Адамда тамашалыкъ тюрлениуле не кезиуледе боладыла

Уллу автомобиль авариядан сора эсине келалмай тургъан адамланы акъыллары, сезимлери тюрленнген шартла тюбегенлерини юслеринден врачла айта-айта турадыла. Мен, анга эс буруп, Интернетде юлгюле излегенме да, кёп шартла тапханма. Аланы бир-бирлери бла сизни да шагъырей этерге сюеме. Ким биледи, бизде да аллай юлгюле болгъан эселе уа. Алагъа тюбегенле бизге жазарла деп ышанама.

Алайды да, австралиялы 22-жыллыкъ жаш, уллу авариягъа тюшюп, ёлюрге аздан къалып, барын-жогъун да сезмей кёп заманны тургъанды. Эсине келгенде уа, алгъын билмеген къытай тилде сёлешип башлагъанды. Андан сора уа Шанхайгъа барып, анда университетге окъургъа киргенди.

Кесини ана тилин (ингилиз тилни) уа, хапаргъа кёре, ол эсине келип, юч кюн озгъандан сора тюшюрген эди.

Уллу палахха тюбегенден сора бир, эки эмда андан да кёп тилни сунмай тургъанлай билип къалыу шартла дунияда кёп тюбегендиле. Сёз ючюн, Хорватияда жашагъан 13-жыллыкъ къызчыкъ эсин тас этип, бир сутканы тургъанды. Кесине келгенлей а немис тилде сёлешип башлагъанды.

Британияда жашагъан биреулен а инсульт болгъандан сора ингилиз тилни унутуп къойгъан эди. Алай валлий тилни уа билгенди.

Бу къужур ишни илму аты ксеноглоссияды. Ол не болгъанын билирге кёп алимле кюрешедиле, алай тюшюналмайдыла. Аны бирле былай ангылатадыла: адам, эштада, ол башха тилге юйренип тургъанды, неда аны билирге сюйгенди. Сора аны унутханды, мыйысына заран тюшгенлей а, ол тил эслерине тюшюп къалгъанды. Баям, къытай тилде сёлешип башлагъан австралиячы жаш бла да алай болгъан болур.

Алимле айтханнга кёре, адамда ташалыкъ тюрлениу быллай кеззиуледе болгъаны белгилиди – эсин тас этсе, гипнозну сынаса, жукъласа, башына уллу чып тюшсе…

Юсюпланы Галина хазырлагъанды.
Поделиться: