Маданият

Арт жыллада  Байчеккуланы Абидинни юсюнден азыракъ айтыла болур. Алай миллет бар къадарда, аны аты эсгериле, жырлары жырлана турлугъу да хакъды. Башха чыгъармаларын айтмай къойсакъ да, Къайсынны сёзлерине тагъылгъан «Туугъан жерим» деген чыгъармасы малкъар халкъгъа байракъчады.

Бу кюнледе Нальчикде Музыка театрда Россейни халкъларыны бирлигини жылына аталып халкъ коллективлени усталыкъларыны уллу фестивалы болгъанды. Анга республиканы битеу районларындан бла шахарларындан келечиле къатышхандыла.

Таулула бек иги билгендиле, толу жукъу адамны саулугъуну мурдору болгъанын. Аны бла байламлы «Жукъу тилекледен» бир талайы сакъланнганды.

Бирде аталаны бла балаланы аралары, аланы кесине жутаргъа боллукъча, ма аллай тюпсюз чынгыл болуп къалады. Лязиматда бла къызы Мариямда да алайды. Лязимат артыкъ кока сёзлю тюйюлдю, адамны жанына тиймез, алай кёзбаулукъ этип, керексиз жерде ыспас чыгъарып, аз затха да ыразылыкъ айтып, алдамаз. Анасы бу жашаугъа келишмегенча кёрюнеди къызына.

КъМР-ни Миллет музейинде  бу кюнледе  искусствону сюйгенлеге, аны бла бирге уа кеслери да ол ишге батханлагъа деп энчи кёрмюч ачылгъанды. «Гардарика Кавказа» фестивальны чеклеринде мастер-классла болгъандыла. Анда сынаулу художниклени башчылыгъында къонакъла  академиялы натюрмортла этерге юйреннгендиле.

Къарачайлыланы  бла малкъарлыланы жашауларында алгъышла, тилекле, ырысла уллу жерни аладыла. Буруннгулу адам кесини жашау халын тапландырырча ол заманда жюрютюлген тейрилеге табына, тёгерегинде адамланы эмда табийгъатда бола тургъан ишлени эсге ала, жашауун игилендирирге кюрешгенди. Заман оза баргъаны бла ол байламлыкъ

Ахыры. Аллы 4-чю февральда басмаланнганды.

* * *

Бир ингирликде Кязим бла къоншуда жашагъан жаш эр киши аны арт кезиуде тохтамай тынгысыз этген ишни юсюнден кенгеширге таукел болду. Юйюне келип, айтды:

Бу материалны автору бизни огъурлу жерлешибиз Геннадий Коммодов 2009 жылда жазгъан эди. Ол Шалушка элде жашагъанды, школда устаз эди. Мечиланы Кязимни жашы Сагъит, къызы Шапий бла къоншуда тургъанды. «Аталарыны юсюнден аланы кёп хапарларына тынгылагъанма, адамлыкъларына, эсли сёзлерине бюсюрегенме», - деп жазгъанды кеси заманында ол Кязим хажини юсюнден эсгериулеринде.  

Россей илму академияны КъМР-де илму арасыны Гуманитар тинтиуле бардыргъан институту къуралгъанлы 100 жыл болады. Институтну директоруну илму жаны бла орунбасары, филология илмуланы кандидаты Махийланы Хамангерийни къызы Людмила бла ушагъыбыз аны юсюнденди.

Къоншу миллетлени жазыучуларыны юслеринден айта, газет окъуучуларыбызны аланы чыгъармалары бла шагъырей эте турабыз. Арада байламлыкъ жюрютюрге, башха халкъланы культуралары, адет-тёрелери, тарыхлары, бюгюннгю жашаулары бла шагъырей болургъа ол уллу себепликди. Бюгюннгю къонагъыбыз Шимал Осетияны лирикалы поэтлеринден бири, къара сёзню устасы, публицист, кёчюрмечи Энвер Хохоевди.