Аны сёзю да дарманды

Бирле усталыкъны сабийликден сайлайдыла. Сора аны чегине жетерге итинедиле. Арымай-талмай, заманларын аямай окъуйдула, билимлерин ёсдюредиле, ишлейдиле, сынау аладыла.  Алай бла керти устала боладыла.
Ма, аллай бир адамны юсюнденди бу хапарыбыз. Ол Къашхатаудан Газайланы Алийни къызы Гузойланы Зухурады. Адамланы саулукъларына багъып, аладан кёп ыразылыкъ алгъан кёп ариу сёзлерине, алгъышларына тийишли болгъан  врач.
Зухура Къабарты-Малкъар къырал университетни саулукъ сакълау бёлюмюн 1987 жылда айырмалы бошайды. Ол заманлада бийик билим алгъан специалистлени къыралны башха жерлеринде ишлерге жибере эдиле. Зухурагъа Ростовха барыргъа тюшдю. Жашауунда ол кезиуню эсине тюшюре, доктор былай дейди: 
- Битеу Ростов областьны саусузларына бакъгъан уллу больница бар эди. Мени ары буюрадыла. Алгъа тёрт айны ишими бардырыргъа юйрендим. Анда кардиология бёлюм да болгъанды. Аны таматасы - Валентина Ивановна Сысоева - уллу адамлыгъы болгъан,  уста доктор эди. Ол, мени ишлегениме къарай кетип, бюсюреп, кесини бёлюмюне алады. Андан кёп затха юйреннгенме. 
Ол билгенин жаш врачладан аямай эди. Мен аны бла бюгюнлюкде да байламлыкъ жюрютеме. Валентина Ивановна Зухураны билимин, саусузлагъа къарагъан халын бек жаратады эм бир жылдан аны кесини орунуна область  больницаны кардиология бёлюмюне тамата этип салдыртады. Кеси да анда врач болуп къалады, дайым Зухурагъа болушханлай да турады.
Ауругъанланы асламысы уа абадан адамладыла. Кёбюсю жюреклери жарылып къыйналгъанла. Алагъа уа арталлыда башха тюрлю къараргъа, эс бурургъа тийишлиди. Къыйын саусуз болса, аллайла уа бек аслам тюбей эдиле, жаш врач  алагъа къарай, кёп кечелерин больницада ётдюргенди.
Бир жол а былай да болгъанды. Жыл саны келген къыйын саусузну келтиредиле. Ол да жюреги жарылгъанладан эди. Зухура анга тийишли багъыу этип тебирейди. Къатында да бир медсестраны къояды. Кеси уа башха саусузларына къарай болады. Кече  белинде  ауур саусузну къатындагъы медсестра, ахы кетип, бети да тытырдан акъ болуп бир сейирлик кёрдюм  дейди. Саусузгъа къарай тургъанлай, аны юсюнден адам сыфатлы бир акъ зат кётюрюлдю. Сора, отоуда бир-эки айланып, терезени ачылгъан жери бла учуп кетди. Ол тиширыу адамны жаны чыкъгъан такъыйкъаны кёрюп къойгъанды. Къоркъгъанды. Экинчи кюн а заявление жазып, ишден кетип къалады.
-Сёзню кючю уллуду,-дейди Зухура. -Ол адамгъа къарыу береди, бютюнда сенден умут этип сакълагъаннга. Аны ючюн саусуздан ариу сёзюнгю къызгъанма.
Андан сора уа - дарман бла багъыу. Аны уа тюрлю-тюрлюсю чыгъады. Доктор аны билирге тийишлиди. Ол себепден жаш специалист дайым медицина бла байламлы чыгъармаланы окъугъанлай тургъанды, билимин ёсдюргенди.
Тёрт жыл Ростов тийресинде ишлегенден сора ол туугъан элине - Къашхатаугъа келеди эм район больницада врач болуп ишге тохтайды. Ол заманда аны таматасы Къарчаланы Хусей эди. Сынауу болгъан билимли доктор эди кеси да. Жаш специалистге  бек къууанды. Жылны ичинде аны ишлегенине къарай, кёз-къулакъ бола турду. Андан сора уа кесини орунбасарына алды.
Энди къызгъа,  саусузлагъа бакъгъандан сора да, кесинден да тамата, кёпден бери ишлеген врачлагъа оноу этерге тюшдю. Ала бла уа эркин сёлешир ючюн билими аладан артха къалмазгъа керекди. Зухура аны бир заманда да унутмагъанды. Анга кёре уа врачны даражасы, сыйы коллегаларыны алларында кётюрюлгенди. Саусузла да анга хар заманда ышаннгандыла.
- Больницада ишлеген къадар кёп адамгъа жолугъургъа тюшгенди,-дейди бизни ушакъ нёгеребиз. -Билмей тургъанлай ауруп, кеслерин ёлюп къаллыкъ сунуп, жашаудан тюнгюлюп къалгъанла да болгъандыла. Чынг аллын, алагъа жолугъуп, ашыкъмай, сабыр халда хапар соруп, кёллчерин кётюрюрге керекди. Ол заманда ауругъан жашаугъа жангыдан къарайды. 
Зухура ишинде бек алгъа саусузну сейирин алгъа салады. Анга бир заманда уллу кёллю болмагъанды. Бир жерим ауруйду дегенни, толусунлай саулугъун тинтдиргенди. 
Бир жол эллени биринден  кёпден бери къызыуу кётюрюлюп, къыйналып тургъан орта жыл санлы бир эр кишини келтиредиле. Аны жюреги да терк-терк ура эди. Къызыулары кётюрюлгенледе алай болуучуду. Къарагъан врачла аны жюреги ауругъан сунуп, кардиология бёлюмге жатдырадыла. Сора анга кёре багъыу этедиле. Саусуз а осалдан-осал болуп барады. Ахырында Зухурагъа билдиредиле. Ол а, къарай, тинте кетеди да, жашны ёпкелери ауругъанын тохташдырады. Саусузну ёпкесинден литр бла жарым ирин чыгъаргъан эди. Андан сора ол адам кюнден-кюннге, игиден-иги бола, саппа-сау болуп, юйюне кетди. 
Жылла да бара, жашауда, къыралда да кёп тюрлениуле болгъандыла. Уллу къыралыбыз чачылып, жангысы тохташхандан сора, районда саулукъ сакълау бёлюм къуралады. Хапарыбызны жигитин ары тамата этип саладыла. Районда битеу багъыу  учрежденияланы ишлерине къарайды. 2006 жылда ол бёлюм жабылады. Медицина страхованияны фонду къуралгъанда уа, аны ары врач-эксперт этип кёчюредиле. Анда уа 2014 жылгъа дери ишлегенд, андан сора уа Герантология арагъа (абаданлагъа къарагъан жер) врач-терапевт болуп кёчеди.
Къайда, къаллай жерледе ишлеген эсе да, ол санда Огъары Малкъарда больницаны баш врачы болуп да, хар ишин да кёл салып бардыргъанды.  Билимин, сынауун, ариу сёзюн саусуздан аямагъанды. Андан айтадыла «Зухураны сёзю да дарманды» деп. Эки жыйырма жыл чакълы болады  ол адамланы бакъгъанлы. Аллай бир заманны ичинде, хар кюнден, саулукъларындан тарыгъып  тургъанлагъа тынгылап тургъан алай тынч болмаз.
- Кесим сайлагъанма бу усталыкъны. Ауур-женгил эсе да, мен аны бардырыргъа керекме. Саусузгъа болушхандан уллу насып не барды, -дейди врач тиширыу.
Къызы Джамиля да, анасындан юлгю алып, жашау жолуна саулукъ сакълауну ишин сайлагъанды. Бюгюнлюкде Великий Новгород шахарда Ярослав Мудрыйны атын жюрютген медицина институтда окъуйду. Аллах айтса, бираздан тиш доктор болуп элине къайтып, атасы Мухадинни, анасы Зухураны къууандырлыкъды.

 

Османланы Зухура.

Свежие номера газет Заман


16.11.2018
14.11.2018
12.11.2018
09.11.2018