Энди ишленирик юйде фатар алырдан алгъа

Шёндю кёпле кёп фатарлы юй ишленип башланнгынчы анда кеслерине фатарны багъасын учузуракъ тёлеп алыргъа кюрешедиле. Ол бир жаны бла игиди, алай заманы жетгенде уа, жашау журт хазыр болурму? Быллай къоркъуудан кери болур ючюн, талай жорукъланы билсегиз игиди.

Биринчиден, къурулуш организацияны юсюнден хапар сурагъыз. Ол неллай бир заман ишлегенин, алгъын къайда эмда ненча юй сюегенин, аланы заманында эмда чурумсуз битдиргенин. Дагъыда аны къолайын тинтигиз: ол ары дери кесин банкротха чыгъаргъанын, башхала аны сюдге бергенлерин, бухгалтерия отчётларын.

Даражасы да ачыкъ болургъа керекди. Адамла аны юсюнден не зат айтадыла, интернетде, социал сетьледе не тюрлю хапарла жюрюйдюле.

Ызы бла сиз къошуллукъ проектни документлерин сурагъыз. Ол а: къурулуш бардырыргъа лицензия, проект декларация, жерге къагъытла, ДДУ (юлюшлю къурулуш келишим) проект. Барын да жарата эсегиз юй орналлыкъ жерни къатында не зат болгъанын да билсегиз игиди: жамауат транспорт, социал учрежденияла (школла, сабий садикле…), жашил эмда солуу тийреле, районну айнытыу онглары (жангы жолла, паркла, социал объектле).

Кёп фатарлы юйню къурулушу энди башлана тургъанда, анга къошулгъан инсан ызы бла чыгъаргъа боллукъ къоркъууланы барын да кеси боюнуна аллыгъын ангыларгъа керекди. Сёз ючюн, къурулуш кёпге созулса, компания банкрот болса, фатарны уллулугъу проект бла белгиленнген мардадан артыкъ болуп, аны ючюн энтта да тёлерге тюшсе дегенча. Алай башха жаны бла алып къарагъанда уа, ол учуз амалды, аны себепли бу ишге къатышырдан алгъа хар несин да иги сагъыш этерге керекди.

Медицина страхованияда жангы жорукъла

РФ-ни Саулукъ сакълау министерствосуну оноуу бла борчлу халда медицина страхование (ОМС) этиуде жангыртылгъан жорукъла бу айны тогъузунда кюч алгъандыла. Документ праволу актланы официальный порталында басмаланнганды.

Тюрлениуле ОМС системаны къыйматын кётюрюрча, аны иши ачыкъ болурча эмда страхование этгенлени сейирлерин къорууларча кийирилгендиле. Эм магъаналы излемлени санында страховкасы болгъан инсанны медицина организацияны сайларгъа эркинлиги болгъанын белгилерге тийишлиди. Дагъыда ОМС полисни бериуде, аны жангыдан жарашдырыуда, болжалын тыйыуда тюрлениулени да. Медицина болушлукъ берилген кезиуде информация алып турургъа онг барды дагъыда.

Жангычылыкълада ОМС полисге стандартла эмда излемле тохташдырылгъандыла, ол санда заявленияны формасы, цифралы полисни онглары да. Дагъыда ОМС системаны ишине къатышхан страховой эмда медицина организацияланы тизмесин къурау эмда бардырыу жорукъла. Андан сора да бардыла тюрлениуле, аланы толу тизмеси бла КъМР-де МФЦ-ны сайтында шагъырейленирге боллукъсуз: https://mfckbr.ru/press/2880.

Нотариус къатышмай болмазлыкъ ишле

Нотариус шагъатлыкъ этген келишим, аны къурагъан хар жаны да мюлк сатылгъаныны юсюнден хар нени билгенлерин, сора бир-бирлерине даулары болмагъанын кёргюзтеди. Бу жумушну энчиликлери Граждан кодексни 163 статьясы бла тохташдырыладыла.

Жеринден тепдирилмеген мюлк аллай башхасына алышына эсе, аны биреу башхагъа саугъагъа бере эсе, аны бир инсан сата неда башхадан ала эсе - келишимге нотариус къатышмай боллукъ тюйюлдю. Анда акъылбалыкъ болмагъанны сейирини юсюнден да айтыла эсе керекди ол.

Дагъыда нотариус ма бу жумушлада изленеди:

- Рента келишим этилгенде. Сёз ючюн, къарт адам, анга къарарыкъ инсаннга кесини жашау журтун берирге сюе эсе.

- Юйюр чачылгъанда, иш сюдге берилмей, мюлк-ырысхыны юлешиуге жетгенде. Мында да нотариус керек боллукъду. Дагъыда юйюр къурау келишим этгенде да изленирикди ол.

- Биреуден къалгъан мюлкню адамны атына кёчюргенде эмда анга иеликге киргенде.

- Эки жаны да нотариус дурус кёрлюк келишим этерден алгъа башха келишим къурасала.