Эски газетлени бетлеринден

«Известия» газетни 1925 жылда 6 июньда чыкъгъан 127-чи номеринде Къабарты-Малкъар АССР-де билим бериуню атламларындан бир магъаналы кезиуюню – Ленинчи билим бериу шахарчыкъны ишини юсюнден жазгъандыла.

«Къабарты-Малкъар халкъны эм иги уланлары жангы жашау къурайдыла. Къабарты бла Малкъар къарангылыкъдадыла. Аланы жарыкъландырыргъа керекди. Саулай областьда жашагъан инсанланы жаланда эки процентинде барды билимлери. Энди уа, Къабарты-Малкъар областьны арасында – Нальчикде, Ленин атлы билим бериу шахарчыкъ ачылады.

Областьны хар жеринден, хар ауулундан да жыйгъандыла жаш адамланы бу шахарчыкъда. Юслери таза, кийимлери тап, тюненеги къара халкъ мингле бла дефтерлеге, китаплагъа, физика эмда химия приборлагъа къарайдыла. Аладыла – жаш Къабарты эм Малкъар.

Окъуучула кезиу-кезиу областьха чыгъып, экономика эмда культура жаны бла тинтиуле бардырадыла. Аууллагъа келип, совет эмда партия аппаратланы сюзедиле, кооперация, бир бирге билеклик этиу комитетлени ишлери бла шагъырейленедиле, статистика шартланы жыядыла, агитация бардырадыла, жукъуда тургъан мыйыланы уятадыла… Курсантла ёсе баргъанлары бла бирге шахарчыкъны аууллада даражасы да ёседи.

Анда хар ауулдан да он-онбеш жаш бла къыз окъуйдула. Дагъыда сабийлеге деп школ-коммуна къуралгъанды. Жаз башындан башлап, кюз артына дери ала бахчачылыкъдан, сабанчылыкъдан, малчылыкъдан билим аладыла, жерчиликге юйренедиле.

Темир-гюрбежи мастерскойда танг эрттенден башлап, кече белине дери чёгюч, балта таууш этгенлей турады. Жаш адамла анда моторлагъа ремонт этедиле, агъач сюрмелейдиле, тракторну жюрютюрге юйренедиле.

Окъуу план курсантла жашаудан бир такъыйкъагъа да айыралмазча алай къуралыпды. Шахарчыкъда быллай бёлюмле бардыла: совпартшкола, педагогика, эл мюлк, кооператив, хазырлаучу, билимсизликни кетериу, сабийлеге школ-коммуна.

Шахарчыкъ ишлеген кезиуде курсантла орусча жазаргъа эмда сёлеширге, ёз тиллеринде окъургъа юйрене эдиле. Алагъа дагъыда РКП(б)-ны тарыхындан, политэкономиядан, естествознаниядан, физикадан, химиядан, кооперациядан, эл мюлкден билим берилгенди».

Улбашланы Мурат хазырлагъанды.
Поделиться: