Юйюр тёрелеге юйретиуню унутмайыкъ

Шёндю школлада сабийлени кёп затха юйретедиле, окъутадыла. Ала математикадан задачала этедиле, тюрлю-тюрлю тиллеге юйренедиле; тарыхны, табийгъатны жорукъларын, адабият чыгъармаланы тинтедиле; химиядан, физикадан, информатикадан формулаланы биледиле. Бу затланы барысына да школ программада тамам эс бурулады. Бир сёз бла айтханда, бюгюнлюкде школлада билим бериу система, сабийлени билимлерин кючлейди. Ата-анала да, сабийлерине жашауда керекли боллукъ билимни алдырыр ючюн, ырысхыларын къызгъанмайдыла: школда дерследен тышында программированиядан, тыш къыраллы тилледен, чыгъармачылыкъ хунерлерин айнытхан курслагъа жюрютедиле. Болса да, школ программалада бир тынгысызлыкъгъа, анда юйюр жашаугъа юйретген дерсле болмагъанларын санаргъа боллукъду. Юйюр жашауну бардырыуну амалларын юйретген энчи кружокла да жокъдула.

Сабийле кеслерин жашауну тюрлю-тюрлю болумларында къалай жюрютюрге керек болгъанын, жашау къураргъа жетишгенде юйюрде бир бирни ангылап, келишип, бир бирге билек болуп жашаргъа керек болса, жашау нёгерлерини жангылыч ишлерин кече билирге, арада гурушхаланы унутуп, харкюнлюк жумушлада бир бирге сый бере, сабий къошулгъанда аны тюз ёсдюрюрге къайсы дерсликде дерс алыргъа билмезчадыла.

Бир къауум жыл мындан алгъа  ол борчну толусунлай тамата тёлю, къоншу-тийре, тукъум таматала тамамлагъандыла. Бюгюнлюкде  бу ишге заман тапхан аздан-аз бола барады.

Ким биледи, тамблагъы кюн математикадан, физикадан, химиядан жорукъла, аны къой, адабият чыгъармала окъуна жашаугъа хазырлауда азлыкъ этерге болурла.

Айхай да, адам не жаны бла да билимли болса, ол къадар игиди. Ол оюм даулашсызды. Алай бюгюнлюкде «акъылын билими озгъан тёлю» жашаугъа кеслерин келишдиралмай барадыла.

Кертиси бла да, бюгюнлюкде школ программа башха дерсле аладыла,  алай ала асламысында, юйюр жашауда тюбеген харкюнлюк жумушладан кенг болгъан дисциплиналадыла.

Белгилисича, бир къауум жерледе  асламлы информациялы органла бирлдиргеннге кёре (Татарстанда, Пермьде), арт жыллада школ программагъа сабийни юйюр жашаугъа хазырлаугъа бурулгъан «Семьяведение» («Юйюр жашаугъа юйретиу») деген дерсни къошакъ халда хайырлана башлагъандыла.

Болса да, быллай дерс къырал даражада школ программагъа къошулургъа тийишлиди. Белгилисича, жаш тёлюню юйюр жашаугъа хазырлауну магъанасыны уллуду.

Юйюр - ол жамауатны, миллетни, къыралны да ёзегиди. Айхай да, жаш адам юйюр жашаугъа тынгылы хазырланнганына кёре боллукъду ёсюп келген тёлюлени къадары. Юйюр жашау эки адамны бир бирлерин ангылай, сыйлай билгенлерин мурдорунда къуралмаса, ол терк чачыллыгъы баямды. Шёндюгю жашауда биз аны кюн сайын кёребиз. Школлада билим бериуню башха дерсле бла чеклендирип къоймай, бу затха да эс бурулургъа керек сунама.