Нартланы бла эмегенлени жаулукълары

Кёп заманланы ичинде нартла тюрлю-тюрлю жаула бла кюреш бардыргъандыла  эм аланы бек кючлю жаулары эмегенле болгъандыла. Ала адамланы тутуп ашагъанлары себепли  арада урушну тохтатыргъа онг болмагъанды. Адам этни биширип, аны шорпасын ичселе, хар ауруугъа да андан иги дарман жокъду, деп санагъандыла. Ансыз аланы бир байрамлары, къууанчлары ётмегенди. Нартла жортууулгъа атланнган заманны марап, эллерине чабып тонагъандыла, сабийлени, тиширыуланы жыйып кетгендиле.

Эмегенле кюйсюз умутларын да букъдурмай: «Биз Нартланы къыралларында бир адамны да сау къоярыкъ тюйюлбюз, эллерин чачарыкъбыз! Къанларындан тоюп, сабийлерин кесибизге къул этерикбиз!» - дегендиле.

Нартла да эмегенлени кёрюп болмай эдиле. «Аланы эслеринде жаланда кюйсюзлюк болгъанды. Ала бизни боюнубузну буугъан аркъанчадыла: нарт кишилеге эркин солургъа къоймайдыла. Биз аланы замансыз ажалныча кёрюп болмайбыз», - дегендиле нартла. Сора, кеслерини арый-тала билмеген атларына олтуруп, эмегенле бла къазауатха атланып болгъандыла. Ала бла урушда санап саны болмагъан жигитле жан бергендиле. Эмегенледен да кёплери жоюлгъандыла. Бу урушну ахыры боллугъуна киши да ийнанмазча эди.

Эмегенле ёлгенлерин жерге басдырып асырамай, жерни юсюнде къоюп болгъандыла. Ёлюклеринден саскыла, ургъуйла, чибинле чыгъып дуниягъа жайыла эдиле. Къазауатлада ёлген нарт батырланы къабырлары саулай Кавказда кёрюрге боллукъ эди. Къышда, жайда да ол къабырлада не сууукъ, не къызыу болмагъанды, къарангылыкъ да жокъ эди.

Адамланы насыплы жашауларын къоруулай ёлгенлерин нартла унутмайдыла. Хар малны сойгъанда, ала ёлгенлени юлюшлерин аланы къабырларына элтип болгъандыла. Сора  беш жылны ичинде хар хычыуман айда ёлген жигитни хурметине ажирни сойгъандыла. Аны къабырыны къатында от этип, этни биширип ашагъандыла. Ызы бла тёгерек тепсеуню тепсеп, жаудан артха туракъламазгъа, жигит сермеширге ант этгендиле.

Бюгюнлюкде да эски къабырлада, таш гуллалада болмагъанча уллу адамланы сюеклерин табадыла. Ала сау болуп, ёрге сюелселе, бусагъатдагъы эр кишиле аланы къатларында сабийлеча кёрюнюрюк эдиле. Сен аллай къабырладан бирине тюртюлсенг, анда жатхан жигитни тынчлыгъын бузма. Аны эки жыйырма мёлек сакълайдыла.