«Окъуучуланы юйретгенимден зауукълукъ табама»

Къазакъланы Фатимат, Мокъаланы Байдуллахны къызы, гитче заманында стюардесса болургъа сюйгенди. Школгъа баргъанында уа, анасы: «Стюардесса болургъа сюе эсенг, ингилиз тилни иги билирге керексе», – дейди да, къыз анга эс бурады. 

– Ингилиз тилни устазым Любовь Кашинскаяны хайырындан сюйгенме. Аны бюгюн да жюрек жылыулукъ бла эсгереме. Школну бошар заманнга уа ингилиз тилден устаз боллугъума ишекли тюйюл эдим: КъМКъУ-ну романо-германская филология факультетине арсарсыз киреме, – деп башлайды ушагъыбызны Фатимат.

– Школгъа устаз болуп келген кюнюнг а эсингдемиди?

– Хау. Ол мени педагогика практикам эди, кеси да Нальчикде 9-чу номерли мектепде бардырылгъанды. Сёзсюз, ол не жаны бла да манга сейир да, хайырлы да болгъанды. 
Практиканы ётгенибизде, университетден кураторларыбыз болгъандыла. Ала бизден жууаплылыкъны къаты сурагъанлары бла бирге тынгылы билим да бергендиле, бу усталыкъны жашырынлыкъларына юйретгендиле.

– Университетни бошагъандан сора уа къайда ишлеп башлагъанса?

– Тырныауузда 6-чы номерли мектепде. Сёзсюз, манга устазла, аны администрациясы да бек иги болгъандыла, барысы да эс тапдырыргъа кюрешгендиле. Биринчи жыл окъуна бешинчи классха башчылыкъ этиуню ышанадыла. Биринчи окъуучуларым бла бюгюнлюкде да байламлыгъыбызны юзмегенбиз. Бир бирге сёлешебиз, хапар билебиз. Ала уа юйюрлю болуп, сабийле ёсдюредиле.

Бир ауукъ заманны сабийле бла юйде турургъа да тюшгенди. Андан сора  ишими Элбрус регион колледжде бардырып башлайма, бюгюнлюкде да анда дерсле береме.

– Колледж кёп тюрлю усталыкъгъа юйретеди. Хар жыл сайын мында окъугъан жашла бла къызла эмда преподавательлерибиз конкурслагъа, олимпиадалагъа къатышып, махтаулу жерлеге чыгъып къайтадыла. Кесими да аладан айырмай, быйыл апрельде «Жылны устасы» деген конкурсха къатышып, биринчи жерге чыкъгъанма.

Урунуу жолум, айланмай, педагогика сынаудан къуралгъанды. Отуз жылгъа жууукъ заманны ичинде кесими ишиме бютюн терен бата, аны бютюн иги биле барама, айныйма. Алай бла преподаватель болуу бла чекленип къалмай, демонстрациялы экзаменлени эксперти да болама.

– Кесинги проектлеринг да болурла?

–  Мен оюм этгенден, устаз кесини усталыгъын, билимин да ёсдюрюп турургъа керекди. Колледжде ишлеп келгенли бир ненча проектни жашауда бардыргъанма.   Студентлерим бла ишлегенимден а уллу зауукълукъ табама. Ала тюрлю-тюрлю форумлагъа бла конференциялагъа тири къатышып къууандырадыла.

Жаш тёлю бюгюнлюкде  билим бериуню къысха, интерактив амалларын жаратадыла, аны себепли мени, преподавательча, борчум окъуу амалны модератору болууду. Аны бла бирге сейирлик эмда ангылашыныулу дерсле жарашдырыуду, студентлеге фахмуларын эмда онгларын ачаргъа амалла къурауду, илхамландырыуду, алгъан билимлерин сайлагъан усталыкъларында хайырланырча этиудю. 

– Фатимат, гитчелени къоюп, абаданыракъ жыл санда болгъанланы окъутуугъа кёчгенсе, школгъа уа тансыкъ болмаймыса?

– Болама, алай мында кеси жеримде болгъанымы сеземе. Жууаплылыкъ асламыракъ болгъанын да жаратама. Махтаннган этгенча болмасын, жашауда, ишде да тюбеген чырмауладан къоркъмайма, аланы хорларгъа итинеме. Окъуучуларым акъыллары тохташхан жашла бла къызладыла. Бирлери башхаланы тиллерин билирге итинедиле, экинчилери ала бизге неге керекдиле, дейдиле. Мен акъыл этгенден а, билимли адам къаллай тилни да билсин, ол анга хайыр болмаса, хата келтирлик тюйюлдю. 
Ингилиз тил а артыкъ къыйын тюйюлдю, анга окъуучуларымы тюшюндюрюрге кюрешеме. Окъууну эм башы кёллениудю. Адам кёлленсе, не къыйын иш да женгил кёрюнюрюкдю, ол аны сюйюп тамамларыкъды. 

– Сени уа бармыды жаш адамланы кёллендире билген жашырынлыгъынг? 

– Бек баш профессионал жашырынлыгъым – тилни сюйгенинги, билгенинги ачыкълауду. Окъуучуларынг аны сезселе, тилни билирге тартыллыкъдыла. 

– Шёндюгю жаш тёлюню акъылы, излемлери, сурамлары да башхадыла. Бирде къабыргъада тагъылгъан къанганы аллына барып, къолунга мел аллыгъынг келеди. Алай ол заманла озгъанларын, бюгюннгю окъуучулагъа ол керек болмагъанын ангылайса. Сёзсюз, жангы технологияланы, интерактив къанганы, тюрлю-тюрлю оюнланы, коммуникатив эмда проект амалланы хайырланабыз ишибизде.