Жолда жорукъланы бузгъанланы жууапха тартылмай къалмазлыкъларына тюшюндюрюу

Къабарты-Малкъарда жолда жюрюуню къоркъуусузлугъун жалчытыу жаны бла правительстволу комиссияны кезиулю жыйылыуунда жорукълагъа бузукълукъла этген водительлени жууапха тартыуну юсюнден бегимле къалай толтурулгъанлары сюзюлгенди. Кенгешни премьер-министрни орунбасары Владимир Болотоков бардыргъанды.
КъМР-ни Транспорт эм связь жаны бла къырал комитетини бёлюмюню таматасы Альберт Мамбетовну билдиргенине кёре, 2012 жылдан бери административ бузукълукъланы эсепге алгъан автоматизацияланнган системаны хайырындан жоллада жорукълагъа бузукълукъланы санын 20 процентге, алада ёлгенлени уа 34,4 процентге азайтыргъа онг болгъанды. Ол а система кесини хайырлылыгъын кёргюзтгенине шагъатлыкъ этеди. Докладчыны айтханына кёре, УГИБДД-ны къуллукъчулары бузукълукъланы юслеринден протоколланы жаланда тёртден бирин чыгъарадыла, къалгъанлары уа видеокамераланы ишлерини хайырындан алынадыла эсепге. Аны ючюн а бу системаны андан ары айнытыргъа тийишлиди.
Болсада водительле жолда жорукълагъа бузукълукъла этгенлери ючюн  салыннган тазирлени тёлерге ашыкъмайдыла. Альберт Хасанбиевич белгили этген шартлагъа кёре, 2016 жылда ол жаны бла протоколланы жартысы толтурулгъанды. «Россейде уа орта эсеп бла бу тарихле 82,5 процентге жетедиле. Жолда жорукълагъа бузукълукъла ючюн административ протоколла къалай толтурулгъанларына кёре къыралны 85 субъектинден Къабарты-Малкъар 83-чю жерни алады», - дегенди ол.
Жылны аллындан бери уа республиканы жолларында жорукълагъа миллиондан аслам бузукълукъ этилгенди. Аладан 900 мингден асламын автоматизацияланнган системаны видеокамералары ачыкълагъандыла. Протоколланы 222 мингден асламы тюрлю-тюрлю сылтаула бла терс чыгъарылгъаннга саналгъандыла. Къалгъанларына кёре (678 минг материал),  жорукъланы сакъламагъан водительлеге 383 миллион сом тазир салыннганды. «Алай аладан жа ланда 270 минги толтурулгъанды, республиканы бюджетине 114 миллион сом жыйылгъанды. Алай бла административ жууапха тартыуну юсюнден протоколланы жаланда 39 проценти толтурулгъанды», - дегенди докладчы.
Эки жылны ичинде уа тазирле тёленмей, республикалы бюджетге 594 миллион сом тюшмей къалгъанды, ол санда быйыл - 269 миллион сом. «Алай бла, ГИБДД-ны инспекторлары тамамлагъан жумушлагъа да къарамай, бузукъчула жууапха тартылмай, терсликлерине тюбемей къаладыла», - деп къошханды докладчы.
Сёз РФ-ни Административ бузукълукъланы кодексини 32.2-чи статьясыны 5-чи кесегин толтурууну юсюнден да баргъанды. Анга тийишлиликде административ тазир болжалында тёленнгенини юсюнден документ, неда ол жаны бла информация жокъ эсе, аны копиясы он кюнню ичинде сюд приставлагъа бериледи.
РФ-ни КоАП-ыны 20.25 статьясы кереклисича хайырланылмагъанына да эс бурулгъанды. Анда уа тазир болжалында тёленмесе, аны ёлчеми эки кереге кёбейтилгени, неда бузукъчуну тутаргъа, аны хакъсыз ишлеге тартыргъа кереклиси жазылыпды. Мамбетов белгили этген шартлагъа кёре, жылны аллындан бери бу статьялагъа кёре, жаланда 11 минг материал (битеу протоколланы 3,7 проценти) жарашдырылгъанды.  
Докладчы, иш этип, видеокамераланы сындыргъан кезиуле болгъанларын да билдиргенди. «15 видеокамерабыз жараусуз халгъа келгендиле, алай аланы ким этгени алыкъа тохташдырылмагъанды»,-дегенди Мамбетов.
КъМР-де МВД-ны Жолда жюрюуню къоркъуусузлугъу жаны бла къырал инспекцияны башчысыны орунбасары Юрий Нагоев а асламында бузукълукъла водительле мардадан терк баргъанлары, парковканы, стоп ызны жорукъларын сакъламагъанлары бла байламлы болгъанларын билдиргенди.
Федерал законлагъа кийирилген тюрлениулеге кёре уа, тазир 20 кюнню ичинде тёленсе, аны жартысын берип къояргъа эркинлик берилгенди. Инспектор билдиргенича, бу закон бла хайырланып, 253 минг протокол тамамланнганды, бюджетге 89 миллион сом тюшгенди. «Алай бузукълукъну юсюнден билдириуле заманында келмей, адамла бу жангычылыкъ бла хайырланалмай къалгъанларына тарыгъыула бардыла», - дегенди ол.
Юрий Нагоев административ бузукълукъланы юслеринден протоколла нек толтурулмагъанларыны сылтаууну юсюнден кесини оюмун айтханды: «Аланы чыгъаргъан инспекторла къол салмай, документледе электрон подпись барды. Ол законлагъа бузукълукъ этеди, деген сылтау бла сюдге дау берилген эди былтыр. Аны ючюн протоколла тинтилмей, приставланы службасында турадыла. Болсада РФ-ни Баш сюдю электрон подпись да законлу болгъаныны юсюнден эсгертиу чыгъаргъанды, ол жууукъ заманда кючюне кирликди», - дегенди.
Докладлагъа тынгылагъандан сора, Владимир Болотоков республикада жоллада жюрюуню къоркъуусузлугъун жалчытыу жаны бла мадарла этилгенлерин, бузукълукъланы эсепге алыу жаны бла шёндюгю система ишлегенин белгилегенди. «Болсада жорукъланы толтурмагъанла жууапха тартылмай  къаладыла. Алай бла бирле, терсликлерине жолукъмагъанларын ангылап, законлагъа ахырда сыйынмай къаладыла. Ол а ахырда жарамайды, битеу бу затла адамларыбызны къоркъуусузлукълары, жашаулары, саулукълары бла байламлыдыла», - дегенди ол.
Владимир Хамацевич тазирлени жыяргъа жууаплы органланы жылны ахырына дери протоколла толтурулурча мадарла этип, бюджетге 195 миллион сомну жыяргъа борч салгъанды. Дагъыда инспекторла жоллада бузукълукъланы жаланда тёртден бирин ачыкълагъанларына эс буруп, аланы ишлерини хайырлылыкъларын кётюрюрге чакъыргъанды.
Алгъыннгы «Шалушка» постда  энди къырал жумушланы тамамларча, ол санда тазирлени тёлерча амалла къуралгъанларына эс буруп, аны онгларын толусунлай хайырланыргъа кереклисин белгилегенди. «Адамла жууапдан къачалмазлыкъларын ангыларча, бузукълукъларын къайтармазча этерге керекди», - дегенди.
Сюд приставланы федерал службасыны КъМР-де Управлениясыны башчысы Олег Эфендиев белгили этген шартлагъа кёре уа, жылны аллындан 15 октябрьге дери ведомствону къарауунда 118 минг материал берилгенди (тазирни ёлчеми - 89 миллион сом). Аладан 51 минг иш ахырына жетдирилгенди, тазирни ёлчеми 37 миллион сомду. «Сюд приставла толтургъан жумушланы хайырындан бу айны къуруда 15 кюнюнде казнагъа 3,2 миллион сом тюшгенди», - дегенди ол.
Ведомствону серверинде уа алыкъа тинтилмей 320 минг протокол турадыла (тазирни ёлчеми 270 миллион сом). Энтта 150 минг материалны УГИБДД-ны инспекторлары приставлагъа берирге хазыр этгендиле. «Ноябрь айны ортасына дери битеу протоколлагъа кёре терслеу материалла жарашдырыллыкъдыла. План борчла ангылашыныулудула, октябрь айда 18 миллион сомну жыяргъа керекди да, тийишли мадарла толтуруп, ол санда кредит организацияла бла бирге да, биз аны тамамлаяллыкъбыз», - деп белгилегенди докладчы.
Кенгешде «Россейни Почтасы» федерал къырал предприятияны республикада бёлюмюню башчысыны орунбасары Ляна Балкизова да сёлешгенди. Дагъыда РФ-ни Президентини Шимал-Кавказ федерал округда толу эркинликли келечисини аппараты жолда жюрюуню къоркъуусузлугъун жалчытыуда ачыкълагъан кемчиликлени кетериуню планы да къабыл этилгенди.
Жыйылыу жууаплы органлагъа эсгертиулени чыгъарыу бла бошалгъанды. Алада административ тазирлени жыйыуну тирилтирге, бузукъчула жууапдан къачмазса мадарла толтурургъа кереклиси эм башха жумушла белгиленнгедиле.

Тикаланы Фатима.

Свежие номера газет Заман


22.11.2017
21.11.2017
20.11.2017
17.11.2017