Дарман сууладан байды жерибиз

Россей дарман сууладан бла хансладан байды. Аланы барысын да  МГУ-ну география факультетини алимлери  Орус география обществону  билеклиги бла «Дарман суула бла хансла» деген Россейни медико-география атласына жыйгъан эдиле бир талай жыл мындан алгъа. Россейни бу табийгъат байлыгъыны юсюнден КъМКъУ-ну устазы, география илмуланы кандидаты Байсыланы Лейля айтханды. 

- Бек биринчи патчах  Пётр Биринчи  «къыралда  битеу аурууладан бакъгъан сууланы излерге»  деп буюргъан эди. Битеу да бирге 7,5 минг минерал суу табылгъанды. Къыралда 845 минерал  суу жаратылыу жер белгиленипди. Багъыуда 196-сы хайырланылады.  Аслам регионлада минерал суула белгилидиле, ол Чукоткада окъуна барды (жаланда бири).

Атласда  белгили болгъан источникле бирлешдирилгендиле. Специалистле Къырымда, Камчаткада, башха регионлада да  аланы юсюнден басмаланнган материалланы жыйышдыргъандыла.

 Дарман суула жаны бла бай  регионла бек кёпдюле:   Кавказ, Тыва, Алтай, Узакъ Восток эм башхала.

Кисловодскны, Ессентукилени, Железноводскну, Шмаковкини минерал углекислый суулары, Сочини, Мацестаны, Усть-Качинскни, Талгини  сероводород суулары, Пятигорскну, Белокуриханы, Увильданы радон суулары, Карелияны, Петрозаводскну темирден бай суулары битеу дуниягъа белгилидиле. Битеу да бирге Россейде минерал сууланы 40 тюрлюсю хайырланылады.

Минерал сууланы бла балчыкъланы тири хайырлана туруп, аланы тауусулургъа боллукъларын да унутмазгъа тийишлиди. Аны себепли быллай эсепге салыу аланы сакълау эм аяулу хайырланыу жаны бла амалланы тамамлар ючюн да керекди.

 Суула бла багъылырча тыш къыраллагъа барыргъа керек тюйюлдю, кесибиз байбыз! Биз кесибизни толусунлай жалчыталлыкъбыз, тыш къыралладан  багъалы сырьёну сатып алмагъанлай, тыш къыраллы спа-курортлагъа бармагъанлай. Андан сора да, башха къыралладан туристлени кесибизге келирча этип. Бир-бир  источникле бек аламатдыла. Ала табийгъат эм маданият эсгертмелени санына къошулупдула.