. Алагъа болушлукъ келгенден сора, гитлерчиле жангыдан атакагъа кётюрюлгендиле. Бизни аскерчилерибизге тапсыз жерде тохтаргъа тюшген эди: анда-мында  гитче терекчикле ёсген батмакъны къатында. Андан сора да, немислиле бизникиледен аслам эдиле. Бир ненча пулемётдан от ачып, ала алгъа тебирегендиле.

Совет аскерчиле уа, битеу кючню салып, душманны тыяргъа керек болгъандыла. Буйрукъ алай эди. Аны себепли уа ала къызыу сермешге хазыр болгъандыла. Немислилени иги да жууукъ келмеге къоюп, къолларында болгъан битеу сауутладан от ачхандыла. Къабарты-Малкъарны махтаулу жашы Макытланы Магомет бу сермешде кишиликни бла жигитликни юлгюсюн кёргюзтгенди. Къол пулемётну артына жатып, душман солдатланы аяусуз атханды. Пулемётну бир кесеги къаргъа батылып, атаргъа амал болмай къалгъанда, Макыт улу аны къолунда тутханлай, ёрге сюелип, фашистлеге окъланы жаудургъанды.

Немислиле битеу кючню батыр совет пулемётчуну юсюне бургъандыла. Ауур жаралы болуп тургъанлай да, ол атханын тохтатмагъанды.  Алайда Магометни окъларындан 25 фашист солдат къар юсюнде сойланнгандыла. Аны кесине уа дагъыда бир ненча окъ тийгенден сора, жигит пулемётчу къопмазча жыгъылгъанды…»

Аскер газетде уа Макытланы Исхакъны жашы Магомет Совет Союзну Жигити деген атха кёргюзтюлгенини юсюнден жазылгъанды.

Дагъыда бир шарт.  2005 жылда Карелия Республиканы Миллет архивини директору О.Г.Чистяков республиканы законла чыгъарыучу жыйылыууну аппаратыны таматасы Е.Н.Акантьевге  письмо жибергенди, ол а аны бизни республикагъа ийгенди. Анда былай жазылгъанды:

«Уллу Ата журт урушну жылларында Карелияда ёлген Макытланы Исхакъны жашы Магометни къадарыны юсюнден материалланы тинтип, быллай шартла ачыкълагъанбыз: 67-чи тенгизчи жаяу аскер бригаданы ефрейтору Макытланы Исхакъны жашы Магомет Карелияда уруш этгенди эмда 1943 жылда 18 февральда Топозеро деген кёлню тийресинде ёлгенди. Лоух районну къоруулай жан берген аскерчилени (алты мингден аслам адамны) сюеклери 60-чы жыллада Сосновый  элде къарындаш къабырлада асыралгъандыла. Къабырлада Макытланы Магометге эсгертме салыннганды. Сураты Сосновый элни Маданият юйюнде Аскер махтаулукъну отоуунда тагъылыпды».

Карелияны законла чыгъарыучу жыйылыуу Макытланы Магометге саугъасы берилирге керекди деп, В.В.Путиннге тилек къагъыт жиберген эди. Анга уа Жуковну ордени берилип къалгъанды.