Малкъар тилде чыкъгъан газетни сюйюп окъугъандыла

Быйыл газетибиз чыгъып тебирегенли 100 жыл болады. Журналистикабызны тарыхында ол магъаналы юбилей бла  байламлы материалла бере турабыз. Бу жол   1934-1944 жыллада «Социалист Къабарты-Малкъар» ат бла чыгъып тургъан газетде басмаланнган материалны беребиз. Аны автору Насталаны Сохта болгъанды, ол заманда Наста улу газетни баш редактору эди.                                                                            

  «1923 жылда Къашхатауда уллу буз жаугъан эди. Ол заманда къартла айтханнга кёре, анда аллай буз бир заманда да жаумагъанды. Буз бахчалада битимлени, юй башлада къошунланы ууатып, халкъгъа уллу заран тюшюрген эди. Эллиле жыйылып, аны юсюнден газетге жазылса иги боллукъ эди, къырал бизге болушлукъ берир эди, дедиле.

Мен аны юсюнден тауча жазып, газетни редакциясына жибердим. Ол мени газетге жазгъан биринчи статьям эди. 5-6 кюн озгъандан сора статья газетде чыкъгъан эди. Газетде   аны окъуп, эллиле бек къууана эдиле. Къырал алагъа керти да иги болушхан эди.

Алай бла мен 1923 жылдан башлап  «Къарахалкъ» газетни корреспонденти болама. Газет ол заманда гитчечик, шёндюгюню жартысы чакълы эди, кеси да орус, къабарты, малкъар тилледе (хар номери) чыгъыучу эди. Ол жыллада  мени статьяларым газетде терк-терк басмаланып тургъандыла.

1937-1938 жыллада уа «Социалист Къабарты-Малкъар» газетни редактору болгъанма. Ол кезиуде газет кеси аллына малкъар тилде чыгъыучу эди. Кесини да форматы шёндюгю газетибизни жартысы чакълы болуучу эди. Ол жыллада газетни редакциясында мени бла бирге Будайланы Азрет, Къулийланы Хажимуса, Теммоланы Хамит, Афашокъаланы Ибрагим, Кучукланы Магомет, Кучмезланы Нальдюз ишлегендиле. Ала газетни хар бир номерин халкъ сюйюп окъурча, ангылашыныулу, терен магъаналы этер ючюн кючлерин, билимлерин, заманларын да аямай кюрешгендиле.

Ол жыллада газетни редакциясында ишлеген тынч болмагъанды. Редакцияны битеу бёлюмлери бир отоуда олтургъандыла. Халкъыбызда билимли адамла аз эдиле. Аны себепли корреспондентлерибиз да кёп тюйюл эдиле. Газетни къуллукъчулары эллеге барып, бир кесек окъуй, жаза билген адам табылса, аны газетге тартыргъа кюрешиучю эдиле. Ала бла ушакъ этип, газетге материалны къалай жазаргъа кереклисин юйретиучю эдик. Элледе бардырылгъан аллай ишни хайырындан газетге жазгъан адамланы саны кёп бола башлагъан эди.

Заман къыйын эди. Диннге ийнаннган адамла сабийлени школда окъургъа, комсомолгъа кирирге, комсомол жыйылыулагъа къатышыргъа къоймаучу эдиле. Газетни бетлеринде аланы ачыкълагъан статьяла дайым чыгъып тургъандыла. Халкъ мюлкню айнытыу, жарыкъландырыу, социалист жашауну юсюнден пропаганданы бардырыу, элледе жолла эм кёпюрле ишлеу дегенча соруула газетни бетлеринде дайым жер тапхандыла.

Газетде чыкъгъан материалланы халкъ бек сюйюп окъугъанды. Кеслери окъуй билмеген адамла да бир жерге жыйылып, окъуй билгенлеге окъутуп, алай тынгылаучу эдиле.

Ол кезиуде «Социалист Къабарты-Малкъар» газетде чыкъгъан материалланы бирине да эс бурулмай къалмагъанды. Газет ал кюнлеринден башлап окъуна партияны бла правительствону оноуларын халкъгъа белгили этиуге, ангылатыугъа уллу эс бургъанды, область партия организацияны чынтты болушлукъчусу болгъанды».