Чыгъармачылыкъны жашырынлыкъларына тюшюне

Алгъаракълада Мусукаланы Сакинатны жангы китабы басмадан чыкъгъанды. Ол анга «Сюймекликни жаратылыуу» деп атагъанды. Бу сёз тутушну окъуй, аны изданияны авторуна къалай тап келишгенин кёз аллынга келтиресе. Иш а ол лирика чыгъармаладан, назмуладан къуралгъанында тюйюлдю. Бу жол анга литературоведение статьяла кийирилгендиле. Кеси да юч кесекден къуралгъанды.
Эрттеден да белгилиди къалам эгечибиз кесаматха уста болгъаны. Ол мында айтхылыкъ, атлары кенг белгили поэтле, жазыучула бла бирге алай кёпле билмеген, акъ сёзде биринчи атламларын этгенлени окъуучусуна танытады, ала бла шагъырейлендиреди.
Биз Семенланы Исмайылны, Къулийланы Къайсынны, Тёппеланы Алимни, Зумакъулланы Танзиляны, Кациланы Хабуну, Будайланы Азретни, Ёзденланы Альбертни эм дагъыда кёплерибизни чыгъармачылыкъ жолларыны юсюнден окъургъа онг табабыз. Ала неге эс бургъандыла, къайсы теманы къалай ачыкълагъандыла, жигитлерин къалай суратлайдыла эм ёмюрледен да келгенича авторну не къыйнайды, ол окъуучугъа жашауну къалай кёргюзтюрге сюеди – ма бу затланы юслеринден билдиреди бизге автор.
Сакинатны бу китабын окъуй, школ, студент жылларым да эсиме тюше, хычыуун сезимге иги кесекге бёленнгенме. Къайсы бирибизни да ол кезиуюбюзде къанганы аллына неда сахнагъа чыгъып, кёлден окъугъан назмуларыбыз акъылыбызгъа тюйрелип къалгъандыла. Аладан бири уа манга Маргарита Алигерни «Зоя» деген поэмасыды.
Бизни къалам эгечибиз изданияны экинчи – «Къарындаш ауазла» деген – кесегинде поэт тиширыуну сагъынылгъан чыгъармасыны юсюнден айта, аны юзюгюн малкъар тилде береди. Андан сора да, китапха кирген статьялада назмучу къызыбыз таучагъа кеси кёчюрген юлгюле асламдыла.
Иги сагъыш этмегенле, ол жумушну теренлигин ангыламагъанла кёчюрмечилик неге керекди, дейдиле. Ансыз биз бюгюнлюкде къаллай бирге жарлы болуп тургъаныбызны (адабиятыбызны айныу жаны бла) сезерге уа сюймейбиз. Ол жанын алып айтсакъ да, издание магъаналыды. Аны къайсы бирибиз да хайырланалырча. Устазлагъа, школчулагъа, студентлеге, журналистлеге уа ол къаллай уллу болушлукъду. Жарсыугъа, биз университетде окъугъан заманыбызда аллайла жокъну орунунда эдиле.
Сёз ючюн, СНГ-ни халкъларыны литературасы деген предметни ётген кезиуюбюзде кёп авторланы юслеринден билдириуле табылмай, къыйналыргъа тюше эди. Шёндюча Интернет да жокъ. Хау, жангы технологияланы да барды иги жерлери. Алай а къагъыт китаплагъа андагъы информация жетмейди, аны кёп юлгюде эслегенбиз. Аны себепли Алишер Новаини, Исхакъ Машбашны эм бирсилени юслеринден статьяла энчи кёрюннгендиле.
«Минги-Тау» журналыбызны бетлеринде бир жол жаш адам Жабелланы Казимни назмуларын окъуйма. Букъдурмайма, акъ сёз бла жазылгъан алай кёп чыгъарма тюйрелмеучюдю жюрегиме. Аны тилибизни шатык билгени, поэзиягъа фахмусу болгъаны уа туура эди. Жарсыугъа, ол замансыз, асыры эртте кетди жашаудан.
Сакинат аны чыгъармаларына да эс бургъанды. Жырла тагъып, аланы айтыргъа мураты болгъанын эсгергени бла бирге аны китабы да чыкъгъанын билдирип къууандырады. Алай эсе уа, Казимни назмуларын халкъыбыз окъурукъду, ол кеси сюйгенча, жырла этилип, гитара бла жырланып турлукъдула деп ышанабыз.
Бюгюнлюкде къайсы чыгъарманы да литературоведение жаны бла тинтип, аны ич фикирин, темасын, авторну кёз къарамын, суратлау мадарларын тынгылы ачыкълап, бизге, окъуучулагъа, ангылаталгъанларыбыз аздыла, жарсыугъа. Сакинатны адабиятда бу жаны бла салгъан къыйыны эсленирчады. Кезиулю китабы да анга дагъыда бир кере шагъатлыкъ этеди.
Мындан арысында да аны литературоведение, поэзия эм бирси изданияларына да къууана турлугъубузгъа ийнана, анга жангы жетишимле тежейбиз. Илхам а? Ол а, къудуретге шукур, Мусукаланы къызларында ким да юлгю алырча, таза ниет бла сукъланырча тенгли бир барды.

Мокъаланы Зухура.

Свежие номера газет Заман


22.11.2017
21.11.2017
20.11.2017
17.11.2017