Чыдамлыкъны бла кертиликни юлгюсю болгъанлай къаллыкъдыла

Экинчи дуния урушда  адамла жангыз да къазаутда туугъан жерлерин къоруулай жоюлмагъандыла, кёпле концлагерьледе зорлукъ чегип ёлгендиле. 1933-1945 жыллада фашист концлагерьлеге дунияны 30 къыралындан 20 миллионнга жууукъ инсан тюшгендиле, аладан 12 миллиону тутмакъладан сау чыкъмагъандыла. Аланы бешден бири уа сабийле эдиле. Ол тарихле бизни къыралыбызгъа бютюн магъаналыдыла эм ачыулудула, нек дегенде зорлукъда СССР-ден 5 миллион адам жоюлгъанды. 
Бу артыкълыкъ унутулмазча, жамауат аны сылтауларын эм ол къаллай къыйынлыкълагъа келтиргенин билирча ООН-ну оноуу бла 11-чи апрельде фашист концлагерьлени тутмакъларын азатлауну кюню белгиленеди. Ол энди  халкъла аралы магъананы тутады. Ол кюн 1945 жылда Бухенвальд концлагерьни тутмакълары, гитлерчилеге къажау бирча сюелип, эркинликлерин къоруулагъан эдиле. 
Ол азаплыкъны сынагъанланы араларында бизни республиканы келечилери да бардыла. Ала эм зауукълу кезиулерин – сабийликлерин – темир бурууну артында ачлыкъдан, сууукъдан, къалауурланы огъурсузлукъларындан къыйнала ётдюргендиле. Болсада тюнгюлмегендиле, игиликге, азатлыкъ келирине ийнаннгандыла. Жарсыугъа, аланы кёбюсю ёлгенди, бюгюнлюкде аладан жангыз да 42 адам сауду, былтыр а 52 бола эдиле. Ауруп, юйлеринден чыгъалмагъанлары да иги кесекдиле. 
Онглары болгъанла уа тюнене КъМР-ни Жамауат палатасында жыйылгъандыла. Мында алагъа жарыкъ тюбегендиле, саугъала хазырлагъандыла, татлы ашарыкъла бла да сыйлагъандыла.
Аланы алгъышлай, палатаны башчысы Хазратали Бердов бу байрамгъа кёз жашла келе къууаныргъа боллугъун белгилегенди. «Багъалы таматаларыбыз, сиз бюгюн бизни бласыз, аны ючюн ол бютюн къууанчлы кюндю. Сиз урушну, концлагерьлени да ачылыгъын сынагъансыз, бюгюлмегенсиз, хорлагъансыз. Фашизмге кесигизни сындыртмагъансыз, аны ючюн аллыгъызда баш иебиз. Кёз жашла уа сизни тенгли кёп сабийле ол къыйынлыкъланы кётюралмай ёлгенлери ючюн келедиле. Ала бизни бла жашаргъа керек эдиле, алай ёмюрлеге гитчелей къалгъандыла», - деп къонакълагъа саулукъ, къууанч тежегенди. 
Палатаны башчысыны орунбасары Атталаны Жамал а дунияда бола тургъан ишлени эсге алгъанда, бу тюбешиуню магъанасы бютюн ёсгенин чертгенди. «Бир-бир политикле, къырал башчыла къазауатда болгъан ачыулу ишлени унутдурургъа кюрешедиле. Бусагъатда мени эсиме Освенцим концлагерьден поляклы узник тиширыу Северина Шмагилевскаяны  «Дым над Биркенау» деген китабы келеди. Ол тутмакъда бир ненча жылны тургъанды эм анда кёргенин жазгъанды. Аны китабы Нюрнберг процессни хазырлагъан юристлени къолларына тюшген эди. Аны романында быллай сёзле бардыла: «Мында бир жылны туруп сау къалгъан адам – ол ёлюмсюздю». Мен да сизге узакъ ёмюр, сабийлеригизден, туудукъларыгъыздан къууана жашарыгъызны тежейме», - дегенди ол.  
Таматаланы Россейни Жамауат палатасыны члени Заурби Нахушев бла бизни палатаны социал политика эм саулукъ сакълау жаны бла комиссиясыны башчысы Мухамед Шихабахов да алгъышлагъандыла. Сиз сынагъанны ёсе келген тёлюле кёрмесинле. Бери къайтхандан сора къыралыбызны, республикабызны айныууна къыйын салгъансыз, жигер уруннгансыз. Аны бла бирге сиз жаш тёлюге чыдамлыкъны, игиликге итиниулюкню юлгюсю болуп келесиз. Аны ючюн сизге хурмет этебиз, дегендиле ала. 
Мухамед Хабасович а палатаны келечилерине быллай жыйылыуланы дайым къурай тургъанлары ючюн ыразылыгъын билдире, Хазратали Бердовха «Ветеранская слава» майдалны бергенди. 
Алгъыннгы жесирлени атларындан а Ирина Акишина сёлешгенди. «Бизни бюгюн бирге жыйып, бир бирибизге къууаныргъа онг бергенигиз ючюн сау болугъуз. Жаш тёлюбюзден мамырлыкъ къаллай багъа бла келгенин унутмазын тилерге сюеме. Окъугъуз, урунугъуз, къыралыбызны тамблагъы кюню сизни къолугъуздады. Дунияда не болса да, Россейге ийнаныуугъузну тас этмегиз, аны бла ёхтемленигиз», - дегенди ол. 
Нальчикни 9-чу номерли школуну окъуучулары уа бу кюннге композиция жарашдыргъан эдиле. Кёп жылла ётселе да, таматаланы жигитликлерин эслеринде тутарыкъларын билдиргендиле. Назмула окъугъандыла, уруш жыллагъа аталгъан жырланы ариу жырлагъандыла.
Жыйылгъанла ёлгенлени бир минутну шош туруп эсгергенден сора, окъуучула таматалагъа кеслери жазгъан письмоланы бергендиле. Ахырында ала бирге суратха тюшгендиле. 

 

Кульчаланы Зульфия.

Свежие номера газет Заман


18.04.2018
16.04.2018
13.04.2018
11.04.2018