Статьи

Тёгерегиндегилени сыйлы кёре, шуёхларын кётюре билгенди

1973 жылны жайында мен, КъМКъУ-ну 3-чю курсуну студенти, республикалы «Советская молодёжь» газетге ишлерге кирген эдим. Ол заманда аны жууаплы секретары Занкишиланы Хусей болуучу эди – фахмулу, газет ишни къызыулугъуна да къарамай, Байсолтанланы Алимни юсюнден «Сын гор – сокол Балтики» деген документли очерк жазып, китап чыгъаргъан журналист.

Керти поэт хар заманда да файгъамбарды

… Артха бурулуп, кёреме – олду! Бизни бир ненча атлам айырады! «Кавказ адетинде», мени телилигиме жюрегим энишге кете:
– Эркинлик берсегиз, сыйлар эдим. Не зат сюесиз? – дейме.
Актрисаны манга атхан къарамында жийиргенчли сейирсиниуню эслейме. Баям, алай къарарыкъ эдиле саскыгъа, Жангы жылны кечесинде Шимал полюсда кёрселе…
– Бюгече бошмусуз?

Таулу болгъаным – къууанчым мени

Минги тау
Сен тау тюйюлсе, халкъны буруннгулу
Умутуса, къалмадынг отда кюйюп.
Таулу намаз этди, санга бурулуп,
Эшигин санга буруп, салды юйюн.

Терезесин санга буруп ишледи,
Кече-кюн да акълыгъынгы кёрюрча.
Ол къайдан да ашыгъып артха келди,
Ёлгенде да, сени кёре, ёлюрча.

Кишиликни, жаз башыны да жырчысы

Уллу къыралыбызны кёп миллетли поэзиясыны келечилеринден энчи даражалы жерни Къулийланы Къайсынны чыгъармачылыгъы алады. Ол Шимал Кавказданды. Чалбаш тауланы буз тёппелери аны бешигине къарагъандыла. Ол Огъары Чегем деген таулу элде туугъанды. Аны тёгерегинде хар ким да кишиликни, къатылыкъны, жумушакълыкъны юсюнден да айтхандыла.

«Ол бизге саугъагъа берилген эди»

Белгили, аты айтылгъан хар инсанны да къатында, тарыхдан билгенибизге кёре, аны музасы, сюймеклиги, жашау тутуругъу сюелгенди. Сёзсюз, ол бергенди художникге, поэтге, жазыучугъа ариу илхам, таукеллик, кюч-къарыу да.

Манга да этгенди халаллыгъындан, адамлыгъындан юлюш

Къайсын бла къачан танышханымы бюгюн эсге тюшюрген къыйынды – мен аны хар заманда да таныгъанма деп келеди кёлюме. Ол бир да болмагъанча кесине тартхан, ушакъ этерге сюйген, къатындан кетеригинг келмеген адам эди.

Эстетика кёз къарамы

Къулийланы Къайсын Шимал Кавказны поэзиясын дуния литератураны тёрюне чыгъаргъан поэтди. Аны бла байламлы малкъар халкъны сёз искусствосу, жангы къууатлы болуп, аз санлы миллетге уллу, фахмулу миллет деп айтдыргъанды. Къайсынны поэзиясын битеудуниялыкъ литератураны кёгюнде тейри къылычха ушатхан шартла кёпдюле – табийгъатдан, халкъдан келген фахмусу башчылары болуп.

Ахлулагъа байракъ эди сени атынг, Ас-Аланны акъылманы – Къулий Къайсын!

Отарланы Керим

УНУТАЛМАЙБЫЗ

Ким билсин, урушдан сау чыгъып, рахат
Дунияда жашаргъа иш тюшсе бизге, –
Бюгюн жюреклени кюйдюрген кёп зат
Унутуллукъ болурла. Эсибизге

Тюшмезге да болур къайсы онг, къайда
Жетип, уруш жолда бизни жыкъгъаны,
Шаугютюбюзню кюйдюре, къалайдан
Тийип, окъ къалайыбыздан чыкъгъаны

Сиз Къайсынны не ючюн сюесиз эм багъалайсыз?

Закий Къайсынны аты эм назмулары алгъыннгы Совет Союзда эм бир къауум тыш къыраллада да кенг белгили эдиле. Кёп къырал башчыла айтыргъа сюйген оюмларын аны сёзлери бла туура этип тургъанларын барыбыз да билебиз. Акъылманны сёзюню кючю бюгюнлюкде да сейирсиндиргенлей турады.

Жюрегиме сёнгмез харфла бла жазылгъанды

Халкъыбызны зор бла сыйырылгъан эркинлиги къайтарылып, автономиябыз тохташдырылырдан аз алгъаракъ, андан сора да, бир кесекни мен Москвада окъууда болгъанма.

Страницы

Подписка на RSS - Статьи