«Къадарыма ыразыма»

Жанатайланы Руслан Къара тенгизде аскер флотда 1981 жылдан башлап 1993 жылгъа дери къуллукъ этгенди. Ары уа яникойчу жаш аскерге чакъырылгъанда тюшгенди. Совет Союз чачылгъандан сора ол, аскерден кетип, туугъан жерине къайтады эм 2001 жылдан 2013 жылгъа дери республикада Ич ишле министерствода ишлеп турады. Чечен Республикада да къуллукъ этгенди.

Русланнга къыралны кёп жерлеринде болургъа, тюрлю-тюрлю болумланы кёрюрге, сынаргъа да тюшгенди. Юй бийчеси Шахмырзаланы Сакинат бла юч жаш да ёсдюргенди, туудукълары да сегиз боладыла.

 Тенгиз флотда къуллукъ этиу не заманда да къыйыннга саналгъанды. Алай Руслан анда къуллукъ этген жылларын жашауунда эм зауукълу заманына санайды. Ол анда къуллукъ этгенледен эсе, юйдегилерине къыйыныракъ болгъанын, болсада аладан не заманда да билеклик тапханлай тургъанын айтады.

Руслан, тенгиз къутуруп, чайкъалып, толкъунлары бийик болуп, аллай къоркъуулу халла терк-терк бола тургъанларын, толкъунла кемени башы бла ётген кезиулеге да тюбегенин, Северодвинскде къуллукъ этип башлагъанда, жаш матросланы, аллай болумладан къутулургъа юйретгенлерин да эсгереди.

Алай тенгизчилени неден да бек кемени чайкъалгъаны бегирек къыйнагъанын айтады. Ол заманда адамны кёлю бокъланып, къарыусуз болады. Анга хорлатмаз ючюн,  ауузунга къатхан къара гыржындан салып, аны эме туруу болушады. Аз-аздан тенгизни чайкъалыууна да адам юйренеди.

Руслан командирлени, офицерлени адепли, намыслы адамланыча эсгерип, бюгюн да ыспас сёз бла эсгереди. Анга кёп тыш къыраллагъа жюрюрге да тюшгенди. Сёз ючюн, 1990 жылда Совет Союзну Франциягъа «Красный Кавказ» атлы кеме бла баргъанды, ол къырал чакъырып. Ол заманда французлула иги кёзден къарагъанларын, болушургъа да кюрешгенлерин да эсгереди.

Флотдан кетгенден сора, тенгизге бюгюнлюкде да тансыкъ болуучусун, кетеме деген сагъыш келгенде, катамаранда чыгъып, бираз жюзгенин. Севастополь жанына къарап: «Муну къалай къоюп кетейим?» – деген сагъышларын бюгюн да аз ышара эсгереди.

Жанатайланы Русланны тамата жашы Мухажир Пермьде аскер институтну бошагъанды. Чеченде взводну командири, ротаны уа командирини экинчиси болуп къуллукъ этгенди. Бюгюнлюкде пенсиягъа чыгъып, «Эльбрус» миллет паркда юрист болуп ишлейди. Ортанчы жашы Рустам тенгиз флотда къуллукъ этип, Чеченде да болгъанды. Андан къайтып, окъууун бошагъандан сора, ГАИ-ге киргенди. Бюгюнлюкде энчи аскер операциягъа къатышады. Гитчеси Артур аскер къуллугъун Зеленокумскда башлап, андан Чеченнге баргъанды. Андан къайтхандан сора, Нальчик-20 аскер бёлюмде къуллукъ этгенди. Бюгюнлюкде Яникойда жашайды, машиналагъа ремонт этиу бла кюрешеди. Туудукъларындан бири да Санкт-Петербургда аскер къуллукъ жаны бла окъуйду. Бусагъатда 2-чи курсдады, сержант чын алгъанды. Аллах айтса, эки жылдан лейтенант боллукъду. Къадар сейирди: эки жаш да мен къуллукъ этген кемеге тюшген эдиле. «Москва» деген крейсер бек уллу кемеледен бири эди. Тамата жаш анда 2001-2003 жыллада къуллукъ этгенди, экинчибиз а 2004 жылда ол крейсерде тенгизге чыкъгъан эди. Андан сора да, мени бла бирге къуллукъ этген адам бир кезиуде жашларыма башчылыкъ да этгенди, дейди Руслан.

Руслан юй бийчеси Сакинат бла бир сабий садда, бир школда окъугъандыла, Аллах алагъа ариу юйюр къураргъа, сабийле ёсдюрюрге, туудукъла кёрюрге да буюргъанды. Ала ариу юйюр къурап, бир бирге билеклик этип жашагъанлы 40 жылдан атлагъанды. Юйюр жашауну ич къыйматы бир бирни багъалай, ангылай, керек кюнде билеклик этиудю. Мени жашау нёгерим мени хар заманда кёллендиргенлей, от жагъабызны сууутмай, сабийлени ариу халда ёсдюргенлей, мен къуллугъуму сагъаймай тамамларча этгенлей тургъанды.

«Мен къадарыма бек ыразыма», - дейди Жанатайланы Руслан.