Билим

Хатадан сора хайырлары да болгъан жаныуарла

Малкъарда бла къарачайда “жерине кёре жиляны” деген нарт сёз барды. Эштада ол битеу жаныуарланы, ол санда адамланы да юслеринден айтылгъан сёз болур. Бёрюле да алайдыла. Бизни жерлерибизни бёрюлери къаралдым морла эселе, Север Америкада уа къап-къара бёрюле бардыла. Канаданы север жанында уа бу жаныуарла акъладыла. Кеслерине да север бёрюле дейдиле. Север Америкада, къара бёрюледен сора да, артыкъ уллу болмагъан, кенг аулакълада жашау этген бёрюле-койотла бардыла. Къамиш бёрюле да, уллулукълары, хыйлачылыкълары, акъыллары бла да алагъа ушашладыла.

Олимпиадалагъа энчи эс бёлюнюрюкдю

Алгъаракъда билдиргенибизча, белгили программист, ITV компанияны таматасы Алтууланы Муратны башламчылыгъы бла республиканы 10 школуна Москваны вузларында математикадан билим ала тургъан фахмулу студентле келип, окъуучулагъа дерсле берликдиле. Кёп болмай аланы бир ненчасы ол жумушну башлагъандыла.

Белгили профессорладан юйрене, саусузланы къутхарыргъа болушады

Нальчикде ёсген къызчыкъ Гузийланы Аминат сабийлигинден да медицинада ишлерге сюйюп, гинжилерине уколла эте, юйдегилени эслерин кесине аз кере бурмагъанды. Ол умутуна жетер ючюн шахарны онючюнчю номерли гимназия школунда иги окъуй, биология бла химия предметлени айырып сюйгенди.

"Хуржунлу" жаныуарланы юслеринден

   Дунияны иги билген адамгъа бек сейирлик жаныуарла къайда бардыла, деп сорсагъыз, ол: “Австралияда”, -демей амалы жокъду. Кертиси бла да алайды. Австралия хуржунлу жаныуарланы дуниясыды. Ала бу континентде болмаса, башха жерледе тюбемейдиле. Хуржунлу жаныуарла Австралияны битеу жерлеринде бардыла, профессионал тил бла айтханда, битеу “экология дорбунланы” бийлегендиле. Ала жерде эм жер тюбюнде, терекле юслеринде эм сууда, тюзледе, эм чырпылы жерледе, терен агъачлада эм кеслери алларына кенг аулакълада ёсген эвкалипт мырылада чабып, секирип, сюркелип, жюзюп айланадыла.

Къушла

Адам жаратылгъандан бери да къушланы бир-бир тюрлюлери анга къуллукъ этип келедиле. Кеслери да (бала заманларында къолгъа тюшселе) иесине терк юйренедиле. Андан сора да, къудуретде тазалыкъны тутууда бек уллу магъаналары болгъан къанатлыладыла. Сёз ючюн, мыллыкчы къушла жугъуучу аурууладан ауруп неда башха сылтау бла ёлюп къалгъан, алай бла аурууну жайылыууна себеплик этерик мыллыкланы ашайдыла. Аны ючюн айтадыла ол къушлагъа табийгъатны санитарлары деп.

Аны аты даражалы университетни сыйлы китабына жазылгъанды

Бюгюнлюкде жашларыбыз бла къызларыбыз республикабызда, андан тышында да вузларыбызда окъуй, жетишимли бола, кеслерини, миллетлерини атларын да махтау  бла айтдыра келгенлери барыбызны да къууандырады, не  букъдурлугъу барды, ёхтемлендирген да этеди. Бусагъатда ёсюп келгенле жашау алагъа берген  онгланы хайырлана билгенлери да кёллендиреди. Нек дегенде къайсы халкъны да тамблагъы кюню, ышанмакълыгъы да – ол аны бюгюннгю жаш тёлюсюдю.

Хунерли сабийлеге къайгъырыу

Нальчикде «Антарес» чыгъармачылыкъ, спорт, билим эм илму жаны бла   хунерли сабийлени арасында жетинчи классда окъугъанлагъа робототехникадан жангы билим бериу программа бардырылады.

Кирпиле

Кирпиле балаларын сют бла ёсдюрген къауумдандыла, эки юйюрге юлешинедиле, керти кирпилеге бла гимнури деген кирпилеге (гылыу кирпиле). Жерине кёре жиляны дегенча, жашагъан жерлерине кёре кирпилени жыйырма тюрлюсю болады. Быдырындан бла гумхотундан къалгъан териси ийнеле бла жабылыпды. Къышны мыртыскы жукъу бла ётдюреди.

Аслам тёлюню харф таныргъа юйрете, школ жашаугъа да тюшюндюре

 Ахшыладан юлгю ала

Черкесланы Ахматны уллу юйюрюнде ёсген къызчыкъны гитчелигинден окъуна билимге тартылгъаны кёзге туура эди. Къыйын жыллада, хар ким да сабийлерин школгъа тийишдирип да къоялмагъан кезиуде, Жаннетни атасы аланы  жетисин да окъутургъа къолундан  келгенича кюрешгенди.

Бобр

 Бобр дунияны башында бек  сейирлик, акъыллы жаныуарладан бириди десек, ётюрюк айтырыкъ тюйюлбюз. Балаларын сют бла ёсдюрген кемириучю жаныуарды. Европаны, Азияны, Север Американы агъач ичлери бла саркъгъан череклени, кёллени жагъаларында колонияла болуп жашау этедиле. Къуйрукълары бла санасанг, узунлукълары метр чакълы бир болады. Ауурлукълары 30 килограммгъа дери жетгенлери да бардыла. Терилери бек багъалыгъа саналадыла. Аны ючюн XX ёмюрде Россейде бобрланы толусунлай къырып чыкъгъандыла  дерге боллукъду, ахырында, тышындан келтирип жайгъандыла.

Страницы

Подписка на RSS - Билим