«Бу фильм биз юйюрлерибизге, къыралыбызгъа керек болгъаныбызны юсюнденди»

Нальчикни биринчи модель китапханасында, Ата журтну къоруулаучусуну кюнюне жораланып, энчи кёрмюч ётген эди. Анда «Россейни Ёлюмсюз полку» битеуроссей жамауат биригиуню регион белюмюню келечилери КъМР-ни Цифралы айныу, связь эмда асламлы коммуникацияла министерствосуну болушлугъу бла «По праву памяти: Живи! Создавай! Вдохновляй!» деген документли фильмни кёргюзтгендиле. 

Маданият башламчылыкъланы президент фондуну себеплиги бла къуралгъан документли фильм жети энчи къадарны юсюнден хапарлайды. Аланы уа бир зат бирикдиреди – энчи аскер операция. Анда искусство айырылыуну ачыууна чыдаргъа, жигитликни унутмазгъа, андан ары жашаргъа кюч табаргъа къалай болушханы шарт кёргюзтюледи. Фильмни жигитлерини араларында фронтда хар кюн сайын тюбеген болумланы кеси ишлеген суратларында кёргюзтюп тургъан отставкадагъы подполковник, къазауат бара тургъан жерден бир хапар келирин сакълай, назмула жазгъан анасы бла къызы, жырланы бла суратланы кёп башха авторлары бардыла.

Аладан бири суратчы Анастасия Лукашинады. Ол къазауатха кетген атасыны суратын ишлеп, аны бла эс табып тургъанды. Суратха уа атасы бла аны аскерчи нёгерлери душманнга чабыуул этиуню юсюнден оноулаша тургъан кезиулерин салгъанды. «Ала барысы да къызыу сермешлени ёртенинден ётюп, артха, юйлерине, сау-саламат къайтхандыла», - деп къууанады Анастасия.

Фильмни баш магъанасы аны атына келишеди – «Жашау жигитни сансыз этип къоймайды». СВО-гъа къатышханла кеслерини чыгъармачылыкълары бла башхалагъа да ариу ыз кёргюзтедиле, жашаргъа кёллендиредиле, учундурадыла.

Фильмге къараргъа келгенлени алларында сёлеше, «Россейни Ёлюмсюз полку» битеуроссей жамауат биригиуню Къабарты-Малкъарда регион штабыны башчысы Анна Романовская быллай проектлени магъаналары бек уллу болгъанларын чертгенди. «Бу фильм – шёндюгю тарых искусствода къалай сакъланыргъа боллугъуну юлгюсюдю. Жигитлик бла жюрек къайгъыла да эсленмей къалмайдыла.  Искусство, тылны бла фронтну бирикдирген кёпюр болуп, барыбызгъа да бир болгъаныбызны сезерге болушады. Къыйын заманланы хорлар ючюн жазыладыла быллай чыгъармала», - дегенди ол.

Энчи аскер операцияны ветераны, «Къабарты-Малкъар» ВТК-ны баш инженери, «КъМР-ни Жигитлери» программагъа къатышхан Сергей Назарчукну сёлешиуюне бютюн уллу эс бурурча эди. Ол чыгъармачылыкъ къазауат баргъан жерде, тылда да бек уллу болушлукъ этгенин кеси сынагъанын айтып, юлгюле келтиргенди.

«Мен СВО-да танкист болгъанма, аны себепли анда халны юсюнден тюз болгъаныча айталлыкъма. Запорожье тийрелеринде бек къаты сермешледе болгъанма. Алай урушда бек къыйыны билемсиз не затды – юйюрюнгден кёп заманны хапар билалмай, кесинги юсюнгден да ахлуларынга хапар билдиралмай тургъанынг.

Артыгъыракъда биринчи айлада телефон байламлыкъ жюрютюр онг жокъ эди. Сёлешсенг, олсагъат бизникиле тургъан жерлеге топла атдырып башлай эдиле. Аны себепли, связьгъа чыкъмай, жашырынлыкъны къаты сакъларгъа тюше эди. Мен юйге биринчи кере телефон бла сёлешгенимде, юй бийчеми, кесин тыялмай, иги кесек заманны сынсып, жиляп тургъаны бюгюн да эсимдеди... Бизге, къазауат эте тургъан жашлагъа, юйюрлерибиз бек уллу магъананы тутадыла, ала бизни бек кёллендиредиле. Бу фильм биз юйюрлерибизге, къыралыбызгъа керек болгъаныбызны юсюнденди", - деп чертгенди Сергей.

КъМР-ни Миллетлени ишлери эмда жамауат проектле жаны бла министерствосуну бёлюмюню таматасы Эльберд Коцев а былай айтханды: «Ата журтну керти къоруулаучулары бусагъатда анда, къазауатны ал сатырларында, борчларын бет жарыкълы толтура тургъанларын биз бек уста билебиз. Алагъа жаланда бир зат тежерге сюеме – къысха заманны ичинде хорлам бла къайтырларын. Юйлеригизге, юйдегилеригизге сау-саламат жыйылыгъыз!». 

Ахырында келгенлени барысына да «По праву памяти» деген проектге къошулгъанланы чыгъармалары бла байрам открыткала юлешиннгендиле. Алада энчи аскер операцияда болгъанлагъа кеслерини ыспас эмда алгъыш сёзлерин жазаргъа боллукъларын да айтхандыла. Аланы барысы да къысха заманны ичинде тюзюнлей къазауат баргъан жерге тапдырыллыкъдыла, хар аскерчи да юйде аланы ашыгъып сакълагъанларын, ала бла ёхтемленнгенлерин сезерча.