Ата журтха сюймеклик аны таныудан башланады

Къабарты-Малкъар къырал университетде, Экскурсоводну битеудуния кюнюне аталып, тюбешиу болгъанды. Аны чегинде университетни преподавательлери бла студентлери Орус география обществону (РГО) «Табийгъат къоркъуусуз» деген башламчылыгъын толтургъан келечилери бла ушакъ этгендиле, сорууларын бергендиле.

Жыйылыугъа Курортла эм туризм министерствону туризмни айнытыу жаны бла бёлюмюню таматасы Виолетта Каскулова, вузну ректоруну болушлукъчусу география илмуланы доктору Сергей Шагин, Менеджмент, туризм эмда къонакъбайлыкъны индустриясы жаны бла институтуну директору Рамазан Лигидов, «Табийгъат къоркъуусуз» проектни жарашдыргъан, обществону регионда Жаш тёлю арасыны башчысы Мокъаланы Тенгиз, РГО-ну «Альтаир» жаш тёлю клубуну башчысы Алина Бочарова, илму-излем ишлени бла инновация иш жаны бла управленияны баш илму ишчиси Андзор Дикинов къатышхандыла.   

Энчи эс таулада къоркъуусузлукъну жалчытыугъа бла аны жорукъларын толтуруугъа, жаш тёлюню туугъан жерлери бла шагъырейлендириуню юсю бла Ата журтха сюймекликлерин кючлеуге, аланы башламчылыкъларын бардырырча онгла къураугъа бёлюннгенди.

Алина Бочарова эм алгъа «Альтаирни» юсюнден айтханды. Ол билдиргенича, клубну 2017 жылда Мокъаланы Тенгиз «Созидание» обществону республикада бёлюмюню мурдорунда къурагъанды. Аны баш мураты ёсе келген тёлюлеге географияны, къыралны тарыхыны, маданиятыны юслеринден билдириудю. Бюгюнлюкде анда юч уллу грант башламчылыкъ бардырыладыла: «Къоркъуусузлукъну школу», «Хорламны жоллары бла», «Туризмни бла краеведенияны школу».

Ызы бла клубну жолоучулукъларыны, «Къоркъуусузлукъну школунда» иш къалай баргъаныны юсюнден видеороликле кёргюзтюлгендиле.

Мокъаланы Тенгизни: «Муратла алагъа итинсенг, атламла этсенг, толадыла. Аллай усталыкъ барды – адамланы насыплы этген эм гитче туугъан жерге махтау келтирген. Ол экскурсоводну бла гидни ишиди. Мен адамланы жолоучулукълагъа элтип студент жылларымда башлагъанма. Бусагъатда къыралыбызда кёп-тюрлю онгла бериледиле. Вузда да жаш тёлюге къайгъырыу уллуду, сиз инсанлыкъ жаны бла айнырча, журтугъузгъа жарарча мадарла этиледиле. Патриотизм эсгертмелеге гюлле салыу бла чекленмейди. Багушну бир жанына атып къоймау, анга деп салыннган оруннга дери келтириу, тазалыкъны сакълау – ол да Ата журтха сюймекликни ышанларындан бириди. Журтну танып, билип сюйген адам а аны сакъларгъа, аяргъа да кюреширикди», – деген сёзлери жаш адамланы жюреклерине жетгендиле.

Тенгиз дагъыда башламчылыкъла жашауда толтурулур ючюн кёп адам бирлешип къыйын салгъанларын, себеплиг а университетни, Курортла эм туризм министерствону бла РГО-ну жанындан да этилгенин чертгенди. «Ол ахшы эсеплеге да келтиргенди, гитче башламчылыкъ уллу проект болгъанды: сынау халда Бызынгыда бардырылгъан «Къоркъуусузлукъну школу» Орус география обществону «Табийгъат къоркъуусуз» жарыкъландырыу-турист проектини мурдоруна салыннганды. «Аны юсю бла туризмни, краеведенияны бла къоркъуусузлукъну сейир, хайырлы да болурча бирикдирирге жарарыгъын кёргюзтгенбиз. 2017 жылдан бери школну бир минг чакълы жаш адам ётгендиле, кёпле уа андан сора гидни, къутхарыучуну, географны эм медикни усталыкъларын сайлагъандыла», - дегенди краевед.

Алай бла «Табийгъат къоркъуусуз» проектге къатышханла таулада инсан кесине, башхалагъа да къоркъуу салмазча къалай жюрютюрге кереклисине, къыйын болумда мадарлагъа, биринчи болушлукъ этерге, снаряжение бла хайырланыргъа юйренедиле. Аны патриот магъанасыны юсюнден айтханда уа, жаш адамла 1942-1943 жыллада Уллу Ата журт урушну кезиуюнде Кавказны къоруулай ёлген аскерчилеге Таракълы тауну башында эсгертме, Суу-Акъгъан дорбунда уа Уллу Хорламны 80-жыллыгъына аталгъан къанганы орнатхандыла.       

Студентлеге РГО-ну жууукъ замандагъы лагерьлери къачан эм къайда  къураллыкъларыны юсюнден да айтылгъанды. Алай бла жаш адамланы быллай сейир жолоучулукъла сакълайдыла:

- Тау лагерь (Алтайда) – 18-25 июньда;

- Суу лагерь (Нижегород область) – 29 июнь – 5 июль;

- Агъач лагерь (Карелия) – 1-17 июль;

- Мырды лагерь (Томск область) – 16-23 август;

- Дорбунланы тинтиу лагерь (Башкъортостан) – 29 август – 5 сентябрь.

Алагъа къатышыр ючюн, заявканы РГО-ну Жаш тёлю къымылдаууну сайтыны «Федерал башламчылыкъла» деген бёлюмюнде жиберирге боллукъду. 

Тюбешиуде къонакъла жаш адамлагъа насийхатла этгендиле. Виолетта Каскулова аланы жашауларында сайлауну жюреклерине тынгылап этерге чакъыргъанды. «Эм къысха заманны ичинде туугъан жеригиз бла теренирек шагъырейленирге сюеригизге ышанама. Тенглеригиз бла биргеми чыгъасыз жолоучулукъгъа неда кеси аллыгъызгъа – башхасы жокъду. Бек башы - бу ушакъладан сора бу ишге кимден юйрениригизни билгенигизди», – дегенди ол. 

Рамазан Лигидов вузну башчылары студентлеге РГО-ну башламчылыкъларына къатышыуда не жаны бла да себеплик этиллигин чертгенди. Ол мурат бла уа, эм алгъа, институтну битеу майданларында обществону башламчылыкъларыны юсюнден QR-кодла бла билдириуле салынырыкъдыла, студентлени араларында жолоучулукълагъа къатышыуну ахшы тёреси сакъланырына да къараллыкъды.