Банк ахчагъызны тыйгъан эсе…

Ахчагъыз сиз да билмей тургъанлай карточкада «бегитилип», приложение да ишлемей неда тёлеу ётмей къалсала — банк, сизни да тилетип айланмай, не болгъанын эм андан ары не этерге кереклисин ангылатыргъа борчлуду. Россейни Ара банкыны тийишли оноуу бу кюнледе чыкъгъанды. Аны магъанасын биз да толуракъ ангылатайыкъ.

Алгъын хар зат тынч эди: сиз СМС-де «жумуш къабыл этилмегенди» неда «приложениягъа кирирге чек салыннганды» деген билдириулени алып къояргъа боллукъ эдигиз. Ала уа не затны ангылатадыла, не ючюн этилгендиле эмда чеклениу неллай бир заманнгады? Сора кимге сёлеширге керекди? Адамны башына ол сагъышла келгенден сора, кёбюсюнде, ызы бла банкга сёлешип, андан жууап келирин сакъларгъа, тынгысыз болуп турургъа тюше эди. Ахча мычымай керек болгъан сагъатда уа не этгин?..

Энди уа жорукъла тюрлендирилгендиле: аллай чеклениу оноуну банк сизге кеси жазып билдирирге керекди. Кесин да «бегитгенбиз», «тыйгъанбыз» деген къургъакъ айтымла бла угъай, адамча, ма былай ангылатыргъа борчлуду: «ахчаны кёчюрюуню ол хыйла жумушха ушагъаны ючюн тыйгъанбыз» неда «бу жумуш тийишли законну излемлерине келишмейди» деп. Оноуну сизни бла къуралгъан келишимни къайсы жоругъуна неда къаллай законну излемине кёре таянып этген эселе да, аны да жазып, ызы бла не этерге кереклисин билдирликдиле: алагъа къаллай документле келтирирге, приложенияда нени басаргъа, тарыгъыуну къайры жиберирге дегенча.

Чеклениу хыйлачылыкъ сылтау бла салыннган эсе, Россейни Банкына билдирип, ала аны тинтгенден сора, сизни атыгъызны энчи «къара тизмеден» кетерирге керекди. Законсуз халда жыйылгъан ахчаны чыгъарыргъа кюрешген сылтау бла тыйгъан эселе финанс жумушну, анга шагъатха къагъыт чеклени, келишимлени, башха документлени кёргюзтюрге боллугъугъузну эсге саллыкъдыла. Мобильный приложенияны хайырланыргъа чек салынса окъуна банкга сёлеширге онгугъуз болургъа керекди – чат, телефон неда башха зат бла. Сиз жиберген тарыгъыуну банк дурус кёрмей эсе, аны ишин къалай этерге кереклисин да ангылатыргъа борчлудула. Ол санда Ара Банкны энчи комиссиясына сёлеширге боллугъун да.

Алай бла энди быллай чурум чыкъса, банк тынгылауну басып, сизни арсарлы этип къояргъа эркинлиги жокъду. Ол сизге тыйгъыч угъай, болушлукъчу болургъа керекди. Аны себепли адамлагъа бу оноуну магъанасы уллуду. Не десек да, банкда тутхан ахчабыз – бизникиди. Аны не сылтау бла тыйгъанларын, анга нек чек салгъанларын билирге эркинбиз.