Жюрек жылыулукъ эмда ачыкълыкъ халда

Ана тилни кюнюн белгилеуню чеклеринде Хасанияны мектебинде  анга жораланнган чынтты байрам къуралгъанды. Ол  чыгъармачылыкъ ишге мектепчиле, устазла, ата-анала да уллу сюймеклик, жюрек ыразылыкъ бла къатышхандыла, тюбегендиле.

Хар класс кабинетде бу жерли авторланы китапларындан бла суратларындан  кёрмючле жарашдырылгъандыла. Тюрлю-тюрлю класслада билим алгъан окъуучулагъа деп, ана тилибизни барыбызгъа да къаллай уллу магъанасы  болгъаныны юсюнден хапарла айтылгъандыла, гитче, уллу да кёрмючле къуралгъандыла.

Тёртюнчю класслада окъугъанлагъа деп,  «Мени халкъымда  айтылгъан нарт сёзле» деген ат бла сейирлик викторина бардырылгъанды. Жашла, къызла да халкъ чыгъармачылыкъгъа сюймекликлерин, аны къалай билгенлерин кёргюзтюр ючюн,  бир бирге ал бермей, соруулагъа жууапла бергендиле. Экинчи классда уа малкъар тилде «Билимни таласы» деген оюн къуралгъанды. Анда сабийле,  ана тилни дуниясына  бата, билимлерин, оюмларын да туура этерге онг тапхандыла.

Болсада байрамда бек игиси уа  биринчи, экинчи, ючюнчю классха баргъан сабийлени кючю бла къуралгъан концерт программа эди. Ол кеси да жыйылыула бардырылыучу залда болгъанды. Аланы назму окъууда, жыр айтыуда, таулу адет-тёрелени кёргюзтюуде, сёзлени  ана тилде шатык айтыуда, артистликлери, жарыкъ, ариу кийимлери, сахнада миллетни энчиликлерин, малкъарлыла бурун заманлада къолда жюрютген затладан къуралгъан  кёрмюч, чынтты жомакълы болумлагъа батаргъа себеплик этгендиле. Сабийле рольлярына кёллери бла ассыры берилгенлери, алагъа къарагъан тенглерини, устазларыны, ата-аналарыны жюреклерине жетгенди, ала да толкъун къарсларын, къууаннганларын аямагъандыла.

Байрамны экинчи кесеги уа бютюнда сейирлик, къууатлы болгъанды. Бешинчи- жетинчи  класслада окъугъан жашла бла къызла «Ана тили бар къадарда, адам улу да жашайды» деген литература-музыкалы композицияны хазырлагъандыла. Ол бош алай концерт кёргюзтюу  бла чекленип къалмагъанды,  ана тилни, аны тарыхыны эмда маданиятыны толкъунларына батыу болгъанды. Къараучула, макъамны эмда сёзлени юсю бла  халкъны ниет хазнасы къалай ачыкъланнганына солуу алмай  къарагъандыла, деп айтыргъа окъуна боллукъду.

Ол кюн,  Фрийланы Рамазанны атын жюрютген мектепде бардырылгъан, ана тилге жораланнган иш, керти да байрамгъа айланнганды. Жырла, тепсеуле, адабият, сахна оюнла. Ана тил ол бир бири бла сёлешип, оюмун айтыугъа бурулуу бла чекленип къалмайды, ол бизни барыбызны да бирикдирген кючдю, миллетни миллет этеди. Кезиулю кере сабийле тенглерине ана тилни билирге, сюерге, аны кёз гинжинича сакъларгъа да кереклисин, ахшы адет-тёрелерин тёлюден-тёлюге ётдюре барыргъа тийишлисин да ангылатхандыла.

Дагъыда залда мектепчиле айтып, Мечиланы Кязимни, Къулийланы Къайсынны, Зумакъулланы Танзиляны, Отарланы Керимни, Мокъаланы Магометни ана тилге жораланнган назмулары, жырлары да эшитилгендиле. Аланы уа биринчи классдан башлап, жетинчиде окъугъанла айтхандыла. Ызы бла тау адетле: сабийни бешикге салыуну, келинни баш ауун алыуну, дагъыда башха адет-тёрелени кёргюзтгендиле, магъаналарын айтхандыла.   

Ана тилге жораланнган къууанчлы иш бошалгъандан сора, мектепни администрациясыны атындан эм тири окъуучулагъа, устазлагъа, ата-аналагъа, бюсюреу письмола, грамотала да берилгендиле. Ол а  ана тилни айнытыугъа, сакълаугъа салгъан къыйынлары, чыгъармачылыкъ фахмуларына берилген сыйлы багъала эдиле.      

Холаланы Марзият.
Поделиться: