Кёз жарыгъым – Ата журтум

Ким атагъан болур эди санга бу кюн сыфатлы атны – Къарачайым-Малкъарым деп! Элбруслу Ата журтум! Бийиклеге, къыйырсыз, чексиз узакълагъа, жарыкъгъа, аламгъа тартылгъан туугъан жерим! Къар башлы тауланы жютю чукуйлары акъ булутланы жыргъан къаялы журтум. Мингле бла жылланы бийикледен узакълада кёк тенгизлеге жортхан, саркъгъан черекле жери.

Кёк тюрсюнлю ариу ёзенлерингде азат, эркин ёсе субай наратларынг, назыларынг, къайынларынг, жанкъозларынг жаз башында къарны, бузну жырып чыкъгъан, къарылгъачларынг къаяларынгда уяла салгъан тёр жерим!

Къарачайым-Малкъарым! Назмучула санга тамашалыкъ жырла жоралагъан журтум. Хар инсанны сау дуниягъа тенгши этген Кязиминг. Минги тауну кёкге жетдирген, жулдуз атлы ананы ёмюрлеге сыфатлагъан Сымайылынг. Къаманы бла гюлню бир тизгиннге сыйындыргъан, таш юсюнде жарала кёре билген Къайсынынг.

Состар къаяла, тенгиз толкъунлача, чачылгъандыла тёгерекге. Бизни жерибизни, тауларыбызны, сууларыбызны алыргъа умут этгенле ууатылгъандыла, къуругъандыла, гунч болгъандыла. Къарачай-Малкъарым а жашайды, айныйды.

Таза ниет бла келгенлеге биз хар заманда да ыразыбыз. Алай болмагъанлагъа уа таулуну къамасы жууабын берир. Алыкъа унутмагъанбыз бизге салыннган азапны. Эр кишилени къанлы къазауатха жиберип, къартланы, сабийлени, тиширыуланы уа къумлу тюзлеге къуюлгъанларын. Тауларыбыз а тепмедиле, сакъладыла иелерин: къарачайлыланы бла малкъарлыланы.

Аллахха минг кере шукур! Къайтдыкъ биз журтубузгъа, тауларыбызгъа. Ичдик гара сууларыбыздан. От жагъаланы тиргиздик. Тереклерибиз жангыдан чакъдыла, арбазлада сабий тауушла чыкъдыла. Алгъынча, ныгъышлагъа къартла жыйылдыла.

Ата журтум – тауланы атасы, экибашлы Элбруслу жерим, Къарачай-Малкъарны ёхтемлиги. Акъ тонлу тауубуз, кёкге къарайса, узакълагъа, бийиклеге жете, этеклерингде гюллеринг чагъа, башынгда къарынг, бузунг жылтырай, жокъду сенден тамаша бу дунияда.

Кюн тууушда анам, урчугъун ийире, дуниягъа жаратхан сабийлерине бешик жырын айтады:

- Белляу, белляу, Сени ёсюп кёрейим…

Бирде уа, тауларыбызча, терен сагъышлы болуп, атам олтурур эди къатына. Туудугъуна къайтарып айтыр эди: «Къудуретни жаратхан Аллахха шукур эте, тёгерекге жарыкъ, жылыу берген кюннге къууана, мал да кют, мирзеу да ёсдюр, кеси къыйынынгы ашай, аталарынгча, жаша. Тауларыбызны сакъла, ала бизни къалаларыбыздыла». Эртте заманлада бу сёзлени анга да аппасы айтханды. Аланы, уллу антныча, таулула кёп ёмюрледен бери бирден бирге ётдюре келеделие. Ол да мени Ата журтума тёреди.

Къушла учхан бийикледен саркъып, тюзлеге чапхан, череклеге зынгырдауукъ тауушлу сууларын къошхан кюмюш бетли, чокъуракъ тамычылы чучхурланы жери. Нарат тереклеча, субай санлы жигитле, ай суратлы къызла бла «Асланбийни» тепседиле. Бирде эки къанкъаз, кёлде сюзгенча, сюзюле. Бирде уа, Минги тауну башында, боранлача, бурула. Ол сюймекликни, жашлыкъны, ариулукъну тепсеуюдю.

Ким айтханды жер башында жаннет жокъду деп? Сора ол кёрмегенди Малкъарны. Исси кюн аны гара сууун ичип, суусабын къандырмагъанды, кёкюрегин толтуруп, хауасын солумагъанды. Минг жыл жаша, кёз жарыгъым, Ата журтум!